Γκρίζα κοστούμια και κάγκελα… καταγγελίας

Έρωτας υπό το άγρυπνο βλέμμα του Μεγάλου Αδελφού στο κατά Τιμ Ρόμπινς οργουελικό «1984»

Το θρυλικό μυθιστόρημα του Όργουελ «1984» έκανε στην Αθήνα την πανευρωπαϊκή
του πρεμιέρα, από τον αμερικανικό θίασο «Actor’s gang». Για πολλούς εκτός Λος
Άντζελες, η εν λόγω θεατρική ομάδα δεν λέει τίποτε. Αλλά όταν ο ιδρυτής και
σκηνοθέτης της είναι ένας Χολιγουντιανός σταρ, και μάλιστα με Όσκαρ και
ακτιβιστική δράση, ο Τιμ Ρόμπινς, επόμενο είναι να βρίσκει τόσο μεγάλη και
θερμή ανταπόκριση. Ακόμα περισσότερο, που η παράστασή του υπηρετεί το
στρατευμένο θέατρο – είδος που στην περίοδο της ελληνικής δικτατορίας και των
πρώτων μεταπολιτευτικών χρόνων είχε πάρει μορφή επιδημίας.

H ουρά έξω από το θέατρο «Ιλίσια – Ντενίση» εξέπεμπε σήματα ζωηρού
ενδιαφέροντος. H αμερικανική ιδεοληψία γύρω από τη βία δεν θα μπορούσε να μην
ιντριγκάρει το αθηναϊκό κοινό – πόσο μάλλον που μια μέρα πριν, ο Τιμ Ρόμπινς
είχε διαδηλώσει έξω από την αμερικανική πρεσβεία, με αφορμή την πορεία της
Πρωτομαγιάς. Όταν άρχισε η παράσταση, με καθυστέρηση μισής ώρας, στην πλατεία
δεν έπεφτε καρφίτσα. Από τους πρώτους είχε φθάσει ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γιώργος
Παπανδρέου με τη γυναίκα του, εκεί ήταν και ο Βασίλης Κοντογιαννόπουλος, ενώ
έλαμψαν διά της απουσίας τους ο Αμερικανός πρέσβης, ο Έλληνας υπουργός
Πολιτισμού και γενικά πρόσωπα της πολιτικής σκηνής.

Ο πανύψηλος (1,93 μ.) σκηνοθέτης, αφού διαπραγματεύτηκε – χωρίς να το
καταφέρει – την αποχώρηση των κάμεραμεν που είχαν στήσει τις κάμερες στο
θεωρείο έτοιμες να «πυροβολήσουν» για το νόμιμο τρίλεπτο, καταπίνοντας τον
θυμό του κατέβηκε άνετος και χαμογελαστός στο προσκήνιο, ευχαριστώντας την
Ελένη Μουσταΐρα και τη Λένα Αργύρη για την πρωτοβουλία τους να καλέσουν την
ομάδα του.

H παράσταση άρχισε ειρωνικά, υπό τους δυνατούς ήχους του «Ι Will Always Love
You» της Ντόλι Πάρτον. Οι υπέρτιτλοι βοηθούσαν τους θεατές στην παρακολούθηση
του κειμένου, που διασκεύασε ο Μάικλ Τζιν Σάλιβαν. Ο σεναριογράφος υιοθετώντας
το αφηγηματικό ύφος, μετέφερε τη δράση με πιστότητα στο πρωτότυπο. Κι αυτό
ήταν το πιο δυνατό χαρτί. Μια δυνατή αλληγορία, πικρά αναγνωρίσιμη.

Το στήσιμο της παράστασης είχε μια απλοϊκότητα. Γκρίζα κοστούμια σε γκρίζους
ανθρώπους που έπαιζαν τους κακούς με υπερβολικές εκφράσεις, ξεπερασμένες
«μούτες», ενώ οι ίδιοι έπαιζαν τους καλούς, αλλάζοντας το ύφος σε ήπιο,
καλοσυνάτο.

Το σκηνικό υπηρέτησε το πνεύμα του έργου. Ένα είδος αναμορφωτηρίου. Σίδερα
φυλακής, δεξιά κι αριστερά, στο βάθος ένα στενόμακρο παραθυράκι, απ’ όπου
φαίνονταν κάποια μάτια να παρακολουθούν. Στη γκρίζα σκηνή θα βασανισθεί ο
κεντρικός ήρωας για τα «εγκλήματα σκέψης» που έκανε όταν ερωτεύθηκε. Χωρίς
αποχρωστικές επεξεργασίες και δούλεμα των εκφραστικών μέσων των ηθοποιών, η
σκέτη καταγγελία δεν εγγυάται καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Μπορεί όμως να
«συνομιλήσει» με τη συναισθηματική ένταση που υπάρχει στον ανθρώπινο πυρήνα.
Λόγος ικανός για το θερμό χειροκρότημα στο τέλος.

Όταν τελείωσε η παράσταση άφησε σε πολλούς μια στυφή γεύση, ως προς το
καλλιτεχνικό επίπεδο, αλλά και την ιδιοτυπία μιας εσωτερικής υπεράσπισης για
τη θεατρική καταγγελία, η οποία μας ήρθε από μια χώρα που κατ’ εξοχήν έχει
επιβαρύνει τον πλανήτη με τον αυταρχισμό της.

INFO

Στο θέατρο «Ιλίσια – Ντενίση» (Παπαδιαμαντοπούλου 4, τηλ. 210-7216.317). Οι
παραστάσεις είναι sold out, εκτός από τις έκτακτες απογευματινές, Παρασκευής
και Σαββάτου, στις 18.00. Εισιτήρια 50, 40, 35, 25 ευρώ.