Eλληνικές πολυεθνικές με 64.874 εργαζομένους στην Eλλάδα και 74.255 στο εξωτερικό!

Ο αριθμός των ανέργων στην Ελλάδα έχει κολλήσει στους 500.000 και δεν φαίνεται
να υποχωρεί, λόγω έλλειψης νέων επενδύσεων. Την ίδια στιγμή, όμως, η στρατιά
των απασχολουμένων από ελληνικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό μεγαλώνει διαρκώς.
Ένα δυναμικό κομμάτι μεγάλων ελληνικών επιχειρήσεων – τράπεζες, βιομηχανίες
και εταιρείες του λιανεμπορίου – κατακτά συνεχώς νέες αγορές πέρα από τα
σύνορα, κυρίως στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, καθώς και
στις δύσκολες αγορές της Κεντρικής Ευρώπης και των ΗΠΑ, επιβεβαιώνοντας ότι η
ελληνική οικονομία αποκτά πολυεθνικό προφίλ.

Το φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης της ελληνικής οικονομίας αποκαλύπτεται και
από το εξής γεγονός: τα τελευταία 15 χρόνια, δεκαεννέα μεγάλοι ελληνικοί
όμιλοι έχουν δημιουργήσει 74.255 νέες θέσεις εργασίας σε χώρες του εξωτερικού,
κυρίως στα Βαλκάνια, στις οποίες δραστηριοποιούνται μέσω θυγατρικών τους
εταιρειών, όταν στην Ελλάδα απασχολούν συνολικά 64.874 εργαζομένους! Στο
σύνολό τους, βέβαια, οι θέσεις εργασίας που έχουν ανοίξει στις αγορές του
εξωτερικού οι ελληνικές πολυεθνικές είναι πολύ περισσότερες. Για παράδειγμα,
μόνο στη Βουλγαρία μερικές εκατοντάδες μικρές, μεσαίες και μεγάλες ελληνικές
επιχειρήσεις από τον χώρο της κλωστοϋφαντουργίας και του έτοιμου ενδύματος
έχουν δημιουργήσει 95.000 θέσεις εργασίας, ενώ αρκετές δεκάδες χιλιάδες
εργαζομένους απασχολούν και άλλες ελληνικές επιχειρήσεις που έχουν αποκτήσει
παρουσία στην υπόλοιπη Ευρώπη, στην αμερικανική ήπειρο, την Ασία και την
Αφρική.

Μάλιστα ο αριθμός των θέσεων εργασίας που θα δημιουργούνται εκτός Ελλάδας,
χάρη στις επενδύσεις ελληνικών επιχειρήσεων, προβλέπεται ότι θα αυξάνεται
συνεχώς τα επόμενα χρόνια. Ελληνικές τράπεζες, βιομηχανίες, επιχειρήσεις του
λιανεμπορίου (σούπερ μάρκετ και αλυσίδες νέας τεχνολογίας), εταιρείες
πετρελαιοειδών και τσιμεντοβιομηχανίες έχουν συνδέσει την αναπτυξιακή πορεία
τους με την ενίσχυση της πολυεθνικότητάς τους.

