Bάζουν προθάλαμο στα AEI

Την αντικατάσταση των σημερινών εισαγωγικών εξετάσεων από προπαρασκευαστικό
έτος σπουδών, προτείνουν πανεπιστημιακοί και εκπαιδευτικοί του Εθνικού
Συμβουλίου Παιδείας (ΕΣΥΠ) που αρχίζουν τώρα τη μελέτη για τις αλλαγές στο
εξεταστικό σύστημα, έπειτα από τις προτάσεις τους για τη μεταρρύθμιση στα
Πανεπιστήμια!

Στο έτος αυτό οι υποψήφιοι θα εισάγονται είτε με εξετάσεις είτε χωρίς, εφόσον
έχουν βαθμολογία άνω του 15 και θα προετοιμάζονται σε γενικά μαθήματα με ύλη
επιλογής των Πανεπιστημίων, ώστε κατόπιν να εισαχθούν στη Σχολή επιλογής τους,
βάσει των επιδόσεών τους κατά τη διάρκεια του έτους. H διδασκαλία θα γίνεται
σε κτίρια των Λυκείων από καθηγητές τόσο της Μέσης όσο και της Ανώτατης
Εκπαίδευσης, ενώ υπάρχουν και εισηγήσεις να μπορούν να διδάσκουν και
φροντιστές!

Παραλλαγές. H σχετική πρόταση είναι η μόνη – με διάφορες παραλλαγές –
που έχει ώς τώρα πέσει στο τραπέζι του ΕΣΥΠ για το εξεταστικό και θα αρχίσει
να συζητείται μετά τον Ιούνιο (πιθανώς και τον Σεπτέμβριο) σε επιτροπή υπό την
προεδρία του ειδικού γραμματέα του υπουργείου Παιδείας Αθ. Κυριαζή και του
προέδρου του ΕΣΥΠ Θάνου Βερέμη.

H συζήτηση για το προπαρασκευαστικό (ή προκαταρκτικό) έτος σπουδών δεν είναι
καινούργια. Είχε αρχίσει το 1997, επί υπουργίας του Γερ. Αρσένη ο οποίος
δήλωσε ότι θα προτείνει η εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση να μη γίνεται
σε πολλά μικρά Τμήματα, αλλά σε 6 ή 7 μεγάλες κατευθύνσεις σπουδών, ούτως ώστε
να υπάρχει ένα προπαρασκευαστικό έτος γενικής πανεπιστημιακής παιδείας και η
εξειδίκευση σε επιμέρους τομείς να γίνεται από το δεύτερο ή το τρίτο έτος.
Εξάλλου, ανάλογη πρόταση έχει διατυπωθεί και από αρκετούς πανεπιστημιακούς,
μεταξύ των οποίων ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθήνας Γ. Μπαμπινιώτης.

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ

Δημοτικό 5 χρόνων και τριετής πανεπιστημιακή εκπαίδευση

Σύμφωνα με την πρώτη εκδοχή του αρχικού σχεδιασμού, όπως προκύπτει από
επιστολή που απέστειλε στην υπουργό Παιδείας κ. Γιαννάκου ο πρόεδρος του ΕΣΥΠ
κ. Θάνος Βερέμης, το προκαταρκτικό έτος σπουδών θα αφαιρεθεί από την
πανεπιστημιακή εκπαίδευση και σε αυτό θα εισάγονται μαθητές με βαθμό πάνω από
15. Με την εκδοχή αυτή, που αναμένεται πάντως να συναντήσει ισχυρές
αντιρρήσεις από την πανεπιστημιακή κοινότητα, ουσιαστικά οι εξειδικευμένες
πανεπιστημιακές σπουδές συρρικνώνονται σε 3 έτη (καθώς το προκαταρκτικό θα
είναι γενικού περιεχομένου), κάτι που παραπέμπει στο αγγλοσαξονικό μοντέλο των
τριετών σπουδών. Εξάλλου η Βρετανία ήταν η πρώτη που εφάρμοσε το
προπαρασκευαστικό έτος (foundation course) για την εισαγωγή αλλοδαπών στα δικά
της πανεπιστήμια. Επίσης, στην πρόταση του κ. Βερέμη προβλέπεται και
προσχολικό έτος σπουδών. Συγκεκριμένα:

Προβλέπονται 11+1 χρόνια υποχρεωτικής μαθητείας: Υποχρεωτικό προσχολικό έτος,
5 χρόνια στο Δημοτικό και 6 στο Γυμνάσιο και Λύκειο. Το απολυτήριο του Λυκείου
θα δίνεται σε μαθητές και μαθήτριες 17 ετών. Θα ακολουθεί το προπαρασκευαστικό
έτος για όσους επιθυμούν να δώσουν εξετάσεις στα AEI.

Δύο τμήματα. H είσοδος σε αυτό θα επιτρέπεται σε όσους έχουν βαθμό πάνω
από 15 οι οποίοι θα παρακολουθούν ένα από τα 2 τμήματά του, το Πρακτικό ή το
Κλασικό (εναλλακτικά, Τομείς Ανθρωπιστικών Σπουδών και Θετικών Επιστημών). Στο
κάθε τμήμα θα διδάσκονται 5 μαθήματα, με κοινό μάθημα μια αναβαθμισμένη έκθεση
ιδεών. Με βάση τον τελικό βαθμό του προπαρασκευαστικού, θα κρίνεται και η
είσοδος στα πανεπιστημιακά τμήματα της επιλογής των υποψηφίων.

