Πρόσωπα H αποφυλάκιση ενός εικονοκλάστη

Γιου Ντονγκγιέ. H φωτογραφία του από την ιστοσελίδα της κινεζικής Επιτροπής για τους Φυλακισμένους Συγγραφείς

H σκηνή εκτυλίχθηκε στις 23 Μαΐου 1989, λιγότερο από 15 μέρες πριν από την
αιματηρή καταστολή του δημοκρατικού κινήματος στην Πλατεία Τιενανμέν. Χιλιάδες
φοιτητές είχαν καταλάβει από εβδομάδες την πλατεία ζητώντας δημοκρατικές
μεταρρυθμίσεις. Εκείνη τη μέρα τρεις νεαροί πήραν θέση κάτω από το γιγάντιο
πορτρέτο του Μάο στην είσοδο της Απαγορευμένης Πόλης, έβγαλαν από τα σακίδιά
τους αυγά που είχαν γεμίσει με μελάνι και τα πέταξαν στη φωτογραφία. H
«ιεροσυλία» σοκάρισε ακόμη και τους διαδηλωτές – ή τουλάχιστον μερικούς απ’
αυτούς: η περιφρούρηση του φοιτητικού κινήματος συνέλαβε τους τρεις και τους
παρέδωσε στην αστυνομία!

Καταδικάστηκαν για «σαμποτάζ» και «αντεπαναστατική προπαγάνδα»… Ο Γιου,
άλλοτε δημοσιογράφος και κριτικός τέχνης στην εφημερίδα «Λιουγιάνγκ Νιουζ» της
επαρχίας Χουνάν, ήταν τις προάλλες ο τελευταίος που αποφυλακίστηκε.
Τελευταίος, επειδή αρνήθηκε να παραδεχθεί πως διέπραξε έγκλημα. Τριάντα οκτώ
χρόνων σήμερα, έχει απομείνει φυτό έπειτα από δύο χρόνια σε πλήρη απομόνωση,
έπειτα από ηλεκτροσόκ, ξυλοδαρμούς και άλλα βασανιστήρια. «Δεν με αναγνωρίζει
πια, δεν καταφέραμε να ανταλλάξουμε ούτε κουβέντα», λέει ο νεώτερος αδελφός
του που τον υποδέχθηκε την περασμένη εβδομάδα στην έξοδο της φυλακής. H μητέρα
του λέει πως είναι «χαρούμενη» που τον ξαναβρήκε, «αλλά είναι ψυχικά άρρωστος
και η φροντίδα του θα είναι βάρος». «Έχει ξεχάσει τα ονόματα όλων», είπε ο
πατέρας του. «Δεν μιλάει σε κανέναν, μόνο περπατάει πάνω-κάτω μέσα στο σπίτι».

Από τους δύο συντρόφους του Γιου, ο Λου Ντεσένγκ αποφυλακίστηκε με αναστολή το
1998, δραπέτευσε από την Κίνα το 2004 και κρατείται χωρίς διαβατήριο στην
Ταϊλάνδη. H Κίνα ζητεί την έκδοσή του, αλλά ο Καναδάς έχει δεχθεί να του
προσφέρει άσυλο. Ο τρίτος «βάνδαλος» του πορτρέτου του Μεγάλου Τιμονιέρη, ο
Γιου Ζιτζιάν (καμία συγγένεια με τον Ντονγκγιέ), ο οποίος είχε αποφυλακιστεί
με αναστολή το 2000, φέρεται να συνελήφθη και πάλι την περασμένη εβδομάδα αφού
συμμετείχε στην «κυκλική» απεργία πείνας που άρχισαν στις 2 Φεβρουαρίου
Κινέζοι δικηγόροι διαμαρτυρόμενοι για την αστυνομική βία εις βάρος τους.
Σύμφωνα με τον ανταποκριτή της «Γκάρντιαν», τουλάχιστον οκτώ εξέχοντες Κινέζοι
ακτιβιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν εξαφανιστεί αφού άρχισαν να
συμμετέχουν στην κινητοποίηση αυτή.

Ακόμη κι αν ο Γιου Ντονγκγιέ καταφέρει κάποτε να συνέλθει, είναι πια
στιγματισμένος. Του απαγορεύεται να εργαστεί σε οποιαδήποτε δημόσια
επιχείρηση, στο Πανεπιστήμιο, σε εφημερίδες, σε ξένες εταιρείες, ακόμη και να
μιλάει σε δημοσιογράφους. Για το κινεζικό καθεστώς θα είναι ένας στόχος σε όλη
την υπόλοιπη ζωή του.