Γιατί στο εξωτερικό

Ποιοι είναι, όμως, οι λόγοι για τους οποίους οι ελληνικές πολυεθνικές άρχισαν
να βγαίνουν στο εξωτερικό; Για κάποιες από αυτές «μέτρησε» κυρίως το φθηνό
εργατικό κόστος που χαρακτηρίζει την αγορά εργασίας των γειτόνων μας. Για
άλλες, η ανάγκη να βρίσκονται στις αγορές στις οποίες πωλούν τα προϊόντα τους,
παράλληλα βέβαια με τις υψηλές προσδοκίες κερδών που δημιουργούν οι νέες,
«παρθένες» αγορές, ιδιαίτερα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Σε κάθε περίπτωση – και άσχετα από τους λόγους της μετανάστευσης ελληνικών
κεφαλαίων προς το εξωτερικό – το φαινόμενο των ελληνικών πολυεθνικών δείχνει
ότι και η ελληνική οικονομία έχει μπει «για τα καλά» στο παιχνίδι της
παγκοσμιοποίησης, με οφέλη και με αρνητικές επιπτώσεις. Το σημαντικότερο
όφελος, όπως λένε στελέχη των επιχειρήσεων αυτών, είναι ότι ένα τμήμα των
κερδών από τις θυγατρικές τους στο εξωτερικό καταλήγει στα ταμεία των μητρικών
ομίλων στην Ελλάδα, ενισχύοντας έτσι τη δυναμική των μητρικών επιχειρήσεων,
γεγονός που συμβάλλει και στη συντήρηση του επιπέδου απασχόλησης σε αυτές. Από
την άλλη, όμως, ο προσανατολισμός των μεγάλων ελληνικών επιχειρήσεων στις
αγορές του εξωτερικού περιορίζει τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας στην
ελληνική αγορά.

Στη βιομηχανία

Από τους πλέον πολυεθνικούς ελληνικούς ομίλους, η τσιμεντοβιομηχανία Τιτάν
απασχολεί συνολικά 6.035 εργαζομένους, από τους οποίους περίπου τους μισούς
στα εργοστάσια και στα κέντρα διανομής του ομίλου στο εξωτερικό. Ο όμιλος
διαθέτει παραγωγικές μονάδες στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Αίγυπτο, τη
Βουλγαρία, τη Σερβία και τα Σκόπια, καθώς και κέντρα διανομής σε πολλές
περιοχές του κόσμου.

Πολυεθνικός όμιλος είναι και η S&Β (πρώην Αργυρομεταλλευμάτων και
Βαρυτίνης), η οποία απασχολεί στην Ελλάδα 993 εργαζομένους, ενώ στο εξωτερικό
1.287. Το ποσοστό συμμετοχής των εταιρειών του εξωτερικού στα ενοποιημένα
αποτελέσματα εννεαμήνου (κέρδη προ φόρων) του ομίλου ανήλθε σε 57%.

H S&Β Βιομηχανικά Ορυκτά A.E., από τις αρχαιότερες ελληνικές επιχειρήσεις
(ιδρύθηκε το 1934), αποτελεί σήμερα πολυεθνικό όμιλο εταιρειών με
δραστηριότητες σε 21 χώρες.

Σε 950 ανέρχονται οι θέσεις εργασίας που συντηρεί ο βορειοελλαδίτικος όμιλος
Αλουμύλ σε χώρες του εξωτερικού, στις οποίες δραστηριοποιείται, είτε με δικά
του εργοστάσια είτε με αποθηκευτικούς χώρους και εταιρείες εμπορίας των
προϊόντων του. Στις ενοποιημένες πωλήσεις του ομίλου οι δραστηριότητες του
εξωτερικού συνεισφέρουν κατά 55%.

Σε σύνολο 2.000 εργαζομένων που απασχολεί ο όμιλος M. I. Μαΐλλης, ο οποίος
δραστηριοποιείται στην αγορά δευτερογενούς συσκευασίας (μεταλλικές ταινίες
κ.λπ.), 1.550 εργάζονται στα εργοστάσια και τις εμπορικές εταιρείες του ομίλου
στο εξωτερικό (Ευρώπη και ΗΠΑ). Ενδεικτικό της εξωστρέφειας του ομίλου – ο
οποίος διαθέτει περίπου 30 θυγατρικές εταιρείες στο εξωτερικό – είναι το
γεγονός ότι μόνο το 3% από τις ενοποιημένες πωλήσεις του απορροφάται από την
ελληνική αγορά.

Πετρελαιοειδή, τυχερά παιχνίδια

Σε πολυεθνικό όμιλο έχουν εξελιχθεί, τα τελευταία χρόνια, και τα Ελληνικά
Πετρέλαια, τα οποία απασχολούν 3.664 εργαζομένους στην Ελλάδα και 1.800 στις
θυγατρικές τους στο εξωτερικό.

