Mε το Όριεντ Eξπρές στις ράγες του OΣE

Το αποκάλεσαν «Βασιλιά των τρένων», «Τρένο των βασιλέων», «Τρένο της
Ανατολής». H φήμη, η πολυτέλεια και το μυστήριό του… ζουν και βασιλεύουν 123
χρόνια από το πρώτο δρομολόγιό του. Οι λάτρεις του μουσειακού σιδηροδρόμου, οι
νοσταλγοί άλλων εποχών, μπορούν και σήμερα και στην Ελλάδα, να γυρίσουν τον
χρόνο πίσω. Να ταξιδέψουν με δύο από τα καλοδιατηρημένα αυθεντικά βαγόνια του
θρυλικού «Όριεντ Εξπρές».

Ως παιδί ο κ. Δ. Καρατόλος ταξίδευε στη διαδρομή Αθήνα Θεσσαλονίκη με το Simplon Orient Express. «Τα ταξίδια, αν και πολύωρα, είχαν πολυτέλεια. Δεν ήθελες να τελειώσουν… » λέει

Διαθέσιμες να αποτελέσουν τμήματα ειδικής αμαξοστοιχίας είναι μία κλινάμαξα
και ένα βαγόνι – τραπεζαρία . Αρκεί μια αίτηση στη Γενική Διεύθυνση Επιβατών
του ΟΣΕ για τη δρομολόγησή τους στη γραμμή που ο ενδιαφερόμενος για τη μίσθωσή
τους επιλέξει. Το αίτημά του θα ικανοποιηθεί τουλάχιστον ύστερα από ένα με δύο
μήνες, καθώς πρέπει πρώτα να βρεθεί τρόπος το ιδιαίτερο αυτό δρομολόγιο να…
χωρέσει ανάμεσα στα «θηρία», τους συρμούς της σύγχρονης εποχής. Ελάχιστη,
χωρίς τις πρόσθετες επιβαρύνσεις για τη μεταφορά τους, τιμολόγηση για τη μετ’
επιστροφής χρήση των δύο βαγονιών, στη διαδρομή, π.χ., Δράμα – Ξάνθη, τα 990
ευρώ. Περισσότερο οικονομικές, οι πιο κοντινές στη Θεσσαλονίκη αποστάσεις,
καθώς τα δύο βαγόνια βρίσκονται στο μηχανοστάσιο του ΟΣΕ στη Δράμα.

Και θέατρο. Αντίγραφο βαγονιού του 1926 φιλοξενεί από το 2001
παραστάσεις στο θέατρο «Τρένο στο Ρουφ», στον ομώνυμο σιδηροδρομικό σταθμό,
στην Αθήνα. Ξύλινο βαγόνι – τραπεζαρία του, κατασκευής 1900, εκτίθεται εδώ και
7 χρόνια και στο προαύλιο του Μουσείου Σιδηροδρόμου, στο Κορδελιό
Θεσσαλονίκης. Εντοπίστηκε πριν από 14 χρόνια από τον συνταξιούχο
σιδηροδρομικό, πρόεδρο του Συλλόγου Φίλων Σιδηροδρόμου Θεσσαλονίκης, Ευθύμιο
Κοντόπουλο, ο οποίος και το περιμάζεψε. «Το βρήκα παρατημένο στην ύπαιθρο,
κόντευαν να το ρημάξουν, αρρώστησα γι’ αυτό», περιγράφει. «Το έφερα με κόπο
στο Μουσείο, το συντηρήσαμε, βρήκαμε και αντικείμενά του που είχαν κλαπεί. Το
βαγόνι μας έχει πλέον τα πάντα, είναι πιστό αντίγραφο του πρωτότυπου».

H τελευταία επίσκεψη. Ο ίδιος το 1979 βίωσε τη μοναδική εμπειρία ενός
ταξιδιού στην τρίτη και τελευταία επίσκεψή του στην Ελλάδα. «Ταξίδεψα από την
Ειδομένη ώς τη Θεσσαλονίκη, 4-5 βαγόνια με 2 ατμομηχανές είχαν ναυλωθεί από
ξένους τουρίστες. Είχα ειδοποιήσει τον ΟΣΕ για την άφιξή του και στον σταθμό
της Θεσσαλονίκης έγινε χαμός από κλάματα και χαρές. Συνέχισε το ταξίδι του
μέχρι την Αθήνα με μηχανή ντίζελ, η ατμομηχανή του δεν άντεξε. Το εισιτήριο
ήταν πανάκριβο, τρεις φορές περισσότερο από το αεροπλάνο, αλλά άξιζε τον
κόπο».

«Τα βαγόνια του ήταν καλύτερα από τα σημερινά», λέει ο Δημήτρης Καρατόλος,
πρώην πρόεδρος του Συλλόγου Φίλων Σιδηροδρόμου. Ταξίδεψε και ο ίδιος αρκετές
φορές, στη δεκαετία 1955-1965, με το «τέκνο» – την εξέλιξη του φημισμένου
τρένου, το «Simplon Orient Express». «Τα νυχτερινά ταξίδια Αθήνα –
Θεσσαλονίκη, αν και πολύωρα, 10 με 11 ώρες, ήταν πολυτελείας. Έμπαινες μέσα
και κοιμόσουν, δεν σε ενδιέφερε να φτάσεις νωρίς. Δεν ήθελες να τελειώσει το
ταξίδι…».

