Mισθοί… made in USΑ

H συνολική αμοιβή του επικεφαλής της BP Λόρδου Browne ανήλθε πέρυσι σε 18,5 εκατ. δολάρια, ενώ του ομολόγου του στη Shell, Jeroen van der Veer, έφτασε τα 12,7 εκατ. δολάρια. Οι αποδοχές τους υπολείπονται εκείνων των Αμερικανών συναδέλφων τους, όμως η ψαλίδα κλείνει. Ο επικεφαλής της Chevron, David O’Reilly, κέρδισε πέρυσι 37 εκατ. δολάρια

Οι Ευρωπαίοι δεν εισάγουν από την Αμερική μόνο ταινίες του Χόλιγουντ και
μουσική χιπ ποπ. Το νέο φαινόμενο που παρατηρείται είναι ότι οι αμοιβές των
επικεφαλής εισηγμένων εταιρειών στη Γηραιά Ήπειρο αρχίζουν να ευθυγραμμίζονται
με τις αντίστοιχες στις ΗΠΑ και πλέον ξεπερνούν κάθε φαντασία, καθώς
ανέρχονται σε αρκετά εκατομμύρια δολάρια.

Για ολόκληρες δεκαετίες, οι Ευρωπαίοι ήταν πιο συγκρατημένοι στις αμοιβές που
προσέφεραν στα «αφεντικά» των εταιρειών τους. Σήμερα, όμως, όλο και
περισσότεροι διευθύνοντες σύμβουλοι ευρωπαϊκών εταιρειών ζητούν (και
λαμβάνουν) αμοιβές αντίστοιχες με εκείνες των Αμερικανών συναδέλφων τους. Αν
και τέτοιες αμοιβές – μαμούθ είναι αποδεκτές στις ΗΠΑ, σε αρκετές ευρωπαϊκές
χώρες αρχίζουν να προκαλούν αντιδράσεις.

«Νόμιμη απληστία»

Ο Jan Bennink, διευθύνων σύμβουλος της Royal Numico, της ολλανδικής εταιρείας
που παράγει παιδικές τροφές, έλαβε πέρυσι αμοιβή 13,4 εκατ. δολαρίων. Ο Λόρδος
Browne της BP εισέπραξε 18,5 εκατ. δολάρια και ο Antoine Zacharias, ο πρώην
πρόεδρος της γαλλικής κατασκευαστικής εταιρείας Vinci, 22 εκατ. δολάρια. Στο
ποσό αυτό περιλαμβάνεται η αποζημίωση που πήρε όταν εγκατέλειψε τη θέση του.
Μπορεί τα ποσά αυτά να είναι χαμηλότερα (προς το παρόν) από εκείνα που
λαμβάνουν οι επικεφαλής αμερικανικών εταιρειών, όμως είναι πολύ υψηλότερα από
αυτά που απολάμβαναν τα «αφεντικά» των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων πριν από πέντε
χρόνια. «Εδώ στη Γαλλία, η απληστία έχει νομιμοποιηθεί», λέει ο Pierre Henri
LeRoy, επικεφαλής της γαλλικής συμβουλευτικής εταιρείας Proxinvest, και
συμπληρώνει με νόημα: «Οι διευθυντές θέλουν οι αμοιβές τους να συγκρίνονται με
τις αντίστοιχες στις ΗΠΑ και όχι στην Ινδία».

Οι ΗΠΑ στην κορυφή

Το 2005, οι μέσες συνολικές αποδοχές (μισθός, δικαιώματα προαίρεσης σε
μετοχές, αποζημιώσεις κ.λπ.) για τους διευθύνοντες συμβούλους των 350
μεγαλύτερων αμερικανικών επιχειρήσεων, σύμφωνα με στοιχεία της Mercer Human
Resource Consulting, διαμορφώνονταν σε 6,8 εκατ. δολάρια. Πρόκειται για ποσό
που είναι αυξημένο 58% σε σύγκριση με τις μέσες αποδοχές (4,3 εκατ. δολάρια)
των κορυφαίων μάνατζερ των εταιρειών που συμμετέχουν στη διαμόρφωση του δείκτη
Financial Times Stock Exchange 100 (FTSE) στη Βρετανία. Οι Βρετανοί μάνατζερ,
όμως, έχουν κερδίσει σημαντικό μέρος από το χαμένο έδαφος, καθώς το 1998 οι
μέσες αποδοχές τους ήταν «μόλις» 1,1 εκατ. δολάρια.

