Πάγωσαν τα… χαμόγελα

«Το ντάντεμα τελείωσε!». Με τη φράση αυτή περιέγραφε στενός συνεργάτης της
Ντόρας Μπακογιάννη την από ‘δώ και πέρα στάση της υπουργού Εξωτερικών στο
Κυπριακό, αμέσως μετά τη συνάντησή της με τον Γιώργο Ιακώβου – μια συνάντηση
που είχε έναν και μόνο σκοπό: να καθησυχάσει τη Λευκωσία πως η νέα ηγεσία του
ΥΠΕΞ δεν προτίθεται να λειτουργεί ερήμην της.

Ωστόσο, πριν περάσουν δυόμισι ώρες από αυτήν τη… διακήρυξη ανεξαρτησίας,
ήρθε η υπόθεση του κυπριακού πλοίου στο οποίο αρνήθηκαν ελλιμενισμό οι
τουρκικές αρχές, για να δοκιμαστούν και τα νεύρα της κ. Μπακογιάννη, οι
προθέσεις της, αλλά και οι σχέσεις Αθήνας – Λευκωσίας.

Στο επιτελείο της υπουργού αντιμετωπίζουν με ιδιαίτερο σκεπτικισμό το γεγονός
ότι από τις 3 Οκτωβρίου, όταν και αποφασίστηκε η έναρξη των ενταξιακών
διαπραγματεύσεων της Τουρκίας, στο πλαίσιο των οποίων περιλαμβάνεται και η
επέκταση της Τελωνειακής Ένωσης με την Κύπρο, κανένα κυπριακό πλοίο δεν έχει
επιχειρήσει να εισέλθει σε τουρκικό λιμάνι. Αυτό έγινε μόλις ανέλαβε καθήκοντα
η κ. Μπακογιάννη – μπόρεσαν έτσι όλοι οι «παίκτες», και κυρίως η Λευκωσία, να
«μετρήσουν» τα αντανακλαστικά της νέας υπουργού και τις αντιδράσεις της.

Κι αυτό δεν ήταν κάτι που άρεσε στη Βασιλίσσης Σοφίας. Κυρίως, όταν βρέθηκαν
αντιμέτωποι με την παθογένεια του συστήματος. Εν ολίγοις λόγω και διπλωματικής
αδράνειας η Ντόρα Μπακογιάννη ήταν η τελευταία που έμαθε το περιστατικό με το
πλοίο, αφού το γνώριζαν όλοι οι αρμόδιοι σε Άγκυρα, Λευκωσία και Βρυξέλλες.
Ήταν, όπως είπε διπλωμάτης με μεγάλη εμπειρία, τα… Ίμια της Ντόρας.

«Οι καυτές πατάτες». Έτσι, πριν καλά καλά συμπληρώσει δέκα μέρες στο
νέο της πόστο, η κ. Μπακογιάννη έχει συνειδητοποιήσει ποιες είναι οι πρώτες
«καυτές πατάτες» που έχει να διαχειριστεί: η μία ακούει στο όνομα Κύπρος και η
άλλη στο όνομα «λήθαργος» του υπουργείου.

Σε ό,τι αφορά το πρώτο ζήτημα, η νέα υπουργός έχει αποφασίσει πως δεν
πρόκειται να αναλάβει καμιά πρωτοβουλία για το Κυπριακό που θα έρχεται σε
κόντρα με τον Τάσσο Παπαδόπουλο. Όμως θα επικεντρωθεί σε πρωτοβουλίες που θα
διευκολύνουν την Αθήνα να βγει από την απομόνωση εξαιτίας του κ. Παπαδόπουλου.

H κυρία Μπακογιάννη γνωρίζει πως η πραγματικά δύσκολη υπόθεση είναι η εξής:
εάν η Τουρκία δεν ανοίξει τα λιμάνια και τα αεροδρόμια μέχρι το τέλος του
2006, η διακοπή των διαπραγματεύσεων είναι μονόδρομος. Ωστόσο ο κ. Ερντογάν
ουσιαστικά έχει δεμένα τα χέρια του, αφού πριν από τις τουρκικές εκλογές είναι
αδύνατον να εμφανιστεί ότι υποχωρεί σε αυτό το θέμα χωρίς να έχουν αλλάξει τα
δεδομένα.

Ως εκ τούτου μένουν μερικοί μήνες μέσα στους οποίους θα πρέπει να έχει
αναπτυχθεί μια αξιόπιστη πρωτοβουλία που να ανατρέψει το σκηνικό και να
εκτονώσει την ένταση. H Λευκωσία «πετάει το μπαλάκι» στον κ. Ανάν γι’ αυτό το
θέμα. Στην Αθήνα, όμως, διπλωματικές πηγές επιμένουν πως η κ. Μπακογιάννη θα
πρέπει να «κινηθεί προς την κατεύθυνση της Κομισιόν, όπου την περιμένουν με
ευήκοα ώτα»…

«Μισή» περιοδεία στα Βαλκάνια

Μια μάλλον απλή και αυτονόητη πρωτοβουλία της Ντόρας Μπακογιάννη αποκάλυψε
ολόκληρη την… αρτηριοσκλήρωση του μηχανισμού του υπουργείου Εξωτερικών και
έθεσε επί τάπητος τις προκλήσεις που έχει μπροστά της η νέα υπουργός.