Διατηρητέα μνημεία. Στη δεκαετία του 1960, 26 από τα βαγόνια της
μητρικής εταιρείας CIWL αγοράζονται από τον ΟΣΕ, που συνεχίζει να τα
δρομολογεί έως τις 26 Νοεμβρίου 1998 στη γραμμή Αθήνα – Θεσσαλονίκη –
Αλεξανδρούπολη. Ενδιάμεσα, το 1993, με παρέμβαση του Συλλόγου Φίλων
Σιδηροδρόμου, κηρύσσονται από το υπουργείο Πολιτισμού ως διατηρητέα μνημεία
της βιομηχανικής αρχαιολογίας και κληρονομιάς.

Παρ’ όλ’ αυτά, σήμερα σχεδόν όλα τα «αγάλματα» αυτά είναι κατεστραμμένα από
τους σύγχρονους βανδάλους. Πολλά απ’ αυτά εγκαταλελειμμένα παλιοσίδερα στο
«νεκροταφείο βαγονιών», στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Λαχανοκήπων Θεσσαλονίκης.

Έγινε ταινία τουλάχιστον 1.850 (!) φορές

Το τρένο – θρύλος ξεχώριζε για τη χλιδή του. Στα υπερπολυτελή βαγόνια του οι διάσημοι ταξιδιώτες του απολάμβαναν το μεγάλο ταξίδι από τη Δύση προς την Ανατολή

Το διασημότερο από τα δρομολόγια της Διεθνούς Εταιρείας Κλιναμαξών (CIWL), το
«Όριεντ Εξπρές», πιστώνεται ως ιδέα στον Βέλγο επιχειρηματία Ζορζ
Ναγκελμάκερς. Θέλησε να φτιάξει τα δικά του υπερπολυτελή βαγόνια, που
θα παρακάμπτουν το έως τότε αργό και ανιαρό ταξίδι από τη Δύση προς την
Ανατολή και τη μετεπιβίβαση στα σύνορα των κρατών. Το τρένο – θρύλος ξεχώριζε,
ακριβώς, και για τη χλιδή του.

Ανάμεσα στους επιφανείς ταξιδιώτες του και η Άγκαθα Κρίστι, συγγραφέας του
αστυνομικού μυθιστορήματος «Έγκλημα στο Όριεντ Εξπρές», με τον μόνιμο
ντετέκτιβ των βιβλίων της, Ηρακλή Πουαρό. Μεταφέρεται το 1974 στην οθόνη από
τον Αμερικανό σκηνοθέτη Σίντνεϊ Λιούμετ, με τους Άλμπερτ Φίνεϊ, Λορίν Μπακόλ,
Ίνγκριντ Μπέργκμαν, Ζακλίν Μπισέ, Σον Κόνερι, Άντονι Πέρκινς και Βανέσα
Ρεντγκρέιβ στους βασικούς ρόλους. Είναι μόνο μία από τις τουλάχιστον 1.850 (!)
φορές που το πιο διάσημο τρένο γίνεται αντικείμενο κινηματογραφικής ταινίας,
με μεγάλα ονόματα της τέχνης να ταξιδεύουν μαζί του, από τον Άλφρεντ Χίτσκοκ
μέχρι τη Σοφία Λόρεν.

Με αρχική ονομασία του το «Express D’ Orient», δρομολογείται για πρώτη φορά
στις 5 Ιουνίου 1883, σε πρώτη φάση στη γραμμή Παρίσι – Βουδαπέστη – Βιέννη –
Βουκουρέστι, καλύπτοντας την απόσταση σε 55 ώρες και 15 λεπτά. Στη διάρκεια
του ταξιδιού, οι επιβάτες περνούν τον Δούναβη με πλοιάρια και αλλάζουν τρένο
για να φτάσουν στη Βάρνα της Βουλγαρίας κι από εκεί στην Κωνσταντινούπολη.
Προηγουμένως, άλογα σύρουν τα βαγόνια του ώς τη σχεδία με την οποία διασχίζουν
τον Βόσπορο.

Μετά τον A’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το 1919, αλλάζει διαδρομή. Περνά από τη σήραγγα
του Simplon, μεταξύ Ιταλίας – Ελβετίας, και μέσω Βενετίας φτάνει σε Βελιγράδι
και Κωνσταντινούπολη. Λόγω της συγκεκριμένης διέλευσής του, παίρνει και το
τελικό όνομά του, το «Simplon – Orient Express».

Ένα χρόνο αργότερα, τον Ιούνιο του 1920, μόλις η Ελλάδα έχει συνδεθεί πια με
τα βαλκανικά σιδηροδρομικά δίκτυα, το «Simplon» φτάνει και στην Αθήνα – η
πρώτη ταχεία που περνά τα ελληνικά σύνορα.

Με εξαίρεση τη διακοπή κατά τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα δρομολόγιά του
εκτελούνται κανονικά ώς τις 20 Μαΐου 1977, όταν και καταργούνται – ήδη,
σταδιακά, από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 υποκύπτουν στην ταχύτητα του αεροπλάνου.

Πόσο κοστίζει

Μία μετακίνηση αναψυχής στο δίκτυο Λάρισας – Βόλου κοστίζει τουλάχιστον 1.110
ευρώ και στη γραμμή Δράμα – Αλεξανδρούπολη – Δίκαια 1.740 ευρώ. Εφικτό, αν και
τεχνικά δύσκολο, και το δρομολόγιο Αθήνα – Θεσσαλονίκη, έναντι 3.170 ευρώ.

Ήδη φέτος ομάδες 30-50 ατόμων τα χρησιμοποίησαν 3 φορές για τις εκδρομές τους,
ενώ στη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας ικανοποιήθηκαν 10 παρόμοια
αιτήματα, ειδικά με προορισμό τον Νέστο.

Info

Γενική Διεύθυνση Επιβατών ΟΣΕ, τηλ. 2105297405.

(Πηγές αρχειακού υλικού: Σπ. Φασούλας, Δ. Καρατόλος)