Παρόμοιες μελέτες στη Γερμανία, στη Γαλλία και στην Ολλανδία δείχνουν ότι οι
αποδοχές των στελεχών των επιχειρήσεων στις χώρες αυτές αυξάνονται με ταχείς
ρυθμούς. Στην Ολλανδία, οι μέσες συνολικές αποδοχές για τους διευθύνοντες
συμβούλους 75 εισηγμένων εταιρειών αυξήθηκαν, το 2004, κατά 17,8% φτάνοντας τα
1,47 εκατ. δολάρια. Τη μελέτη αυτή πραγματοποίησε η Hewitt Associates.

Στη Γαλλία, οι μέσες συνολικές αποδοχές για τους διευθύνοντες συμβούλους των
εταιρειών που συμμετέχουν στη διαμόρφωση του βασικού χρηματιστηριακού δείκτη
CAC-40 έφτασαν, το 2004, τα 3 εκατ. δολάρια, από 780.000 δολάρια το 1998. Τα
στοιχεία αυτά τα παρουσίασε η Proxinvest.

Στη Γερμανία, πρόσφατη μελέτη της εφημερίδας «Die Welt» έδειξε ότι οι αμοιβές
των επικεφαλής των μελών του διοικητικού συμβουλίου των 30 εταιρειών μεγάλης
κεφαλαιοποίησης που συμμετέχουν στη διαμόρφωση του βασικού χρηματιστηριακού
δείκτη DAX αυξήθηκαν το 2005 κατά 11%.

H ολλανδική εταιρεία παραγωγής τροφίμων Royal Numico χρησιμοποιεί τις αποδοχές
των στελεχών αμερικανικών επιχειρήσεων (Briston Myers Squibb, Colgate
Palmolive, Kellogg και Η.J. Heinz) ως μέτρο σύγκρισης για τον καθορισμό της
αμοιβής του διευθύνοντος συμβούλου της, του κ. Bennink.

Εκτός από τον Λόρδο Browne της BP, το αφεντικό της Royal Dutch Shell, Jeroen
van der Veer, είχε πέρυσι αποδοχές 12,7 εκατ. δολαρίων. Βέβαια, οι αμοιβές των
ισχυρών ανδρών της ευρωπαϊκής πετρελαιοβιομηχανίας εξακολουθούν να
υπολείπονται των αποδοχών που απολαμβάνουν οι Αμερικανοί συνάδελφοί τους. Ο
επικεφαλής της Chevron, David O’Reilly, έλαβε πέρυσι συνολικά 37 εκατ.
δολάρια.

Θύελλα αντιδράσεων

Όμως, όλα αυτά δημιουργούν, πλέον, έντονες αντιδράσεις από τους μετόχους. Όταν
η γαλλική αλυσίδα ξενοδοχείων Accor δεν ανανέωσε το συμβόλαιο του διευθύνοντος
συμβούλου της, Jean Marc Espalioux, εξόργισε τους μετόχους της, οι οποίοι
ανακάλυψαν ότι ο Espalioux έλαβε ως αποζημίωση 15 εκατ. δολάρια.

Τον περασμένο χειμώνα, στη Βρετανία, οι μέτοχοι ανακάλυψαν ότι η εταιρεία
United Business Media θα χορηγούσε επίδομα «ομαλής διαδοχής» ύψους 486.000
δολαρίων στον απερχόμενο διευθύνοντα σύμβουλο Λόρδο Hollick, ο οποίος
ετοιμαζόταν να παραδώσει τα ηνία στον διάδοχό του. H κατακραυγή ανάγκασε τον
Hollick να παραιτηθεί από τη διεκδίκηση του ποσού αυτού.

Στη Γερμανία ξεσηκώθηκε πραγματική θύελλα για τον επικεφαλής της Deutsche
Bank, Josef Ackermann. Ομοσπονδιακό δικαστήριο αποφάσισε ότι ο κ. Ackermann
και ακόμη πέντε στελέχη θα πρέπει να εμφανιστούν ενώπιον της δικαιοσύνης τον
Οκτώβριο με την κατηγορία ότι παραβίασαν τον γερμανικό νόμο περί επιχειρήσεων.
Και αυτό επειδή αποφάσισαν να δώσουν μπόνους 67 εκατ. δολαρίων σε ανώτατα
στελέχη της Mannesmann, της γερμανικής εταιρείας τηλεπικοινωνιών, στο
διοικητικό συμβούλιο της οποίας συμμετείχε ο κ. Ackermann.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