Kρυφά επιτόκια χρεώνουν οι τράπεζες

«Καπέλο» στα επιτόκια, «καπέλο» και στα έξοδα επιβάλλουν οι ελληνικές τράπεζες
στους δανειολήπτες. Όχι μόνο τα επιτόκια δανεισμού είναι από τα υψηλότερα στην
ευρωζώνη, αλλά και με τα υπέρογκα έξοδα που χρεώνουν τα χρηματοπιστωτικά
ιδρύματα στους δανειολήπτες η ψαλίδα ανάμεσα στα ονομαστικά επιτόκια και το
Συνολικό Ετήσιο Πραγματικό Ποσοστό Επιβάρυνσης (ΣΕΠΠΕ) φτάνει τις 6,8 μονάδες,
εκτινάσσοντας στα ύψη το πραγματικό κόστος δανεισμού.

Πρόκειται για ένα από τα στοιχεία που δικαιολογούν την τεράστια αύξηση, κατά
118%, στα καθαρά ενοποιημένα κέρδη των τραπεζών το 2005 που ανήλθαν σε 2,596
δισ. ευρώ, δηλαδή υπερδιπλασιάστηκαν σε σχέση με το 2004. Μάλιστα, οι
ελληνικές τράπεζες συγκαταλέγονται ανάμεσα στους «πρωταθλητές» της ευρωζώνης
ως προς τα «καπέλα» στα επιτόκια.

Παράνομες προμήθειες

Έξοδα όπως η ετήσια συνδρομή στις πιστωτικές κάρτες, οι προμήθειες
συγκέντρωσης στοιχείων πελάτη, εξέτασης και έγκρισης δανείου στην καταναλωτική
πίστη, καθώς και του νομικού και τεχνικού ελέγχου στα στεγαστικά δάνεια είναι
μόνο μερικά από τα παραδείγματα των χρεώσεων που επιβάλλουν οι τράπεζες,
ανεβάζοντας στα ύψη το πραγματικό επιτόκιο. Μάλιστα, σύμφωνα με καταναλωτικές
οργανώσεις, όπως η ΕΚΠΟΙΖΩ, αν και οι τράπεζες έχουν καταδικαστεί για
παράνομες προμήθειες (τα γνωστά έξοδα φακέλου), κυρίως στα στεγαστικά δάνεια,
συνεχίζουν να τις εισπράττουν καθώς τις έχουν μετονομάσει σε έξοδα νομικού και
τεχνικού ελέγχου. Αν σε αυτά προστεθεί και η εισφορά του N. 128/75, που
αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία και ανέρχεται σε 0,60% για τα καταναλωτικά
δάνεια και σε 0,12% στη στεγαστική πίστη, η διαφορά ανάμεσα στη δόση του
δανείου «στα χαρτιά» και στην πραγματικότητα μπορεί να ξεπεράσει τα 50 ευρώ
τον μήνα ή και τα 3.000 ευρώ στο σύνολο του δανείου.

2.446 ευρώ επιπλέον!

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, υπάρχει παράδειγμα
καταναλωτικού δανείου με υποθήκη περιουσιακού στοιχείου (π.χ. για αγορά
αυτοκινήτου) στο οποίο ενώ το ονομαστικό επιτόκιο ανέρχεται σε 11%, το
Συνολικό Ετήσιο Πραγματικό Ποσοστό Επιβάρυνσης (ΣΕΠΠΕ) εκτινάσσεται στο 17,8%.
Δηλαδή για ένα δάνειο 15.000 ευρώ διάρκειας τεσσάρων ετών, σύμφωνα με το
ονομαστικό επιτόκιο, η μηνιαία δόση θα ανερχόταν σε 387,68 ευρώ και οι
συνολικοί τόκοι θα ήταν 3.609 ευρώ. Στην πραγματικότητα όμως ο δανειολήπτης αν
κατανείμει τα έξοδα σε όλη τη διάρκεια του δανείου θα πληρώνει 439,06 ευρώ τον
μήνα ή συνολικά 6.075 ευρώ. Δηλαδή οι εισφορές, τα έξοδα και τα κάθε είδους
«χαράτσια» που επιβάλλουν οι τράπεζες αυξάνουν το κόστος δανεισμού κατά 2.446
ευρώ ή κατά 51,38 ευρώ κάθε μήνα.

