Συναρπαστική σύνθεση μύθων

Τα ρεπορτάζ είχαν την άμεση ανάλυση και ερμηνεία τους προκειμένου να μη διαταραχθεί η ισορροπία των εθνικών μύθων (στις φωτογραφίες ο Δήμος Βερύκιος και ο Γιώργος Τράγκας

Τι γίνεται στο Αιγαίο; Ερώτημα που ξετυλίγει μια συναρπαστική
εθνοπατριωτικοστρατιοκοπολιτική σαπουνόπερα. Πρόκειται για ένα θέατρο
επιχειρήσεων που έχουν πραγματικό νόημα για τη συνύπαρξη Ελλήνων και Τούρκων ή
μήπως είναι μια κολοσσιαία σκηνοθεσία που βολεύει ένθεν κακείθεν τις επιμέρους
σκηνοθεσίες της πολιτικής και της μιντιακής σκηνής; Είναι και τα δυο;

Μείναμε καθηλωμένοι να παρακολουθούμε απίθανες πληροφορίες που ξεκινούν
από την ψηφιακή αναπαράσταση του τραγικού συμβάντος της σύγκρουσης του
ελληνικού αεροπλάνου με το τουρκικό, η οποία κόστισε τη ζωή του Έλληνα
πιλότου. Στη συνέχεια την ψηφιακή αναπαράσταση του τσαμπουκά του Τούρκου
πιλότου, που επέμεναν οι πληροφορίες ότι «τράβηξε όπλο» πριν καν αυτές
διασταυρωθούν από τις καταθέσεις μαρτύρων. Και φτάσαμε μέχρι την αποκάλυψη
πλήθους δαιδαλωδών λεπτομερειών για τις στρατιωτικές διεκδικήσεις, τις
διπλωματικές, τις πολιτικές, για τη σκηνοθεσία των πτήσεων, για τη μυθολογία
των αναχαιτίσεων και όλα αυτά τα εξόχως συναρπαστικά, μυθιστορηματικά πλην
όμως, κατ’ουσίαν ακατανόητα στον τηλεθεατή, που όμως τα καταναλώνει χάρη στο
περιτύλιγμα του θερμού πατριωτισμού.

Χαζέψαμε στρατιωτικές αυθεντίες, αεροπορικές αυθεντίες,
διπλωματικοστρατιωτικές αυθεντίες να δίνουν τη μάχη της επίδειξης του κύρους
τους μέσα από την κατοχή της ειδικής, της εξέχουσας γνώσης τους. Μια
εκτυφλωτική παρέλαση ειδημόνων σε μια μάχη για την ενημέρωση, που αν αποκάλυψε
κάτι είναι τη διαφορά μεταξύ στρατιωτικής αντίληψης του προβλήματος και
πολιτικής του εκμετάλλευσης. Το κουβάρι των συναρπαστικών λεπτομερειών που
συνέθεσαν το πολεμικο-διπλωματικο-κατασκοπικο-εθνοπατριωτικό υπερθέαμα
ξετυλίχθηκε με τηλεπαραθυράτες μάχες, όπως ορίζει το εγχώριο τηλεοπτικό
τελετουργικό, με πόλεμο για την εξασφάλιση της γνώμης και της γνώσης διαφόρων
ειδημόνων, από πρώην στρατιωτικούς μέχρι νυν, από σταρ της προπαγάνδας της
στρατιωτικής δύναμης που συνδέεται με τον δέοντα τσαμπουκά μέχρι
τηλεπαραθυράτους υπερασπιστές της μυθολογίας της «τουρκικής απειλής».