Στο έτος αυτό, θα χρησιμοποιούνται οι υποδομές των Λυκείων για τη διδασκαλία
και θα διδάσκουν οι αριστείς των καθηγητών των Λυκείων βάσει συστήματος
αξιολόγησης και ένας μικρότερος αριθμός πανεπιστημιακών.

Μάλιστα, σύμφωνα με πρόταση άλλων εκπαιδευτικών, μεταξύ των οποίων του κ.
Μπαμπινιώτη αλλά και του καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Αθήνας κ. K. Γαβρόγλου, στο
έτος αυτό θα μπορούσαν να διδάσκουν και καθηγητές φροντιστηρίων.

Αναφέρει χαρακτηριστικά ο δεύτερος σε σχετικό του άρθρο: «Το έτος αυτό θα
μπορεί να γίνει και ένα σημείο συνάντησης διδασκόντων από την τριτοβάθμια, την
δευτεροβάθμια εκπαίδευση αλλά και των φροντιστηρίων.

H εμπλοκή όσων διδάσκουν στα φροντιστήρια μπορεί ενδεχομένως να αποτελέσει
έναν τρόπο αντιμετώπισης της παραπαιδείας. Όταν ο θεσμός αυτός είναι
νομιμοποιημένος στην συνείδηση των πολιτών, όταν αυτά απασχολούν τόσους
πολλούς εργαζόμενους, όταν ο συνολικός τζίρος τους είναι πάνω από 2 δισ. ευρώ,
η παραπαιδεία δεν εξορκίζεται με ιδεολογικούς αφορισμούς».

H ύλη. H ύλη θα βασίζεται στα όσα οι μαθητές έχουν διδαχθεί στο σύνολο
της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Στη διάρκεια του έτους αυτού, οι υποψήφιοι
φοιτητές θα προσανατολίζονται προς το πανεπιστημιακό τμήμα που προτιμούν,
σταδιακά. Το Λύκειο θα αυτονομηθεί έτσι από τις εισαγωγικές εξετάσεις.

ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΟΝΤΕΛΟ

Τάξη-κλειδί η τελευταία του Λυκείου

Να μην «αφαιρεθεί» το προπαρασκευαστικό έτος από την πανεπιστημιακή
εκπαίδευση, αλλά από την Πρωτοβάθμια ή τη Δευτεροβάθμια, προβλέπεται σε άλλη
πρόταση που μελετάται. Όπως λέει στα «NEA» ο καθηγητής του Πολυτεχνείου και
μέλος της «επιτροπής σοφών» κ. B. Παπάζογλου, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως
εξής:

Στην τελευταία τάξη του Λυκείου, θα ζητείται από τους μαθητές να δηλώσουν σε
ποια Σχολή επιθυμούν να εισαχθούν. Όσοι ζητήσουν να εισαχθούν σε Σχολές
χαμηλής ζήτησης, όπου η ζήτηση είναι μικρότερη από την προσφορά θέσεων (π.χ.,
κάποιος από το Μεσολόγγι να ζητήσει να μπει στην τοπική Σχολή Ιχθυοκομίας,
ώστε να μείνει κοντά στο σπίτι του), αυτοί θα εισάγονται κατευθείαν, χωρίς
εξετάσεις, εφόσον βέβαια έχουν βαθμό πάνω από τη βάση. Έτσι θα έχουν και ένα
έτος όφελος, κάτι που εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει ως κίνητρο για την επιλογή
Σχολών χαμηλής ζήτησης. Οι υπόλοιποι θα εισάγονται στο προπαρασκευαστικό έτος,
όπου θα διδάσκουν καθηγητές Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, αλλά η ύλη των
μαθημάτων και των κατευθύνσεων θα καθορίζεται και από τα AEI, με στόχο την
καταπολέμηση της απομνημόνευσης και την ενίσχυση της κριτικής σκέψης. Στη
διάρκεια του έτους αυτού θα αξιολογούνται και βάσει αυτής της αξιολόγησης θα
οδηγούνται τελικά σε συγκεκριμένες Σχολές τής επιλογής τους. Το ερώτημα εδώ,
που δεν έχει συζητηθεί ακόμα, είναι τι θα γίνει με όσους θα «περισσέψουν»,
έχοντας ήδη χάσει ένα έτος προετοιμαζόμενοι.

Ενδεχόμενο απαξίωσης

Αρνητικά αποτελέσματα ενδέχεται να φέρει η θέσπιση του προπαρασκευαστικού
έτους υποστηρίζουν αντίθετες φωνές. Χαρακτηριστικά, το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο
σε μελέτη για το Λύκειο που δημοσίευσε πέρυσι, υπό τον πρώην πρόεδρό του κ.
Μιχ. Παπαδόπουλο, ανέφερε ότι “το προπαρασκευαστικό έτος, είναι πολύ πιθανό να
οξύνει το πρόβλημα της απαξίωσης του Λυκείου παρά να το αμβλύνει”. Σε κάθε
περίπτωση πάντως, όπως έχει δηλώσει η κ. Γιαννάκου, η όποια απόφαση ληφθεί θα
ανακοινωθεί έγκαιρα και το εξεταστικό δεν θα αλλάξει πριν περάσουν τουλάχιστον
3 χρόνια.