H επιδημία… της αϋπνίας
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά  |
Μία νέα επιδημία απλώνεται σε όλο τον πλανήτη. Εκατομμύρια άνθρωποι
κοιμούνται λιγότερο από ό,τι έχουν ανάγκη, με αποτέλεσμα να υποφέρει η
σωματική και ψυχική τους υγεία, καθώς και να μειώνεται η απόδοσή τους στη
διάρκεια της ημέρας. Έτσι τουλάχιστον ισχυρίζονται ολοένα και περισσότεροι
άνθρωποι, ενώ τα παράπονά τους επιβεβαιώνουν πολλές επιστημονικές έρευνες.
 |
|
Ο ύπνος βοηθά τα βρέφη να επεξεργαστούν τις καινούργιες πληροφορίες για το |
Είναι όμως στ’ αλήθεια έτσι τα πράγματα; H έλλειψη ύπνου είναι ένας σύγχρονος
μύθος, απαντά στο νέο του βιβλίο ο καθηγητής Τζιμ Χορν, ένας από τους
επιφανέστερους ειδικούς στο θέμα του ύπνου στη Βρετανία. Σήμερα οι άνθρωποι
κοιμούνται πολύ περισσότερο από κάθε άλλη εποχή στην ιστορία, γράφει ο Χορν.
Το μυστικό της ενέργειάς μας στη διάρκεια της ημέρας δεν είναι τόσο η ποιότητα
του ύπνου την προηγούμενη νύχτα αλλά το πώς περνούμε την ημέρα μας. Ακόμα κι
αυτοί που ξυπνούν πολύ συχνά τη νύχτα, μπορούν να απολαύσουν πολύ καλό ύπνο.
 |
|
Ένα από τα επιστημονικά ευρήματα για τον ύπνο είναι ότι μειώνει τις ρυτίδες, |
Εξαπλώνεται η αϋπνία. Οι απόψεις του επιστήμονα έρχονται σε αντίθεση με
την πλειονότητα των ανθρώπων που παραπονούνται ότι δεν κοιμούνται αρκετά. Τις
τελευταίες ημέρες τέσσερις νέες έρευνες είδαν το φως της δημοσιότητας, οι
οποίες συμφωνούν πως η αϋπνία εξαπλώνεται με επικίνδυνους ρυθμούς. Πολλοί
παίρνουν φάρμακα για να κοιμηθούν, αλλά το μόνο που καταφέρνουν είναι να
κοιμούνται καλύτερα για περίπου ένα μήνα, μέχρι να συνηθίσει ο οργανισμός τους
και μετά αρκετοί εθίζονται στα χάπια. Ειδικά οι νέοι, λόγω του σύγχρονου
τρόπου ζωής, δυσκολεύονται ολοένα και περισσότερο να κοιμηθούν καλά.
Το ανθρώπινο σώμα όμως προσαρμόζεται εύκολα στον ύπνο, λέει ο Χορν. Τα επίπεδα
ετοιμότητας ή νύστας σε ένα εικοσιτετράωρο καθορίζονται από το εσωτερικό ρολόι
του οργανισμού, που επηρεάζει ριζικά τη διάθεσή μας. Με τη σειρά του το ρολόι
επηρεάζεται από την ανατολή και τη δύση του ηλίου, αλλά και από το τεχνητό φως
και καθημερινές συνήθειες, όπως τι ώρα βάζουμε να χτυπήσει το ξυπνητήρι ή πότε
προβάλλεται το αγαπημένο μας σόου στην τηλεόραση.
«Το επτάωρο ή οκτάωρο ύπνου που έχουμε συνηθίσει είναι κάτι που προέκυψε τον
τελευταίο αιώνα. Παλιότερα οι άνθρωποι δούλευαν πολύ περισσότερες ώρες επί έξι
ημέρες την εβδομάδα. Συνήθως όλη η οικογένεια μοιραζόταν το ίδιο δωμάτιο, ενώ
οι συνθήκες υγιεινής ήταν χειρότερες από τις σημερινές. Όλοι παραπονούνται ότι
δεν κοιμούνται, αλλά στην πραγματικότητα κοιμόμαστε πολύ περισσότερο από τους
προγόνους μας πριν από 1.000 χρόνια», εξηγεί ο Χορν στην εφημερίδα «Observer».