Εν όψει της άτυπης Συνόδου Κορυφής των 25 υπουργών Εξωτερικών στο Ζάλτσμπουργκ
της Αυστρίας, όπου όλη η έμφαση θα δοθεί στην ευρωπαϊκή προοπτική των
Βαλκανίων, έμπειροι διπλωμάτες των Βρυξελλών είχαν εισηγηθεί επί υπουργίας
Μολυβιάτη την πραγματοποίηση περιοδείας στα Βαλκάνια έτσι ώστε η Ελλάδα στο
Ζάλτσμπουργκ να μπορεί να λειτουργεί τρόπον τινά και ως εκπρόσωπος της
περιοχής.

Ο κ. Μολυβιάτης δεν υλοποίησε ποτέ την εισήγηση – ενδεχομένως διότι
προεξοφλούσε την αντικατάστασή του. Τώρα, η κ. Μπακογιάννη θεωρεί φυσικά
αυτονόητο πως πρέπει να σπεύσει στις βαλκανικές πρωτεύουσες. Πλην όμως, οι
διπλωμάτες του υπουργείου έχουν «κόψει» από την περιοδεία τα Σκόπια και τα
Τίρανα καθιστώντας την «κολοβή» και παρουσιάζοντας την Αθήνα να έχει
προβλήματα με τους γείτονές της. Αποτέλεσμα θα είναι, βέβαια, το όποιο όφελος
να ακυρωθεί στην πράξη.

Με τα Σκόπια. Επιπλέον, θα επιβεβαιωθεί περίτρανα πως η υπόθεση της
ονομασίας της ΠΓΔΜ έχει επηρεάσει βαθιά τις διμερείς σχέσεις με τα Σκόπια –
κάτι που είναι αλήθεια, βέβαια, αφού είναι κοινό μυστικό πως επί υπουργίας
Μολυβιάτη οι σχέσεις ουσιαστικά είχαν παγώσει. Έτσι, όμως, η κ. Μπακογιάννη θα
δυσκολευθεί να πείσει τη διεθνή κοινότητα για τις καλές προθέσεις της Αθήνας
σε μια δύσκολη συγκυρία για τα Βαλκάνια – όταν, δηλαδή, κρίνεται το καθεστώς
του Κοσόβου και όλοι συνάπτουν συμμαχίες.

Το ερώτημα λοιπόν που προβάλλει από το παραπάνω περιστατικό είναι εάν η νέα
υπουργός θα αφήσει το κατεστημένο του υπουργείου να κάνει κουμάντο ή θα πάρει
την κατάσταση στα χέρια της. Προς το παρόν, είναι νωρίς να δοθεί απάντηση. H
επιλογή του διευθυντή του γραφείου της, λόγου χάρη, του κ. Χαλαστάνη, δεν
προϊδεάζει ούτε προς τη μία ούτε προς την άλλη κατεύθυνση. Ο κ. Χαλαστάνης
επελέγη διότι η υπουργός τον γνωρίζει από παλιά, όταν ο Κωνσταντίνος
Μητσοτάκης ήταν στο υπουργείο Εξωτερικών, και διότι γνωρίζει καλά τα κοινοτικά
θέματα. Είναι όμως χαμηλών τόνων, οπότε σίγουρα δεν πρόκειται για τον
διπλωμάτη που θα επιβληθεί στους συναδέλφους του και μάλιστα στους ιεραρχικά
ανωτέρους.

Προσδοκίες. H έλευση της κ. Μπακογιάννη έχει δημιουργήσει προσδοκίες σε
αυτούς τους διπλωμάτες που ελπίζουν ότι επιτέλους «οι αράχνες και η σκόνη θα
φύγουν». Ότι, για παράδειγμα, φαινόμενα όπως αυτό που συνέβη πρόσφατα, όταν
μεγάλη πρεσβεία ευρωπαϊκής χώρας δεν έκανε τον κόπο να στείλει ούτε ένα
τηλεγράφημα για τις δηλώσεις-βόμβα του υπουργού Εξωτερικών της συγκεκριμένης
χώρας – πόσο μάλλον να κάνει κάποιο διάβημα – θα εκλείψουν. Ή, εν πάση
περιπτώσει, δεν θα συμβαίνουν χωρίς συνέπειες. Για να ανταποκριθεί σε αυτές
τις προσδοκίες η Ντόρα Μπακογιάννη θα πρέπει να συγκρουσθεί και τα στοιχήματα
έχουν ήδη μπει…