H Eυρώπη φοβάται τις εξαγορές

H προσπάθεια της Ισπανίας να εμποδίσει την εξαγορά της Endesa από τον γερμανικό ενεργειακό γίγαντα Ε. On δείχνει ότι η Ευρώπη φοβάται τις εξαγορές

Ο Μάριο Μόντι είναι αυθεντία στο πώς μπορεί κανείς να μπλοκάρει έναν «γάμο»
μεταξύ εταιρειών. Όταν ο κ. Μόντι ήταν Επίτροπος Ανταγωνισμού το 2001 είχε
τορπιλίσει την εξαγορά της Honeywell από την General Electric – μια κίνηση που
ανέδειξε τις Βρυξέλλες σε παγκόσμια υπερδύναμη.

Μπορεί ο κ. Μόντι να είχε δράσει, τότε, στο όνομα της ενιαίας ευρωπαϊκής
αγοράς, αλλά ο πρόσφατος πυρετός που παρατηρείται στην Ευρώπη, με τις
κυβερνήσεις να μπλοκάρουν εταιρικές συμφωνίες, είναι κάτι το εντελώς
διαφορετικό. Φαίνεται σαν να μην ενδιαφέρονται για τίποτε άλλο οι ευρωπαϊκές
χώρες, εκτός από το να προστατεύουν τα εθνικά τους συμφέροντα.

Παρόλα αυτά, όπως λέει ο κ. Μόντι σήμερα από την Ιταλία, το πέπλο αυτό του
προστατευτισμού το διαπερνά κάποιο φως. Όλο και περισσότεροι επικεφαλής
ευρωπαϊκών εταιρειών, λέει, προσπαθούν να πετύχουν διασυνοριακές συμφωνίες
αρνούμενοι να υποκύψουν στην αντίσταση που προβάλλουν στα σχέδιά τους οι
πολιτικοί.

«Ο βασιλιάς είναι γυμνός»

«Πριν από λίγα μόλις χρόνια, αν η ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανταγωνισμού απλά…
κοιτούσε έναν διευθύνοντα σύμβουλο, εκείνος θα έκανε αμέσως πίσω (από μια
διασυνοριακή συμφωνία)», λέει ο κ. Μόντι και συνεχίζει: «Τότε δεν είχαν το
κουράγιο. Σήμερα, κατά κάποιον τρόπο, ο βασιλιάς είναι γυμνός».

Μπορεί ο βασιλιάς να είναι γυμνός, όμως εξακολουθεί να κρατά ασπίδα. Αρκετές
ευρωπαϊκές κυβερνήσεις τις τελευταίες εβδομάδες έχουν δημιουργήσει μια σειρά
από εμπόδια για να αποτρέψουν την εξαγορά εγχώριων εταιρειών από ξένες.
Ανάμεσα στα εμπόδια αυτά περιλαμβάνονται βιαστικά φτιαγμένοι νόμοι κατά των
εξαγορών και προξενιά εγχώριων εταιρειών που οδηγούν σε γάμους με το ζόρι. Σε
κάποιες περιπτώσεις, μάλιστα, τα εμπόδια που δημιουργούν τα δικαιολογούν
επικαλούμενοι «λόγους εθνικής ασφάλειας».

Συγκρούσεις

Όμως, η πρακτική αυτή δημιουργεί συγκρούσεις καθώς οι επιχειρήσεις θέλουν
περισσότερη συνεργασία και αύξηση της ανταγωνιστικότητας. Το πέπλο του
προστατευτισμού εξαπλώνεται σε ολόκληρη την Ευρώπη, αυξάνοντας τους φόβους για
την οικονομική ανάπτυξη στη Γηραιά Ήπειρο αλλά και για την αξιοπιστία του
ευρώ. «Θα μπορούσε να πει κανείς ότι πρόκειται για μια μεγάλη μάχη, που θα
γίνει ακόμη χειρότερη», λέει ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Εσωτερική αγορά και
τις υπηρεσίες (θέση που κάποτε κατείχε ο κ. Μόντι) Charlie McCreevy.