 |
|
Ο ύπνος βοηθά στη θεραπεία και την ανάπτυξη του οργανισμού. Στον βαθύ ύπνο, |
Τα διαφορετικά στάδια. Τι είναι όμως ο ύπνος; Χάρη στα
ηλεκτροεγκεφαλογραφήματα (EEG) ξέρουμε τι συμβαίνει στον οργανισμό. Σίγουρα
δεν είναι απλά η ακινησία του σώματος ή το κλείσιμο των ματιών. Όταν
κοιμόμαστε συμβαίνουν μεγάλες αλλαγές στον φλοιό του εγκεφάλου, το τμήμα που
ελέγχει την ευφυΐα, τη φαντασία και τον έρωτα. Μελετώντας τα σήματα που
στέλνει αυτή η περιοχή με τη βοήθεια ενός εγκεφαλογραφήματος οι επιστήμονες
μπορούν να διακρίνουν τα διαφορετικά στάδια του ύπνου. H διαδικασία μπορεί να
φαίνεται συνεχής, αλλά στην πραγματικότητα χωρίζεται σε 90λεπτα τμήματα. Αφού
μας πάρει ο ύπνος, πέφτουμε σε βαθύ λήθαργο. Τα εγκεφαλικά σήματα αλλάζουν σε
σχήμα και συχνότητα. Αυτά επηρεάζουν το πώς αντιλαμβάνεται το σώμα τους
εξωτερικούς θορύβους, μπλοκάροντας κάθε παρενόχληση και διατηρώντας μας σε
κατάσταση ύπνου.
Το πιο γνωστό στάδιο είναι αυτό του REM. Τότε βλέπουμε τα πιο έντονα όνειρα.
Αντίθετα με το όνομά του (από τα αρχικά των λέξεων αστραπιαία κίνηση των
ματιών), τα μάτια δεν κινούνται σχεδόν καθόλου σε αυτό το στάδιο. Τα όνειρα
σχηματίζονται στον φλοιό αλλά πηγή του REM είναι ένα βαθύτερο σημείο του
εγκεφάλου, που ευθύνεται για την αποθήκευση της μνήμης και τις δραστηριότητές
μας όταν είμαστε ξύπνιοι. «Ο ύπνος φροντίζει πολλές λειτουργίες που επηρεάζουν
την μνήμη, τις σκέψεις και τα συναισθήματα, όλα όσα μας κάνουν να ξεχωρίζουμε
από τα ζώα. Οι πολλές έρευνες που έχουν γίνει πάνω στο θέμα δείχνουν ότι αυτά
τα κομμάτια του εαυτού μας αρχίζουν να καταρρέουν όταν στερούμαστε
επανειλημμένα τον ύπνο», εξηγεί ο καθηγητής.
Ομαδική υστερία γύρω από την έλλειψη ύπνου
Ο Τζιμ Χορν έχει ερευνήσει τον ύπνο χιλιάδων ανθρώπων στο εργαστήριό
του και πιστεύει ότι παρ’ όλο που το ένα τέταρτο των εθελοντών παραπονιέται
ότι δεν κοιμάται αρκετά, δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία για να αποδείξουν
τους ισχυρισμούς τους. Τα τεστ που μετρούν τον βαθμό ετοιμότητας ανθρώπων που
έχουν χάσει δύο ώρες ύπνου το προηγούμενο βράδυ, δεν δείχνουν καμία επίπτωση
στην απόδοσή τους. «Συνήθως η αϋπνία είναι διάγνωση του ασθενούς και όχι του
γιατρού. Είναι πιο εύκολο να του δώσουμε υπνωτικά χάπια παρά να κάνουμε
λεπτομερείς εξετάσεις. H ομαδική υστερία της κοινωνίας μας γύρω από την
έλλειψη ύπνου προκαλείται από τη φαντασία μας».
Άλλοι επιστήμονες διαφωνούν. «Μερικές ημέρες με λιγότερο ύπνο δεν θα μας
κάνουν κακό, αλλά οι επιπτώσεις είναι αθροιστικές και υπάρχουν στοιχεία που
αποδεικνύουν πως επηρεάζεται η απόδοσή μας», λέει ο καθηγητής Ράσελ Φόστερ,
ειδικός στον ύπνο στο Imperial College του Λονδίνου. «Οι δυτικές κοινωνίες
λειτουργούν 24 ώρες επί επτά ημέρες με αποτέλεσμα να αυξάνονται αυτοί που δεν
κοιμούνται καλά κι αυτοί που παίρνουν χάπια για να κοιμηθούν. Γι’ αυτό και το
δεύτερο μεγαλύτερο εμπορικό αγαθό μετά το πετρέλαιο είναι πλέον ο καφές».
Οι επιστήμονες τώρα αρχίζουν να παρατηρούν στις έρευνές τους ότι τα σήματα του
εγκεφάλου όταν κοιμόμαστε βαθιά βοηθούν τον φλοιό να ανακτήσει τις δυνάμεις
του και να φορτίσει τις μπαταρίες του για την επόμενη ημέρα. Αλλά κάποιος που
κοιμάται μόνο πέντε ώρες κάθε βράδυ μπορεί να κοιμηθεί εξίσου βαθιά με κάποιον
που κοιμάται πολλές ώρες.
Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης, Εύη Ελευθεριάδου
Google news
