Φοιτητές προς φοιτήτρια: «Στην κουζίνα, στην κουζίνα…»

H πρώτη γυναίκα καθηγήτρια Ιατρικής, Αγγελική Παναγιωτάτου. Οι άντρες φοιτητές τη γιουχάιζαν στο Πανεπιστήμιο…

Φαντασθείτε τη σκηνή: Βρισκόμαστε στο 1893, στο αμφιθέατρο της Ιατρικής Σχολής
του Πανεπιστημίου Αθηνών. Μπαίνει για το μάθημα η μοναδική φοιτήτρια και οι
άνδρες φοιτητές αρχίζουν τα γιούχα, χτυπούν τα πόδια τους στο πάτωμα, τη
βρίζουν και φωνάζουν ρυθμικά «στην κουζίνα, στην κουζίνα». Κάθε μέρα οι ίδιες
βαρβαρότητες. Και η απάντηση της αγέρωχης Κεφαλονίτισσας Αγγελικής
Παναγιωτάτου (1878-1954): πρώτη απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής (1897),
πρώτη υφηγήτρια (1908), πρώτη έκτακτη καθηγήτρια της Υγιεινής και της Τροπικής
Παθολογίας (1938), πρώτη καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής «τιμής ένεκεν» (1947),
πρώτη γυναίκα ιατρός, αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών (1950)!

Ο Σπύρος Γερ. Μαρκέτος δίνει με έξοχο τρόπο και με ντοκουμέντα τη
διαδρομή και το επιστημονικό έργο αυτής της θαρραλέας και πεισματάρας γυναίκας
στο περιοδικό «Οδύσσεια» που τιμά με τα θέματά του τον πολιτισμό και
την ιστορία της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης. Και να σκεφθεί ακόμα κανείς πως
όταν σπούδαζε η Παναγιωτάτου ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών Αντώνιος
Χρηστομάνος έλεγε «οφείλομεν να ανεχώμεθα αυτάς (…) αλλά και να μην
ενισχύωμεν αυτάς δι’ υπερβολικής ενθαρρύνσεως». Και αργότερα (1927) όταν ο
καθηγητής της Ιατρικής K. Μέρμηγκας αλυχτούσε ότι «θα έπρεπε να αποκλείονται
αι γυναίκες από της πανεπιστημιακής παιδεύσεως», η Γερμανίδα συγγραφέας Έλγκα
Κερν, στο βιβλίο της «Γυναίκες ηγέτιδες της Ευρώπης» (1930) κατέτασσε την
Παναγιωτάτου ανάμεσα στις 25 αξιολογότερες γυναίκες της πρώτης τριακονταετίας
του 20ού αιώνα! Δεν ξέρω αν υπάρχει έστω ένας δρόμος με το όνομά της, γνωρίζω
όμως ότι σε μεγάλο κυκλαδονήσι υπάρχει «οδός Άννας Βίσση».

«Διαβάζω» σε άνοδο

Τα αποτελέσματα της μεγάλης προσπάθειας που κάνουν οι άνθρωποι της νέας
περιόδου τού «Διαβάζω» είναι εμφανή. Το περιοδικό σε κάθε τεύχος του
βελτιώνεται και στα περιεχόμενα και στη μορφή του. Από τη μια πλευρά έχει
γίνει ένας αξιόπιστος καθρέφτης της ελληνικής και ξένης βιβλιοπαραγωγής
(συμφωνείς ή όχι με τις κριτικές, άλλο θέμα) και από την άλλη απλώνεται σε
ευρύτερα λογοτεχνικά και πνευματικά θέματα· ένα έντυπο που νοιάζεται για τους
βιβλιόφιλους και τους φιλομαθείς γενικότερα. Εκτός των πολλών άλλων το
«Διαβάζω» δημοσιεύει αφιέρωμα 32 σελίδων για το «Νεοελληνικό θεατρικό έργο»
(1985-2005), που επιμελήθηκε η φιλόλογος και θεατρολόγος Έλενα Καρακούλη.
Ένα στοιχείο μόνο: Από το 1990 ώς το 2005 καταγράφονται 298
πρωτοεμφανιζόμενοι θεατρικοί συγγραφείς.

Να σημειώσω ακόμα τη συζήτηση του κριτικού Αλέξη Ζήρα με τον ιστορικό
της νέας ιστορικής λογοτεχνίας Mario Vitti. Είναι απόλαυση και μάθημα
συνάμα η παρακολούθηση της σκέψης και του τρόπου δουλειάς του συγγραφέα της
«Ιστορίας της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας».

ΝΤΟΡΑ ΡΩΖΕΤΤΗ. Ποια είναι η Ντόρα Ρωζέττη; Φροντίζει να μας τη
γνωρίσει, μ’ αυτό το ψευδώνυμο, η Ελένη Μπακοπούλου στην «Οδό Πανός» του
Γιώργου Χρονά (χρόνια πολλά για τα 25 χρόνια του περιοδικού). H Ρωζέττη,
γεννημένη το 1908 στην Αλεξάνδρεια, είναι από κείνες τις περσόνες που γίνονται
βιβλίο ή ταινία. Πρώτη κόρη από τον τρίτο γάμο του πατέρα της, σπουδάζει
Ιατρική στην Αθήνα. Λεσβιακές εμπειρίες και έρωτες, τροτσκίστρια (στα γεράματα
ακροδεξιά), αθλήτρια στο ακόντιο, μποξέρ, φλαουτίστρια, ολίγον χορεύτρια,
ολίγον ηθοποιός, ερωτεύεται σφόδρα μια λολίτα, κρατάει ημερολόγιο που γίνεται
εν αγνοία της(;) βιβλίο με τίτλο «H ερωμένη της» (1929 – που επανεκδόθηκε
πρόσφατα από το «Μεταίχμιο»). Παντρεύεται κι έναν άντρα, δεν κάνει παιδιά.
Στιγμές στιγμές, με θολωμένο μυαλό, η αφήγησή της στην Μπακοπούλου είναι
συγκλονιστική.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«ΟΔΥΣΣΕΙΑ»: Δεβοσέτου 37, Αργοστόλι 281 00, τηλ.: 26710-24.363

«ΔΙΑΒΑΖΩ»: Χαρ. Τρικούπη 38, Αθήνα 106 80, τηλ.: 210-3388.008

«ΟΔΟΣ ΠΑΝΟΣ»: Διδότου 39, Αθήνα 106 80, τηλ.: 210-3616.782