Το 10,9% γίνεται 14,9%

Αντίστοιχη είναι η «ψαλίδα» ανάμεσα στα ονομαστικά και τα πραγματικά επιτόκια
και στα καταναλωτικά δάνεια χωρίς υποθήκη περιουσιακού στοιχείου. Εκεί, ενώ
τράπεζα διαφημίζει ονομαστικό ετήσιο επιτόκιο 10,9%, στην πραγματικότητα
χρεώνει τους δανειολήπτες της με κόστος και προμήθειες που εκτινάσσουν την
πραγματική ετήσια επιβάρυνση στο 14,09%. Δηλαδή, σε ένα καταναλωτικό δάνειο
6.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής τα τρία χρόνια, το πραγματικό κόστος από
τόκους και προμήθειες εκτινάσσεται στα 1.392 ευρώ όταν το ονομαστικό είναι
1.061 ευρώ. Δηλαδή ο δανειολήπτης θα πληρώσει συνολικά 331 ευρώ παραπάνω στη
διάρκεια της τριετίας ή 9,18 ευρώ παραπάνω κάθε μήνα, καθώς η πραγματική
μηνιαία επιβάρυνση θα είναι 205,33 ευρώ και όχι 196,15 ευρώ.

Και στα στεγαστικά

Ακόμα μεγαλύτερη, σε απόλυτη τιμή, είναι η «ψαλίδα» της ονομαστικής από την
πραγματική επιβάρυνση στα στεγαστικά δάνεια. Συγκεκριμένα, με βάση τα πιο
πρόσφατα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, το μέσο ονομαστικό επιτόκιο των
στεγαστικών δανείων είναι 4%. Στην πραγματικότητα όμως αν προστεθούν τα έξοδα
από εισφορές και προμήθειες, το επιτόκιο ανέρχεται στο 4,33%. Δηλαδή, για ένα
δάνειο 100.000 ευρώ για 15 χρόνια, ενώ με βάση το ονομαστικό επιτόκιο η
μηνιαία δόση θα ανερχόταν στα 739,69 ευρώ, αν τα αρχικά έξοδα κατανεμηθούν σε
όλη τη διάρκεια της αποπληρωμής, η πραγματική μηνιαία δόση είναι 16,64 ευρώ
ακριβότερη και ανέρχεται σε 756,33 ευρώ. Δηλαδή, τελικά, ο δανειολήπτης θα
πληρώσει σχεδόν 3.000 ευρώ παραπάνω στην τράπεζα, καθώς οι συνολικοί τόκοι και
προμήθειες θα ανέλθουν σε 36.140 ευρώ, έναντι 33,144 ευρώ.

Επιβάρυνση 6.000 ευρώ

Ακόμα μεγαλύτερο είναι το «καπέλο» στην περίπτωση ενός στεγαστικού δανείου
150.000 ευρώ με χρονική διάρκεια 20 ετών, που σήμερα αποτελεί συνηθισμένη
επιλογή των χιλιάδων νοικοκυριών που αγοράζουν διαμερίσματα. Στο παράδειγμα
αυτό λοιπόν, με ονομαστικό επιτόκιο 4%, η ετήσια δόση ανέρχεται σε 908,97 ευρώ
και συνολικά ο δανειολήπτης θα επιβαρυνθεί με τόκους ύψους 68.153 ευρώ για όλη
τη διάρκεια του δανείου. Στην πραγματικότητα όμως θα πληρώσει, εκτός από το
σπίτι, και για την αγορά ενός μικρού αυτοκινήτου, καθώς η τελική επιβάρυνση
από τόκους θα είναι άνω των 6.000 ευρώ. Συγκεκριμένα, με τελικό επιτόκιο
4,33%, η πραγματική μηνιαία δόση είναι κατά 26,29 ευρώ υψηλότερη, καθώς
ανέρχεται σε 935,26 ευρώ.

Έτσι, σε μια περίοδο που οι αναλυτές αναμένουν και νέα αύξηση των επιτοκίων
του ευρώ που μπορεί να φτάσει και τη μία ποσοστιαία μονάδα στο επόμενο
δωδεκάμηνο οι προμήθειες και οι άλλες χρεώσεις που επιβάλλουν οι τράπεζες
προκαλούν επιπλέον πονοκέφαλο στους δανειολήπτες. Μάλιστα, ξεπερνούν το 0,25
της μονάδας, την αύξηση δηλαδή που εκτιμάται ότι θα πραγματοποιήσει η
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στο βασικό επιτόκιο του ευρώ τον Μάιο.

Πιο ψηλά τα «καπέλα» στην Ελλάδα από ό,τι στην Ευρώπη

Τα «καπέλα» από έξοδα και προμήθειες στα επιτόκια είναι αρκετά υψηλότερα στην
Ελλάδα από ό,τι σε αρκετές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, στις οποίες μάλιστα τα
περιθώρια κέρδους των τραπεζών είναι σημαντικά χαμηλότερα. Για παράδειγμα, ενώ
στην Ελλάδα κατά μέσον όρο η διαφορά ανάμεσα στο ονομαστικό και το πραγματικό
επιτόκιο στη στεγαστική πίστη είναι 0,33 της μονάδας, στην Ιρλανδία είναι
μόλις 0,03, στη Φινλανδία 0,07, στην Ιταλία 0,16 και στην Ισπανία 0,20.

Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι οι ελληνικές τράπεζες αναδεικνύονται με διαφορά
«πρωταθλήτριες» στην ευρωζώνη ως προς το μέσο επιτοκιακό περιθώριο ­ δηλαδή τη
διαφορά του κόστους με το οποίο δανείζουν το χρήμα από το κόστος με το οποίο
δανείζονται. Ενώ στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής
Τράπεζας, ανέρχεται στα επίπεδα του 2,75%, σε χώρες όπως η Δανία, το Βέλγιο, η
Φινλανδία και η Ιρλανδία είναι κάτω από 1,50%.

Πιστωτικές κάρτες με «καπέλο»

Προμήθειες, συνδρομές και επιπλέον έξοδα επιβαρύνουν σημαντικά και τα ­ ήδη
υψηλά ­ επιτόκια των πιστωτικών καρτών. Συγκεκριμένα, ενώ οι τράπεζες
διαθέτουν «πλαστικό χρήμα» με ονομαστικό επιτόκιο 15,5%, μετά τις εισφορές,
την ετήσια συνδρομή και τις υπόλοιπες επιβαρύνσεις που επιβάλλουν στους
δανειολήπτες, το πραγματικό επιτόκιο φθάνει στο 19,26%. Δηλαδή, για έναν
δανειολήπτη με οφειλές 3.000 ευρώ σε πιστωτική κάρτα, τις οποίες και
αποπληρώνει σε διάστημα τριών ετών, οι συνολικές επιβαρύνσεις από τόκους και
προμήθειες θα ανέλθουν σε 973 ευρώ, ενώ με βάση το ονομαστικό επιτόκιο θα ήταν
203 ευρώ χαμηλότερες, δηλαδή 770 ευρώ. Αντίστοιχα, η πραγματική μηναία
επιβάρυνση, κατά μέσον όρο, είναι 5,63 ευρώ υψηλότερη και ανέρχεται στα 110,36
ευρώ, έναντι της ονομαστικής των 104,73 ευρώ.

Αναλήψεις από ΑΤΜ

Επιπλέον, ιδιαίτερα «τσουχτερές» είναι οι προμήθειες που επιβάλλουν οι
τράπεζες σε όσους πραγματοποιήσουν αναλήψεις μετρητών με πιστωτική κάρτα, είτε
αυτές γίνουν από ATM της ίδιας είτε από ATM άλλης τράπεζας. Συγκεκριμένα,
αυτές επιβαρύνονται με «καπέλο» έως και 2,5% επί του ποσού της ανάληψης, με
όριο τα 26 ευρώ ανά συναλλαγή. Μάλιστα, στην περίπτωση αυτή, οι δανειολήπτες
επιβαρύνονται με τόκους από την πρώτη κιόλας ημέρα της συναλλαγής και δεν
απολαμβάνουν την περίοδο χάριτος που ισχύει για τις υπόλοιπες αγορές.

Τα καταστήματα

«Θύματα» των προμηθειών που επιβάλλουν οι τράπεζες πέφτουν όμως και τα
καταστήματα, μια και για κάθε συναλλαγή που πραγματοποιείται με «πλαστικό
χρήμα» χρεώνονται με «καπέλο» ανάμεσα στο 0,5% και το 4% του ποσού. Μάλιστα
όσο μικρότερη είναι η επιχείρηση τόσο υψηλότερο και είναι το κόστος, πράγμα
που σημαίνει ότι τα μεμονωμένα καταστήματα δέχονται ακόμα μεγαλύτερη πίεση από
τον ανταγωνισμό των μεγάλων αλυσίδων.

Οι υψηλές προμήθειες, μάλιστα, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο προκάλεσαν την
παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που έκανε λόγο για «καπέλο» της τάξης του
2,5% στις λιανικές τιμές των προϊόντων, λόγω των προμηθειών που επιβάλλουν οι
τράπεζες στις εμπορικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, η Κομισιόν διαπίστωσε
διαφορές έως και 100% στις ετήσιες συνδρομές των πιστωτικών καρτών και έως
650% στις προμήθειες που επιβάλλουν οι τράπεζες στις λιανεμπορικές
επιχειρήσεις, απειλώντας μάλιστα με κυρώσεις τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα αν
δεν συμμορφωθούν στις υποδείξεις της.