Φοβούνται «καυτό» φθινόπωρο με την Tουρκία

Ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, η οποία είναι πιθανόν να εκδηλωθεί στο
Αιγαίο, την Κύπρο ή ακόμα και τη Θράκη, περιμένει η κυβέρνηση από το
φθινόπωρο. Αυτό αναφέρει στα «NEA» κορυφαίο κυβερνητικό στέλεχος, το οποίο
προσθέτει πως η διακοπή της διαδικασίας σύνδεσης της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή
Ένωση θεωρείται πολύ πιθανή. Όπως επισημαίνει, στην κυβέρνηση είναι διάχυτη η
ανησυχία πως η απογοήτευση της Άγκυρας μπορεί να εκδηλωθεί με τη δημιουργία
κλίματος έντασης απέναντι στην Ελλάδα και την Κύπρο.

Αυτή την άποψη συμμερίζονται οι καθ’ ύλην αρμόδιοι υπουργοί Εξωτερικών Ντόρα
Μπακογιάννη και Άμυνας Βαγγέλης Μεϊμαράκης, αλλά και κορυφαίοι υπουργοί της
κυβέρνησης όπως έδειξε η συνεδρίαση της Κυβερνητικής Επιτροπής τη Μεγάλη
Τρίτη.

Σύμφωνα με την ανάλυση του διπλωματικού επιτελείου του Πρωθυπουργού, ο Ρετζέπ
Ταγίπ Ερντογάν, εν όψει των βουλευτικών εκλογών του 2007, πολύ δύσκολα θα
εκπληρώσει τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση,
όπως την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου για την Τελωνειακή Ένωση με την Κύπρο, για
να μην κατηγορηθεί στο εσωτερικό της χώρας του για ενδοτισμό απέναντι στους
Κυπρίους. Μάλιστα τα μηνύματα που παίρνει η ελληνική διπλωματία είναι πως η
κυβέρνηση Ερντογάν όχι μόνο αφήνει να εννοηθεί πως εξετάζει το ενδεχόμενο
προσφυγής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο εναντίον της Τελωνειακής Ένωσης, αλλά για
να μην κινδυνεύσει στις εκλογές ρίχνει λάδι στη φωτιά με την αναζωπύρωση των
αντιπαραθέσεων – κάποιοι μιλούν για ακήρυχτο πόλεμο – με τους Κούρδους.

Όπως επισημαίνει κορυφαίος κυβερνητικός παράγων, αυτά είναι αρκετά ώστε να
«εκτροχιαστεί το τρένο της Τουρκίας προς την Ευρώπη», ωστόσο στις Βρυξέλλες
διαπιστώνουν μια γενικότερη δυστοκία των μεταρρυθμίσεων που πρέπει να κάνει η
Τουρκία. Και στο πεδίο αυτό δεν αναμένεται καμία βελτίωση, καθώς η κυβέρνηση
Ερντογάν έχει εμπλακεί από το φθινόπωρο σε μια οξύτατη αντιπαράθεση με το
κατεστημένο και τους στρατηγούς, η οποία εκδηλώθηκε τόσο με την άρνηση του
προέδρου Σεζέρ να επικυρώσει τον διορισμό ενός ισλαμιστή ως επικεφαλής της
Κεντρικής Τράπεζας όσο και με τη σύγκρουση του στρατού με δικαστές που
πρόσκεινται στο κόμμα του Ερντογάν.