Πρωταγωνιστής στις γειτονικές μας αγορές

Γιάννης Πεχλιβανίδης, αντιπρόεδρος Δ.Σ. και αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος του ομίλου της Εθνικής Τράπεζας

«Ο όμιλος της ETE έχει αναδείξει ως κεντρικό πυλώνα της στρατηγικής του την
εδραίωση μιας ισχυρής περιφερειακής ταυτότητας, επιτυγχάνοντας έτσι να
διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στις γειτονικές μας αγορές. Κεντρικά εφόδιά του
είναι η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό, η ευρεία υλικοτεχνική υποδομή, η
άρτια εφαρμογή νέων τεχνολογιών και η ανάπτυξη νέων μορφών εξυπηρέτησης της
πελατείας.

Με αυτόν τον τρόπο η ETE επιτυγχάνει όχι μόνο την υλοποίηση μιας
μακροπρόθεσμης αποδοτικής στρατηγικής για τους μετόχους της, αλλά και
ταυτόχρονα συνεισφέρει στη βελτίωση του θεσμικού περιβάλλοντος στις αγορές
όπου δραστηριοποιείται ως φορέας καινοτομίας και σταθερότητας.

Ανάλογα, βέβαια, είναι και τα συμπεράσματα που μπορεί να εξάγει κάποιος για
τον ρόλο και τη δράση του συνόλου του ελληνικού κεφαλαίου στην περιοχή της NA
Ευρώπης. H εξωστρέφειά του τού επιτρέπει να διευρύνει το πεδίο
δραστηριοποίησής του, αλλά και να λειτουργήσει ως παράγοντας ευημερίας και
ανάπτυξης στις γύρω αγορές».

Ηγέτιδες σε ξένες αγορές ελληνικές εταιρείες τροφίμων

Με επενδύσεις πολλών εκατομμυρίων ευρώ, ελληνικές βιομηχανίες τροφίμων
επιδιώκουν να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για καλύτερη παρουσία τους σε
αγορές του εξωτερικού, ενώ κάποιες από αυτές συγκαταλέγονται ήδη ανάμεσα στους
«ηγέτες» των τοπικών αγορών.

H 3E Coca-Cola, απασχολώντας 35.367 εργαζομένους στο εξωτερικό και μόλις 2.300
στην Ελλάδα, έχει παρουσία σε 26 χώρες μέσω θυγατρικών της. Τα προϊόντα της
απολαμβάνουν περισσότεροι από 540 εκατ. καταναλωτές, ενώ οι δραστηριότητές της
εκτείνονται από την Ιρλανδία μέχρι το ανατολικότερο άκρο της Δημοκρατίας της
Ρωσίας και από την Εσθονία έως τη Νιγηρία.

Με τέσσερις παραγωγικές μονάδες εκτός Ελλάδος – στη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και
την Αλβανία – και με 1.197 εργαζομένους συνεχίζεται η έντονη επενδυτική και
παραγωγική δράση που ανέπτυξε στο εξωτερικό ο Όμιλος Λούλη τα τελευταία
χρόνια. Ήδη, στη Ρουμανία, ο όμιλος κατέχει σημαντικά μερίδια στην αγορά
αλευριού και συσκευασμένου ψωμιού, ενώ το ίδιο συμβαίνει στη βουλγαρική και
την αλβανική αγορά αλεύρων. Εκτιμάται ότι ο όμιλος κατέχει στην περιοχή των
Βαλκανίων συνολικό μερίδιο αγοράς της τάξης του 20%.

