KATAΔIKH ΓIA MIA EΞETAΣH

Σκάνδαλο πρώτου μεγέθους με τις μεταγγίσεις αποκάλυψε το «Βήμα». Για… 30
ευρώ μολύνθηκαν με τον ιό του AIDS ένα 16χρονο κορίτσι από τη Θεσσαλονίκη και
ένας 76χρονος από τα Τρίκαλα. Τόσο κοστίζει για κάθε δείγμα αίματος η
«μοριακή» εξέταση που μειώνει κατά πολύ τον κίνδυνο μόλυνσης κατά τη μετάγγιση
– σε αντίθεση με την «κλασική» μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε στο Ιπποκράτειο της
Θεσσαλονίκης!

Μάλιστα, από τον Φεβρουάριο του 2005 η χώρα μας ήταν υποχρεωμένη βάσει
κοινοτικής οδηγίας να ακολουθήσει τις υπόλοιπες της Ένωσης και να εφαρμόζει τη
συγκεκριμένη μέθοδο σε όλα τα τμήματα αιμοδοσίας. Ωστόσο, μόνον οκτώ είναι τα
κέντρα αιμοδοσίας στη χώρα μας που εφαρμόζουν αυτή τη μέθοδο για τον έλεγχο
του αίματος που λαμβάνουν από τους εθελοντές αιμοδότες.

Σημειώνεται δε, ότι ακόμα και αυτά τα κέντρα αιμοδοσίας, στις περισσότερες
περιπτώσεις χρησιμοποιούν ένα σύστημα που εξετάζει πολλά δείγματα αίματος μαζί
ή ελέγχουν δειγματοληπτικά. Εδώ και ένα χρόνο – μόνον – το νοσοκομείο Παίδων
«Αγία Σοφία» εξετάζει ένα προς ένα τα δείγματα αίματος που λαμβάνει από τους
εθελοντές αιμοδότες.

Δωρεάν το μηχάνημα

Το κόστος της μοριακής εξέτασης NAT – που μειώνει στο μισό τον χρόνο του
λεγόμενου «σιωπηλού παραθύρου», το διάστημα δηλαδή κατά το οποίο δεν
ανιχνεύεται ο ιός του AIDS σε ένα δείγμα αίματος – είναι 30 ευρώ. Τόσο
κοστίζει κάθε αντιδραστήριο, η χημική ουσία που αναμιγνύεται με το δείγμα για
την ταυτοποίηση του ιού.

Σημειώνεται δε ότι το μηχάνημα όπου πραγματοποιείται η εξέταση παρέχεται
δωρεάν από τις εταιρείες που προμηθεύουν τα αντιδραστήρια. Αν υπολογίσει
κανείς ότι το ετήσιο απόθεμα αίματος της χώρας μας είναι 600.000 μονάδες, το
συνολικό κόστος φτάνει τα 18 εκατομμύρια ευρώ και δεν ξεπερνά τα 25 με 30
εκατομμύρια ευρώ συνολικά, αν συνυπολογιστούν οι ανάγκες για την εκπαίδευση
προσωπικού…

Από τον Μάρτιο του 2004 έχει ψηφιστεί η Κοινοτική Οδηγία 33 για την ασφάλεια
του αίματος και των συστατικών του, με καταληκτική ημερομηνία συμμόρφωσης των
κρατών – μελών την 8η Φεβρουαρίου 2005. Σύμφωνα με την Οδηγία αυτή, τα κέντρα
αιμοδοσίας πρέπει εξασφαλίζουν με κάθε τρόπο την ποιότητα και ασφάλεια του
αίματος.

«Το κείμενο δεν μπορεί να αναφέρει συγκεκριμένες μεθόδους ελέγχου του αίματος,
καθώς οι τεχνικές εξελίσσονται. Εννοείται ωστόσο ότι τα κράτη – μέλη οφείλουν
να εφαρμόζουν όλες τις δυνατές μεθόδους ώστε να μεγιστοποιούν την ασφάλεια. Σε
κάθε περίπτωση, όταν γίνονταν οι συζητήσεις για την εν λόγω Οδηγία στο
Ευρωκοινοβούλιο, η χρήση της μοριακής μεθόδου για τον έλεγχο του αίματος ήταν
αυτονόητη στις άλλες χώρες της Ευρώπης», ανέφερε χθες στα «NEA» η αντιπρόεδρος
του Ευρωπαϊκού Κέντρου για την Πρόληψη και τον Έλεγχο των Νόσων κ. Μένη
Μαλλιώρη, η οποία ήταν ευρωβουλευτής όταν ψηφίστηκε η συγκεκριμένη Οδηγία.

