Kόντογλου: «Ένας τρελλός λύκος λεγόμενος Nίτσε»

«Δεν διαθέτουμε ούτε καν εργογραφία του Φώτη Κόντογλου», σημειώνει ο διευθυντής της «Νέας Εστίας», Σταύρος Ζουμπουλάκης

Ο Φώτης Κόντογλου (1895-1965) είναι μια ξεχωριστή περσόνα, τόσο στη
νεοελληνική γραμματεία όσο και στον εικαστικό χώρο. H «Νέα Εστία»
δημιούργησε γι’ αυτόν ενδιαφέρον αφιερωματικό τεύχος, αλλά αρκεί μόνον
αυτό; Όχι, λέει, με τον τρόπο του ο διευθυντής του περιοδικού Σταύρος
Ζουμπουλάκης σημειώνοντας ότι η μεταθανάτια έκδοση των έργων του δεν πληροί
ούτε τις στοιχειωδέστερες φιλολογικές ή εκδοτικές αρχές. Δεν διαθέτουμε
εργογραφία του και δεν υπάρχει πλήρης κατάλογος του εικαστικού έργου του. Και
υπογραμμίζει με νόημα ο Ζουμπουλάκης: «Άμποτε όσοι εκτιμούν το έργο του να
αναλάβουν να θεραπεύσουν αυτές τις ελλείψεις αντί να ρητορεύουν για το
λιοντάρι της Ορθοδοξίας…».

Στο αφιέρωμα του περιοδικού υπάρχουν κείμενα και για το συγγραφικό και για το
εικαστικό έργο του Κόντογλου, με πρώτο στη σειρά το μελέτημα της Φιλοθέης
Κολίτση «Ο Πέδρο Καζάς (1920): Μεταξύ φαντασίας και νεωτερικότητας». H
συγγραφέας υποστηρίζει ότι ο «Πέδρο Καζάς» είναι ένα κείμενο σύνθετο και
πολυεπίπεδο, το οποίο διατηρώντας τους δεσμούς του με την παράδοση, διαθέτει
πολλά μοντερνιστικά στοιχεία και αναπτύσσει μια ιδιάζουσα σχέση με τον χώρο
του φανταστικού. Προσφέρεται για ενδιαφέρουσες συζητήσεις το κείμενο του
Άγγελου Καλογερόπουλου «Ο συντηρητισμός τού Φώτη Κόντογλου», όπου
υπενθυμίζονται αφορισμοί του Φ.K. όπως «ένας τρελλός λύκος λεγόμενος Νίτσε,
μια μούμια σαν παλιόγρια λεγόμενη Βολταίρος, κάποιος ζοχαδιακός Φρόυντ…». Ο
Αγγελόπουλος τονίζει ότι ενώ διαφωνεί με πολλές από τις επιμέρους θέσεις του
Κόντογλου, που τις κρίνει απόλυτες ή συζητήσιμες, πιστεύει ότι συντηρητισμοί
όπως αυτοί του Κόντογλου «πραγματοποίησαν τα πιο σημαντικά βήματα προόδου στην
ιστορία της πρόσφατης νεοελληνικής πνευματικής ζωής». Πολύ θα θέλαμε σ’ ένα
προσεχές τεύχος της «Νέας Εστίας» να γραφτεί ένας αντίλογος γι’ αυτό το θέμα.

Είκοσι επτά γράφουν για την Ήπειρο

Στην Ήπειρο, σ’ αυτό «το Αμφιθέατρο όπου παίχτηκε η μοίρα του σύγχρονου
Ελληνισμού» (Χρ. Μηλιώνης) αφιερώνει το τεύχος ο «Ίαμβος». Ο Ηπειρώτης
Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας χαιρετίζει με δισέλιδο κείμενο το
αφιέρωμα και 27 λογοτέχνες συνδράμουν με πεζά και ποιήματα. Μεταξύ των άλλων ο
Δημήτρης Νόλλας, ο Χριστόφορος Μηλιώνης, ο Μιχάλης Γκανάς, ο Γιάννης Δάλλας, ο
Βασίλης Γκουρογιάννης, η Τατιάνα Αβέρωφ, ο Κώστας Κατσουλάρης, ο αξέχαστος
Ηλίας Λάγιος, η Χριστίνα Ντουνιά. Κείμενα μνήμης, νοσταλγίας και προσωπικών
βιωμάτων τα περισσότερα. Δύο παρατηρήσεις: 1) Το αδύνατο σημείο του
αφιερώματος είναι η δημοσίευση κάποιων ποιημάτων. 2) Δεν ανέφερα το όνομα του
Σωτήρη Δημητρίου, διότι έδωσε για δημοσίευση απόσπασμα από το βιβλίο του «Να
ακούω καλά το όνομά σου» και όχι πρωτότυπο κείμενο. Πιστεύω ότι σε τέτοιου
είδους αφιερώματα οι επιμελητές τους πρέπει να δέχονται μόνο πρωτότυπα γραφτά
και οι συγγραφείς αν για κάποιους λόγους δεν θέλουν να δώσουν κείμενο ειδικά
γραμμένο για την περίπτωση, να μη μετέχουν.

Εκτός από τα ηπειρώτικα, το περιοδικό δημοσιεύει σελίδες για την Άλκη Ζέη, τον
Γιάννη Μόραλη και παρουσιάζει δώδεκα σύγχρονους ποιητές της Ζακύνθου.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«NEA ΕΣΤΙΑ»: Ευριπίδου 84, Αθήνα 105 53, τηλ. 210-3213.030

«ΙΑΜΒΟΣ»: Αριστείδου 10-12, Αθήνα 105 59, τηλ.: 210-5015.195