Ένας διάλογος ενδεικτικός για την επίμονη εγχώρια σκηνοθεσία της
«απειλής» εξελίσσεται στο δελτίο του Alpha: στο ένα «παράθυρο» ο Δήμος
Βερύκιος του εθνοστρατιωτικού λυρισμού, που όμως προσπαθεί να εξηγήσει με λόγο
ασύντακτο, δυσνόητο και αποσπασματικό πως ίσως η κατηγορία μας για τους
Τούρκους ότι δεν καταθέτουν σχέδια πτήσεων στην Πολιτική Αεροπορία, αλλά μόνο
στο στρατηγείο του ΝΑΤΟ στη Ρώμη δεν ευσταθεί ακριβώς, αφού μπορεί να
καταργήσαμε το ΝΑΤΟϊκό στρατηγείο της Λάρισας, αλλά ο εκεί Έλληνας διοικητής
«φέρει το διπλό καπέλο», δηλαδή και του ΝΑΤΟϊκού εκπροσώπου…

Εδώ έμεινε ο λόγος μετέωρος, εννοήσαμε ότι μάλλον ενημερώνονται έτσι και οι
Έλληνες για τα σχέδια πτήσεων, αλλά ο λόγος δίνεται ταχύτατα στον Γιώργο
Τράγκα. «Τι έχετε να πείτε για όλα αυτά;» είναι το ερώτημα: «Ότι ο Τούρκος
απειλεί» είναι η άμεση, χωρίς δισταγμό απάντηση-συμπέρασμα του κ. Τράγκα.
Εκτός από τη σαφήνεια της ιδεολογικής του τοποθέτησης, το θέμα παραμένει σε
σύγχυση.

Ο παραστατικός σχολιασμός παγιδεύει. Όποιες κι αν ήταν οι πληροφορίες
του ρεπορτάζ αποκτούν τη μια και μοναδική ερμηνεία του τηλεπαραθυράτου
σχολιαστή.

Ήταν ένα επεισόδιο από τα αλλεπάλληλα που συνέθεσαν το υπερθέαμα εχθρική
απειλή-εθνική υπερηφάνεια-ηρωισμός και του οποίου τα συστατικά ήταν
πανομοιότυπα με εκείνα κάθε εθνικής κρίσης: αναδείχθηκαν δίπλα στις αυθεντίες
των ειδικών (αξιωματικοί, στρατιωτικοί αναλυτές κ.λπ.) οι αυθεντίες των
σχολιαστών και όλοι μαζί αναπαρήγαν τη μιντιακή γλώσσα που επιβάλλει ένα
πρόβλημα ως σημαντικότερο πλήθους άλλων.

Προσγείωση στην πραγματικότητα των μισθών

Αποσυρθήκαμε από τα καφάσια των λαϊκών αγορών και τις τιμές της ντομάτας και
του κολοκυθακίου, αποσυρθήκαμε από τους πικρούς δαιδάλους των ασφαλιστικών,
του φθίνοντος κοινωνικού κράτους, των ψίχουλων του ΕΚΑΣ και βρεθήκαμε στις
συναρπαστικές πτήσεις της στρατιωτικής διπλωματίας, του ηρωισμού, της
αυταπάρνησης, των εθνικών διεκδικήσεων, όλων αυτών των συστατικών μιας
σύγχρονης μυθολογίας για ένα ισχυρό, πάνοπλο κράτος που δεν θα ανέχεται τους
τσαμπουκάδες των γειτόνων.

Δεν μείναμε μόνο σε αυτό, ξεδιπλώθηκαν οι μύθοι της εθνικής δύναμης για να
φτάσει η συζήτηση μέχρι τις αμοιβές των πιλότων. Οι ήρωες των εθνικών άθλων
δεν τιμώνται οικονομικώς αναλόγως με τη δεσπόζουσα σημασία τους στον εθνικό
μύθο μιας ισχυρής και περήφανης χώρας. Το κόστος της συντήρησης του εθνικού
μύθου συνάντησε το κόστος της ανθρώπινης ζωής. Πρόκειται για την πιο
εκτυφλωτική σύγκρουση. Και ο ρομαντισμός του πατριωτισμού προσγειώνεται στις
πραγματικές συνθήκες της αγοράς.