Το ζήτησε από το 2003

Σύμφωνα με την κυρία Μαλλιώρη, «το Ιπποκράτειο της Θεσσαλονίκης είχε ζητήσει
από τα τέλη του 2003 την έγκριση της μοριακής μεθόδου για τον έλεγχο του
αίματος στο τμήμα αιμοδοσίας. Ωστόσο, ουδέποτε έλαβε απάντηση, θετική ή
αρνητική, και επομένως ουδέποτε εφάρμοσε την τεχνική».

H μοριακή μέθοδος ελέγχου του αίματος χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια στις
υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης (τουλάχιστον των 15). Την αρχή έκαναν από το 1998
έξι χώρες – ανάμεσά τους η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία για την ανίχνευση
της ηπατίτιδας C και λίγο αργότερα για το AIDS.

AN ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΣΑΝ THN ΠΡΟΗΓΜΕΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ

Μέσα σε 6 ημέρες θα εντόπιζαν τον ιό

ΕΞΙ έως δέκα ημέρες πρέπει να περάσουν από τη στιγμή της μόλυνσης για
να εντοπιστεί ο HIV (ο ιός που προκαλεί το AIDS) με την προηγμένη εξέταση NAT,
ενώ με την εξέταση που συνήθως χρησιμοποιείται – την Elisa – πρέπει να
περάσουν 4 εβδομάδες κατά μέσον όρο.

Όπως εξηγούν οι ειδικοί, το αίμα που προορίζεται για μετάγγιση ελέγχεται για
AIDS, ηπατίτιδα (B και C), για σύφιλη και για τον ιό HTLV (είναι ένας ιός που
είχε ενοχοποιηθεί για τη λευχαιμία). Ο έλεγχος για το AIDS και την ηπατίτιδα
γίνεται με την τεχνική Elisa, η οποία αναζητά τα αντισώματα που έχει παράξει ο
οργανισμός μετά τη μόλυνση.

Για να συνθέσει, όμως, ο οργανισμός αρκετά αντισώματα στον HIV, τα οποία θα
είναι ανιχνεύσιμα με τη συγκεκριμένη τεχνική, πρέπει να έχουν περάσει κατά
μέσον όρο 23 ημέρες από τη μόλυνση – χρονικό διάστημα το οποίο είναι γνωστό ως
«σιωπηρό παράθυρο», επειδή ο ιός δεν είναι ανιχνεύσιμος. Αντίστοιχα, για την
ηπατίτιδα C το «παράθυρο» είναι περίπου 10 εβδομάδες και για την ηπατίτιδα B
περίπου 6 εβδομάδες.

H ασφάλεια των μεταγγίσεων θα ήταν πολύ μεγαλύτερη, όμως, αν εφαρμοζόταν
ευρέως η εξέταση NAT (ή PCR) που ήδη χρησιμοποιείται σε πολλές ευρωπαϊκές
χώρες και στις ΗΠΑ για τον έλεγχο του αίματος. Το NAT αναζητά τα «αποτυπώματα»
του ιού που προκαλεί το AIDS στο αίμα. Με άλλα λόγια, ανιχνεύει τον ιό και όχι
τα αντισώματα που έχει δημιουργήσει ο ανθρώπινος οργανισμός για να τον
αντιμετωπίσει.

Το NAT μπορεί να ανιχνεύσει τον HIV μέσα σε 6 έως 10 ημέρες από τη μόλυνση,
αναλόγως με το αν θα ελεγχθεί κάθε μονάδα αίματος ξεχωριστά (single test) ή
πολλές μαζί (pool test). Σε ορισμένες (λιγοστές) Μονάδες κάνουν NAT σε όλες
τις μονάδες αίματος που συλλέγονται από την αιμοδοσία, αφού πρώτα γίνει Elisa.

Πάνω από 300 Έλληνες μολύνθηκαν με AIDS από μεταγγίσεις

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ από 300 άνθρωποι έχουν μολυνθεί με τον ιό του AIDS από
μεταγγίσεις αίματος στη χώρα μας, τα τελευταία 20 χρόνια:

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, από
το 1985 μέχρι και το περασμένο καλοκαίρι οι φορείς του AIDS που είχαν μολυνθεί
από αίμα (πολυμεταγγιζόμενοι και μεταγγιζόμενοι) έφταναν τους 320. Από αυτούς,
18 ήταν παιδιά. Αναφέρονται και 183 άνθρωποι οι οποίοι νόσησαν από τον ιό,
ύστερα από μετάγγιση με μολυσμένο αίμα.

Σημειώνεται πάντως, ότι οι περισσότερες τέτοιες περιπτώσεις αναφέρονταν τα
πρώτα χρόνια καταγραφής του AIDS στη χώρα μας, όταν οι μέθοδοι ελέγχου του
αίματος ήταν ελλιπείς.