Ο Mαθουσάλας… ζει ήδη ανάμεσά μας

Οι βιονικοί άνθρωποι είναι ήδη ανάμεσά μας. Με τεχνικά εμπλουτισμένες
αισθήσεις, υπεράνθρωπα σώματα και ανεπτυγμένους εγκεφάλους χάρη στην
τεχνολογία. Οι πρώτοι άνθρωποι που θα γιορτάσουν τα 150 τους χρόνια
ευτυχισμένοι και υγιείς ίσως έχουν ήδη γεννηθεί.

Στο μέλλον, προβλέπουν οι επιστήμονες, θα μοιάζουμε στον (φανταστικό) Τζον
Σμιθ: Βρισκόμαστε στο 2050 και ο Σμιθ προσπαθεί να αποφασίσει τι θα κάνει στο
υπόλοιπο της ζωής του. Είχε ήδη ολοκληρώσει δύο πετυχημένες καριέρες και θέλει
μία ακόμα πριν πεθάνει, το οποίο υπολογίζει να συμβεί σε 50 χρόνια. Τότε, θα
είναι 150 χρόνων, ηλικία φυσιολογική για κάποιον που γεννήθηκε τη δεκαετία του
1950. Ο γιος του όμως, που είναι σήμερα 60, θα ζήσει πολύ περισσότερο.

Βιολογικός εμπλουτισμός. Ο κόσμος στον οποίο ζει ο Σμιθ είναι πολύ
διαφορετικός από αυτόν στον οποίον μεγάλωσε. H βιομηχανική εποχή και η
κοινωνία της πληροφορίας ανήκουν πια στην ιστορία κι έχουν αντικατασταθεί από
την επανάσταση στις βιοεπιστήμες, που ξεκίνησε στις αρχές του αιώνα. Ο Σμιθ
περιτριγυρίζεται από υγιέστατους, ευτυχισμένους, πλούσιους και μεγάλους σε
ηλικία ανθρώπους. Πολλοί έχουν εμπλουτιστεί βιολογικά με χαρακτηριστικά που
υπερβαίνουν αυτά που είχαν όταν γεννήθηκαν: ανεπτυγμένες αισθήσεις, καλύτερη
μνήμη, μεγαλύτερη ευφυΐα.

Παράλληλα, έχει ελαττωθεί η ταχύτητα της διαδικασίας γήρανσης. Υπάρχουν
υπεραιωνόβιοι που μοιάζουν με πενηντάρηδες και 60χρονοι που φαίνονται για 30
χρόνων. Μερικοί έχουν ήδη ξεπεράσει τα 120 και τα ρεκόρ της μακροζωίας
καταρρίπτονται συνέχεια. Οι ασθένειες ανήκουν κι αυτές στο παρελθόν. Τα
προσχεδιασμένα μωρά είναι συνηθισμένο φαινόμενο, ενώ κάποια μωρά γεννιούνται
με χαρακτηριστικά που αποκτούν χάρη στη γενετική μηχανική, τα οποία θα
περάσουν στα δικά τους παιδιά.

Συζητήθηκε και σε φόρουμ… Μπορεί αυτό το σενάριο να ακούγεται
υπερβολικό, όμως η υπόθεση των «εμπλουτισμένων ανθρώπων» αντιμετωπίζεται με
μεγάλη σοβαρότητα από επιστήμονες και κυβερνήσεις. Το θέμα συζητήθηκε εκτενώς
στο πλαίσιο του πρόσφατου Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, ενώ η Αμερικανική
Εθνική Επιστημονική Εταιρεία και το Γραφείο Επιστημών της Βρετανίας μελετούν
τα ζητήματα που θα προκύψουν.

Εσωτερική «τροποποίηση». Οι άνθρωποι πάντα πάλευαν να υπερβούν τη φύση
μέσω της τεχνολογίας, αλλά «τώρα βρισκόμαστε σε μία κρίσιμη καμπή στην ιστορία
μας», λέει στο «New Scientist» ο Τζόελ Γκαρό, συγγραφέας του σχετικού βιβλίου
«Radical Evolution». «Εδώ και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, οι τεχνολογίες μας
στοχεύουν προς τα έξω, δηλαδή στην τροποποίηση του περιβάλλοντός μας. Τώρα,
έχουμε μία σειρά από τεχνολογίες που στοχεύουν στο εσωτερικό μας, στην
τροποποίηση του εγκεφάλου, του μεταβολισμού, της προσωπικότητας και των
παιδιών μας».

Βελτιώνοντας τις επιδόσεις

Οι βιονικοί άνθρωποι θα διαθέτουν τεχνητά ή φυσικά πρόσθετα μέλη με βελτιωμένες ικανότητες, τα οποία θα είναι αποτέλεσμα συνδυασμού βιοτεχνολογίας, νανοτεχνολογίας και πληροφορικής

Πριν από τέσσερα χρόνια, μία ομάδα εργασίας της Αμερικανικής
Επιστημονικής Εταιρείας προέβλεψε μία άμεση επιστημονική και τεχνολογική
επανάσταση που θα προκαλούσε «τεράστιες βελτιώσεις» στο επίπεδο των ανθρώπινων
ικανοτήτων. Έναν χρόνο αργότερα, το Προεδρικό Συμβούλιο Βιοηθικής, που
συνέστησε ο Τζορτζ Μπους, συνέθεσε μία λίστα από υπάρχουσες τεχνολογίες που θα
μπορούσαν σήμερα ή στο κοντινό μέλλον να χρησιμοποιηθούν για να εμπλουτίσουν
τις φυσιολογικές ανθρώπινες λειτουργίες. Οι τεχνολογίες χωρίζονται σε πέντε
ευρύτερους τομείς, από τη γενετική μηχανική μέχρι την αντικατάσταση ανθρώπινων
μελών.

