Eπιστροφή στο μέλλον

H εντυπωσιακή εικόνα του διαστημικού λεωφορείου που γλιστράει στην
ατμόσφαιρα επιστρέφοντας πίσω στη Γη, σύντομα θα ανήκει στο παρελθόν. Ο στόλος
των διαστημικών λεωφορείων θα αποσυρθεί το 2010, καθώς η NASA αποφάσισε να
εγκαταλείψει την ιδέα των διαστημοπλοίων που μοιάζουν με αεροπλάνα και μπορούν
να χρησιμοποιηθούν ξανά και ξανά, για πολλές διαστημικές πτήσεις.

Διαστημόπλοια Απόλλων. Συνδέθηκαν με την κατάκτηση της Σελήνης κατά τη δεκαετία του 1960. Κάτω, το διαστημικό λεωφορείο Κολούμπια επιστρέφει στη Γη έπειτα από διαστημική αποστολή το 1997

Αυτό που υποχρέωσε την αμερικανική διαστημική υπηρεσία να υιοθετήσει και πάλι
τους παραδοσιακούς πυραύλους για τις επόμενες φάσεις του εξερευνητικού της
προγράμματος είναι το γεγονός ότι τα διαστημικά λεωφορεία εξακολουθούν να
είναι ευάλωτα στην αποκόλληση μονωτικού αφρού από την εξωτερική δεξαμενή
καυσίμων τους κατά την απογείωση, διευκρίνισε χθες αξιωματούχος της NASA
υπεύθυνος για την ασφάλεια των πτήσεων. Έτσι στο μέλλον, αντί τα διαστημόπλοια
να τίθενται σε τροχιά δεμένα πάνω σε πυραύλους, όπως γίνεται σήμερα με τα
διαστημικά λεωφορεία, θα στέλνονται στο διάστημα ως το φορτίο ενός πυραύλου,
όπως γινόταν με τα διαστημόπλοια του προγράμματος Απόλλων, που είχαν μεταφέρει
τον άνθρωπο στη Σελήνη. Σύμφωνα με τον Στιβ Μακντάνελς, διευθυντή του τμήματος
ανάλυσης αποτυχιών της NASA στο Διαστημικό Κέντρο Κέννεντυ, στη Φλόριντα,
αυτός είναι ο μόνος σίγουρος τρόπος για να προστατευθεί η άκατος, στην οποία
επιβαίνει το πλήρωμα, από το είδος της ζημιάς που προκάλεσε τον Φεβρουάριο του
2003 την καταστροφή του διαστημικού λεωφορείου Κολούμπια.

«Το διαστημικό σκάφος θα είναι το φορτίο που θα φέρει ο πύραυλος, θα αποτελεί
αναπόσπαστο μέρος της δομής του. Αυτό είναι το μέλλον», δήλωσε ο δρ
Μακντάνελς, ο οποίος μίλησε χθες για τα διδάγματα από την καταστροφή του
Κολούμπια, στην έκθεση Microscience 2006 στο Λονδίνο. «Με αυτό τον τρόπο, δεν
υπάρχει περίπτωση να γίνει ζημιά από τον μονωτικό αφρό», τόνισε.

Κανένα από τα σχέδια που εξετάζονται αυτή τη στιγμή για το Επανδρωμένο
Εξερευνητικό Όχημα, το οποίο θα αντικαταστήσει το 2012 το διαστημικό
λεωφορείο, δεν παρουσιάζει ένα σκάφος με φτερά που να μπορεί να
ξαναχρησιμοποιηθεί και θεωρείται εξαιρετικά απίθανο να επιστρέψει η NASA στο
μοντέλο αυτό, το οποίο συμβόλισε τις επανδρωμένες πτήσεις στο Διάστημα στις
δεκαετίες του 1980 και του 1990. «Δεν πιστεύω ότι ένα τέτοιο μοντέλο είναι
πιθανό να βρεθεί στην πρώτη γραμμή των τεχνολογιών που εξετάζονται», δήλωσε ο
δρ Μακντάνελς.

Παραμένουν ευάλωτα

Μολονότι η NASA δαπάνησε εκατομμύρια δολάρια για να βελτιώσει την ασφάλεια των
διαστημικών λεωφορείων μετά την απώλεια του Κολούμπια, τα διαστημόπλοια αυτά
παραμένουν ευάλωτα σε κομμάτια μονωτικού αφρού ή άλλα θραύσματα που
αποκολλώνται από την εξωτερική δεξαμενή καυσίμων.

Το Κολούμπια διαλύθηκε κατά την επάνοδό του στην ατμόσφαιρα την 1η Φεβρουαρίου
2003, αφού η ασπίδα που το προστατεύει από τη θερμότητα κατά την επάνοδό του
στη γήινη ατμόσφαιρα έπαθε ζημιά από ένα κομμάτι αφρού μεγέθους μεγάλης
τηλεοπτικής οθόνης που αποκολλήθηκε και χτύπησε το διαστημικό σκάφος κατά την
απογείωση.

H αλλαγή του μοντέλου σημαίνει ότι τα περισσότερα από τα εξαρτήματα που θα
χρησιμοποιούνται για να μεταφέρουν τους αστροναύτες στο Διάστημα δεν θα
μπορούν να ξαναχρησιμοποιηθούν: μόνον η άκατος του πληρώματος και οι πύραυλοι
προώθησης θα μπορούν να ανακτώνται στο τέλος των αποστολών.

H άνοδος και η πτώση

1972: Ο Πρόεδρος Νίξον ανακοινώνει το σχέδιο για την κατασκευή ενός
διαστημικού λεωφορείου

1977: Αρχίζουν οι δοκιμές του πρωτότυπου των διαστημικών λεωφορείων –
του Εντερπράιζ

1981: Εκτοξεύεται το Κολούμπια, το πρώτο διαστημικό λεωφορείο

1986: Το διαστημικό λεωφορείο Τσάλεντζερ εκρήγνυται με αποτέλεσμα να
σκοτωθούν και οι επτά αστροναύτες του

1988: Πρώτη πτήση μετά την καταστροφή του Τσάλεντζερ

2003: Το Κολούμπια διαλύεται κατά την επάνοδό του στην ατμόσφαιρα.
Σκοτώνονται επτά αστροναύτες

2010: Τα τρία διαστημικά λεωφορεία που έχουν απομείνει στον στόλο της
NASA πρόκειται να αποσυρθούν