Δυναμική παρουσία στο εξωτερικό έχει αναπτύξει και η Κων. Καρδασιλάρης &
Υιοί AEBE – Cardico, η οποία πρόσφατα προχώρησε σε συμφωνίες με μεγάλες
αλυσίδες σούπερ μάρκετ, όπως η Carrefour, η Casino, η Metro, η Spar κ.ά. Ο
όμιλος, ο οποίος απασχολεί εκτός Ελλάδος περίπου 1.500 εργαζομένους (μαζί με
τους εποχικούς υπάλληλους) διαθέτει εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε χώρες
– παραγωγούς, όπως η Μολδαβία, η Γεωργία, η Γαλλία και η Πολωνία, αλλά και
εμπορικό δίκτυο στη M. Βρετανία.

Από τις πλέον εξωστρεφείς ελληνικές βιομηχανίες τροφίμων, η Chipita
International S.A (η οποία βρίσκεται στο στάδιο της συγχώνευσης με τον όμιλο
ΔΕΛΤΑ για τη δημιουργία της εταιρείας BrandCo) έχει έντονη παρουσία στην αγορά
των Βαλκανίων, στην οποία διαθέτει τέσσερα εργοστάσια, αλλά και σε Πολωνία και
Ρωσία. Απασχολεί δε εκτός Ελλάδος περισσότερους από 4.000 εργαζομένους.

Συνταγή επιτυχίας η εξωστρέφεια

Μιχάλης Σάλλας, πρόεδρος του Ομίλου της Τράπεζας Πειραιώς

H εξωστρέφεια, ή με άλλα λόγια η διασυνοριακή ανάπτυξη των ελληνικών τραπεζών,
αποτελεί σήμερα βασική προϋπόθεση για τη μεγέθυνση της κερδοφορίας τους, την
αύξηση των θέσεων απασχόλησης και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους,
προς όφελος και της εθνικής οικονομίας.

Στο σημερινό παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, η προοπτική των ελληνικών τραπεζών
συναρτάται άμεσα με την παρουσία και την ανάπτυξή τους στην ευρύτερη
περιφέρεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και Μεσογείου, περισσότερο από κάθε
άλλη φορά. Όπως σε άλλα χρόνια αναπτύχθηκε η ελληνική ναυτιλία στις διεθνείς
θάλασσες, έτσι σήμερα το ελληνικό τραπεζικό σύστημα πρέπει να εκδηλώσει τη
δυναμική του και εκτός των εθνικών μας συνόρων.

Από το εξωτερικό το 55% των κερδών της Τιτάν

«Ο Όμιλος Τιτάν έχει επιδείξει εξωστρέφεια από το 1948, όταν και
πραγματοποίησε την πρώτη του εξαγωγή τσιμέντου. H πρώτη του παραγωγική
επένδυση στο εξωτερικό έγινε το 1992, με την εξαγορά της Roanoke Cement Co.
στις ΗΠΑ, ενώ ακολούθησαν αρκετές ακόμη εξαγορές. Σήμερα, παρά τη διαχρονική
αύξηση της παρουσίας του στην Ελλάδα, ο Τιτάν αντλεί από το εξωτερικό πάνω από
το 55% των κερδών του. H μόνιμη ανησυχία του, και η όρεξη να αντιμετωπίσει τις
διεθνείς προκλήσεις, τού έχουν επιτρέψει να ξεπερνά συνεχώς τον εαυτό του. Δεν
είναι μόνον αναγκαιότητα η διεθνοποίηση της επιχείρησης στο ολοένα πιο
ανταγωνιστικό περιβάλλον, αλλά και αποτελεί σημαντικό ατού για τον Τιτάνα. H
δραστηριοποίηση σε πολλές χώρες με διαφορετικούς οικονομικούς κύκλους
συνεπάγεται διασπορά χαρτοφυλακίου και οδηγεί σε μικρότερη διακύμανση αποτελεσμάτων».