Καμία από αυτές τις τεχνολογίες δεν σχεδιάστηκε αρχικά για να βοηθήσει τους
υγιείς να ξεπεράσουν τα όριά τους. Αναπτύχθηκαν για να θεραπεύσουν ασθένειες
αλλά όλες έχουν τη δυνατότητα να εφαρμοστούν ακόμα παραπέρα: «Να αλλάξουν τις
φυσιολογικές λειτουργίες του ανθρώπινου σώματος και της ψυχής, να διευρύνουν ή
να βελτιώσουν τις αρχικές τους επιδόσεις».

Αυτή τη στιγμή βρίσκονται στο στάδιο της ανάπτυξης τουλάχιστον 40 φάρμακα που
εμπλουτίζουν τη μνήμη, βελτιώνουν την ικανότητα συγκέντρωσης, λήψης αποφάσεων
και σχεδιασμού και κρατούν σε εγρήγορση τις αισθήσεις.

Ο σημερινός 60άρης που θα ζήσει… 1.000 χρόνια!

Τα εμφυτεύματα αμφιβληστροειδούς είναι ένα παράδειγμα της τεχνολογίας που θα κάνει τους ανθρώπους να ζουν 150 χρόνια γεμάτα υγεία. Το 2002, ο Ρόμπερτ Ρόζιν έγινε ο πρώτος άνθρωπος με τεχνητό αμφιβληστροειδή από επεξεργαστή πυριτίου

Πολλοί ερευνητές πιστεύουν πως βρισκόμαστε στην αρχή μίας επανάστασης που θα
καταλήξει στην παράταση της ζωής κατά εκατοντάδες χρόνια. Πριν από έναν αιώνα,
το προσδόκιμο ζωής στον ανεπτυγμένο κόσμο ήταν 55 χρόνια. Σήμερα φτάνει τα 80.
«Έχουμε κάνει μεγάλη πρόοδο κατά λάθος», εξηγεί η Σάρα Χάρπερ, διευθύντρια του
Ινστιτούτου Γήρανσης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. «Δεν ήταν σκοπός μας η
παράταση της ζωής».

Όμως αυτό αλλάζει. Σήμερα είναι ευρέως αποδεκτό από την επιστημονική κοινότητα
ότι μπορούμε να παρατείνουμε τον μέσο όρο αλλά και το μέγιστο προσδόκιμο ζωής,
ενώ κάποιοι γηρίατροι στοιχηματίζουν ότι υπάρχουν σήμερα άνθρωποι που θα ζουν
ακόμα το 2150. Ένας από αυτούς είναι ο Όμπρι ντε Γκρέι στο Πανεπιστήμιο του
Κέμπριτζ. «Σε 20 με 30 χρόνια, θα έχουμε προχωρήσει πολύ σε θέματα μακροζωίας,
επιδιορθώνοντας κυτταρικές και μοριακές βλάβες. Νομίζω πως το πρώτο άτομο που
θα ζήσει μέχρι τα 1.000 ίσως είναι ήδη 60 χρόνων».

Μείωση ρυθμού γήρανσης. Πρόσφατα, τρεις επιστήμονες ζήτησαν από την
αμερικανική κυβέρνηση να επενδύσει τρία δισ. δολάρια στην αντιγηραντική
έρευνα. «Έφτασε η ώρα να μειώσουμε τους ρυθμούς με τους οποίους γερνάμε», λέει
ο Τζέι Ολσάνσκι, από το Πανεπιστήμιο του Ιλινόι στο Σικάγο. «Στόχος μας είναι
τα επτά χρόνια. Κι αυτό γιατί το ρίσκο θανατηφόρων ασθενειών μετά την εφηβεία
διπλασιάζεται κάθε επτά χρόνια. Αυτό σημαίνει πως αν μπορέσουμε να
καθυστερήσουμε τη γήρανση κατά επτά χρόνια, οι πιθανότητες θανάτου θα
μειώνονταν στο μισό».

Μακροζωία μέσω… πείνας. Πειράματα σε ποντίκια έχουν δείξει ότι με τη
δραστική μείωση της καθημερινής λήψης θερμίδων ζουν 40% περισσότερο.
Αντίστοιχα αποτελέσματα σε ανθρώπους θα ανέβαζαν το προσδόκιμο ζωής στα 112
χρόνια. «Πρέπει να μάθουμε πώς μπορούμε να το κάνουμε αυτό σε ανθρώπους. Δεν
χρειάζονται δραστικές αλλαγές. H λέξη-κλειδί είναι η καθυστέρηση της γήρανσης.
Αν θέλουμε να γίνουμε αθάνατοι, αυτό είναι ένα καλό σημείο εκκίνησης».

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης, Εύη Ελευθεριάδου