Το βλέμμα στις Βρυξέλλες

Ενώ οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες κατηγορούν η μία την άλλη, η παγκόσμια προσοχή
στρέφεται σταδιακά στις Βρυξέλλες, καθώς όλοι περιμένουν να δουν τι δράση θα
αναλάβει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αν θα παραπέμψει στο δικαστήριο τη Γαλλία,
την Ισπανία και την Πολωνία κατηγορώντας τις ότι μπλοκάρουν παράνομα την
εξαγορά δύο εταιρειών ενέργειας και – στην περίπτωση της Πολωνίας – μιας
τράπεζας. «Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ότι, αν δεν είμαστε ειλικρινείς και
σταθεροί στις αποφάσεις μας, θα υπάρξουν αντίποινα (από χώρες για τις πράξεις
άλλων χωρών)», λέει ο κ. McCreevy και καταλήγει: «Οδηγούμαστε σε μια κατάσταση
που αυτό θα γίνει επιδημία».

Τι φοβούνται

Οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες καταφεύγουν σε πρακτικές προστατευτισμού,
επειδή έχουν να αντιμετωπίσουν χαμηλή οικονομική ανάπτυξη, υψηλή ανεργία και
τους φόβους ότι θα χαθούν θέσεις εργασίας καθώς μεταφέρεται η παραγωγή σε
χώρες με φθηνότερο εργατικό δυναμικό στην Ανατολική Ευρώπη και την Ασία.
Βέβαια, ο προστατευτισμός δεν είναι μόνο ευρωπαϊκό προνόμιο. Πολιτικές
αντιδράσεις στις ΗΠΑ απέτρεψαν την εξαγορά της αμερικανικής πετρελαϊκής Unocal
από την κινεζική Cnooc, ενώ η αντίδραση του Κογκρέσου στο ενδεχόμενο να
ελέγχει μια εταιρεία από το Ντουμπάι, η DP World, τερματικούς σταθμούς σε έξι
αμερικανικά λιμάνια ανάγκασε την εταιρεία να εγκαταλείψει τα σχέδιά της.

«Είναι λάθος»

«Ας είμαστε ειλικρινείς», λέει ο McCreevy, που η ευθύτητά του τον έχει φέρει
πολλές φορές σε δύσκολη θέση στις Βρυξέλλες: «Υπάρχουν πολλές χώρες – μέλη που
θέλουν και ελπίζουν να προκαλέσουν προβλήματα στον τρόπο με τον οποίο
λειτουργεί η αγορά. Πιστεύω ότι η πολιτική αυτή είναι λανθασμένη».

Στην Ευρώπη, η Ισπανία προσπαθεί να εμποδίσει την εξαγορά της Endesa από τον
γερμανικό ενεργειακό γίγαντα Ε.On. Στη Γαλλία, η κυβέρνηση κατασκεύασε μια
συγχώνευση – αστραπή μεταξύ των ενεργειακών εταιρειών Suez και (της κρατικής)
Gaz de France, για να εμποδίσει πιθανή εξαγορά της πρώτης από την ιταλική
Enel. H Πολωνία ζητά από τη γερμανική τράπεζα HVB Group of Germany να
εγκαταλείψει τις συμμετοχές σε πολωνικές εταιρείες προτού συγχωνευτεί με τον
ιταλικό χρηματοπιστωτικό οργανισμό UniCredito, παρά το γεγονός ότι ο διάδοχος
του κ. Μόντι στη θέση του επικεφαλής της Επιτροπής Ανταγωνισμού, Neelie Kroes,
έχει εγκρίνει τη συμφωνία. Ο κ. Μόντι, πάντως, εξακολουθεί να πιστεύει ότι το
επιχειρηματικό πνεύμα τελικά θα επικρατήσει.

Όπως λέει ο ίδιος, «όταν οι άνθρωποι σε 10 ή 20 χρόνια από σήμερα θα κοιτάζουν
πίσω στον χρόνο, θα βλέπουν ότι η περίοδος που ζούμε τώρα ήταν καθοριστική στο
να αποκτήσουν οι οικονομικές δυνάμεις έναν σημαντικό ρόλο: να ενώσουν την Ευρώπη».

Ο Mark Landler και ο Paul Meller είναι αρθρογράφοι των Τάιμς της Νέας
Υόρκης

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