Αδιάλλακτη στάση. H ένταση της αντιπαράθεσης είναι μεγάλη και, όπως
εκτιμά η Αθήνα, δεν θα επιτρέψει στον Ερντογάν να δείξει διαλλακτικότητα πριν
από τις εκλογές. H αδιάλλακτη στάση της Τουρκίας, όμως, δίνει την ευκαιρία σε
χώρες όπως η Γαλλία, η Δανία και η Αυστρία να αμφισβητήσουν όχι μόνο τη
δυνατότητα της Τουρκίας να ενταχθεί στην E.E., αλλά και τις ενταξιακές
διαπραγματεύσεις. Πριν από λίγες εβδομάδες μάλιστα, η Γαλλία «μπλοκάρισε» την
έναρξη των διαπραγματεύσεων στο κεφάλαιο «εκπαίδευση και πολιτισμός»,
υποστηρίζοντας πως στα τεχνικά κεφάλαια θα πρέπει να ενσωματωθούν θέματα που
άπτονται των πολιτικών κριτηρίων της Κοπεγχάγης, ενώ είναι ενδεικτικό ότι
πολλαπλασιάζονται οι φωνές σε χώρες όπως η Γερμανία που προκρίνουν μια ειδική
σχέση αντί για πλήρη ένταξη. Αν επικρατήσει αυτή η άποψη – κάτι που αναμένεται
να διαφανεί σε πρώτη φάση στις 16 Μαΐου, στο Συμβούλιο Σύνδεσης E.E. Τουρκίας
-, η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει το σημαντικότερο καρότο που διαθέτει για την
εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, δηλαδή την προοπτική πλήρους ένταξης
της γείτονος στην Ένωση.

Μετά το καλοκαίρι. Το ενδεχόμενο ρήξης στις σχέσεις της Τουρκίας με την
Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο θα ήταν η συνέπεια μιας αρνητικής κρίσης για την
πορεία της Τουρκίας από την Κομισιόν, μπορεί κατά την εκτίμηση της ελληνικής
κυβέρνησης να προκαλέσει κρίση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ειδικά αν οι
αντιευρωπαϊκές δυνάμεις στην Τουρκία πάρουν το πάνω χέρι και καταφύγουν στη
συνταγή της εξαγωγής τής κρίσης προς την Ελλάδα. Στα υπουργεία Άμυνας και
Εξωτερικών υπολογίζουν ότι κάτι τέτοιο θα φανεί μετά τη θερινή τουριστική
περίοδο και μάλλον προς τον Σεπτέμβριο. Κάτω από αυτές τις συνθήκες δεν είναι
τυχαίο ότι στη συνεδρίαση της Κυβερνητικής Επιτροπής, ο υπουργός Άμυνας
Βαγγέλης Μεϊμαράκης ζήτησε τη λήψη προληπτικών μέτρων και κινήσεις διόρθωσης
του κλίματος, τόσο προς την Τουρκία όσο και προς την E.E.

Στο επιτελείο του Κώστα Καραμανλή περίμεναν πάντως αυτήν την εξέλιξη από τον
περασμένο Οκτώβριο, όταν φάνηκε πως η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας κάθε άλλο
παρά ομαλή θα ήταν. Αυτός ήταν ο λόγος για τον οποίο ο Κώστας Καραμανλής ήθελε
να αντικαταστήσει τον Σπήλιο Σπηλιωτόπουλο στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας με
έναν πολιτικό με μεγαλύτερο βάρος, έχοντας κατά νου έναν από τους κ.κ.
Μολυβιάτη, Σιούφα και Μεϊμαράκη, με προτίμηση στον πρώτο. Μόνον αφού ο πρώην
υπουργός Εξωτερικών αρνήθηκε έδωσε το υπουργείο στον κ. Μεϊμαράκη.

Ανησυχία για την επίσκεψη Γκιουλ στη Θεσσαλονίκη

Τους επόμενους μήνες η ελληνική εξωτερική πολιτική θα πρέπει να πετύχει μια
δύσκολη άσκηση ισορροπίας, ώστε να αποτρέψει την ανάσχεση της ενταξιακής
πορείας της Τουρκίας – και να μην αφήσει να φανεί πως πρώτο ρόλο σε αυτό
παίζουν Αθήνα και Λευκωσία. Πάντως, τα μηνύματα δεν είναι θετικά. Είναι
ενδεικτικό πως κυβερνητικές πηγές ήδη ανησυχούν εν όψη της επίσκεψης του
Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Αμπντουλάχ Γκιουλ στη Θεσσαλονίκη για να
συμμετάσχει στη Διαβαλκανική Συνδιάσκεψη στις 4 Μαΐου. Επικαλούμενος ασθένεια,
που δεν του επιτρέπει να μπει σε αεροπλάνο, ο κ. Γκιουλ θα έλθει οδικώς. Στην
κυβέρνηση ανησυχούν για το ενδεχόμενο να κάνει στάση στις μειονοτικές περιοχές
της Θράκης, που μπορεί να προκαλέσει αναταράξεις.