ΤΡΑΠΕΖΕΣ

Από τις εκτός Ελλάδος δραστηριότητες το 10% – 15% των κερδών τους

Πάνω από 30.000 θέσεις εργασίας συντηρούν σήμερα οι τέσσερις μεγάλες ελληνικές
τράπεζες (Εθνική, Alpha Bank, Eurobank και Πειραιώς) στην ευρύτερη περιοχή της
Νοτιοανατολικής Ευρώπης και ειδικότερα στις χώρες της Βαλκανικής. Την ίδια ώρα
και ανάλογα με την τράπεζα, η συμμετοχή των διεθνών δραστηριοτήτων στα
ενοποιημένα αποτελέσματα έχει φθάσει να κυμαίνεται μεταξύ 10% και 15%, γεγονός
που σημαίνει ότι η ανάπτυξη των ελληνικών τραπεζών είναι, πλέον, άρρηκτα
συνδεδεμένη με την παρουσία τους στις διεθνείς αγορές. Σύμφωνα με τα σχέδια
των ελληνικών τραπεζών, στα αμέσως επόμενα χρόνια, ο αριθμός των
απασχολουμένων στις θυγατρικές τους στο εξωτερικό θα αυξάνεται.

Ο όμιλος της Εθνικής, με ισχυρή παρουσία στις χώρες της Νοτιοανατολικής
Ευρώπης, απασχολεί στις εκεί θυγατρικές του 5.777 άτομα και ο αριθμός αυτός θα
αυξηθεί ακόμη περισσότερο με την υλοποίηση των σχεδίων επέκτασής του στις
αγορές αυτές. H Alpha Bank σχεδιάζει να αυξήσει το απασχολούμενο προσωπικό της
στο εξωτερικό κατά 1.620 άτομα μέχρι και το 2008, ενώ σχέδια για επέκταση των
υποκαταστημάτων τους στο εξωτερικό κάνουν και οι Eurobank, Πειραιώς και
Εμπορική. H τελευταία, μάλιστα, σχεδιάζει να επιταχύνει τους ρυθμούς
διείσδυσής της στις αγορές των Βαλκανίων, ώστε να κερδίσει το χαμένο έδαφος
των τελευταίων ετών.

Το πόσο σημαντικές είναι οι διεθνείς δραστηριότητες για τον όμιλο της Eurobank
EFG, φαίνεται και από το γεγονός ότι, σε σύνολο 16.000 εργαζομένων που
απασχολεί, μόνο 9.000 βρίσκονται στην Ελλάδα, ενώ οι υπόλοιποι στο εξωτερικό:
Στη Βουλγαρία, όπου ο όμιλος δραστηριοποιείται μέσω της θυγατρικής του Post
Bank, στη Ρουμανία μέσω της Banpost, στη Σερβία – Μαυροβούνιο μέσω της EFFG
Eurobank Α.D. Beograd, στην Πολωνία που λειτουργεί ως υποκατάστημα (και όχι ως
θυγατρική τράπεζα) με την επωνυμία Polbank και στην Τουρκία μέσω
χρηματιστηριακής εταιρείας.

Σε σύνολο 11.500 εργαζομένων, ο όμιλος της Alpha Bank απασχολεί στις
θυγατρικές του στο εξωτερικό – κυρίως στα Βαλκάνια – 3.200 άτομα. Το πόσο
σημαντική είναι η παρουσία του ομίλου στα Βαλκάνια φαίνεται και από το γεγονός
ότι στο εννεάμηνο του 2005 οι θυγατρικές του στις γειτονικές χώρες απέφεραν 48
εκατ. ευρώ (καθαρά προ φόρων κέρδη), σε σύνολο 417 εκατ. ευρώ.

Το 14% της συνολικής κερδοφορίας της Τράπεζας Πειραιώς προέρχεται από τις
διεθνείς δραστηριότητές της και συγκεκριμένα από τα 176 καταστήματα που
διαθέτει στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Αλβανία, τη Σερβία, την Αίγυπτο, τις
ΗΠΑ και το Λονδίνο. Σε σύνολο 8.150 εργαζομένων, η τράπεζα απασχολεί στο
εξωτερικό 2.500 άτομα.