Nαυάγιο ποταμόπλοιου στην Kέα

Το πολυτελές ατμόπλοιο «Όθων» είχε παραγγελθεί στα ναυπηγεία C. Lungley & Co, Deptford της Αγγλίας από τον βασιλιά Όθωνα και παρελήφθη το 1860. Μήκους 217 και πλάτους 27,5 ποδών, 787 κόρων, με την έξωσή του όμως από τη Ελλάδα πέρασε στα χέρια της πρώτης ελληνικής ατμοπλοϊκής εταιρείας και μετονομάστηκε σε «Πατρίς». Έτσι ναυάγησε κοντά στην Τζια, με το πολύτιμο φορτίο του

Τι γυρεύει ένα ποταμόπλοιο 146 ετών στον βυθό έξω από την Κέα; Άγνωστο ακόμη
και στους κατοίκους, το ναυάγιο-μουσείο «έλυσε τη σιωπή» του ύστερα από 30 και
πλέον καταδύσεις σε διάστημα τριών ετών. Είναι το πρώην βασιλικό τροχοκίνητο
ατμόπλοιο του Όθωνα που έφερε το όνομά του και το οποίο οκτώ χρόνια μετά την
κατασκευή του και με νέα επωνυμία («Πατρίς») τσακίστηκε στην ξέρα του
Κούνδουρου στην Τζια, στις 21 Φεβρουαρίου 1868, στο ταξίδι του από Πειραιά.

«Δεν πίστευα ότι θα το βρίσκαμε», λέει στα «NEA» ο ιστορικός-ερευνητής Βασίλης
Μεντόγιαννης, επικεφαλής της δεκαμελούς ομάδας εξερεύνησης. «Είναι η πρώτη
φορά που εντοπίζεται τέτοιο πλοίο στη Μεσόγειο».

Κομμένο στα δύο, το πλοίο από σφυρήλατο ατσάλι, φανέρωνε λίγα λίγα τα μυστικά
του. Μία άγκυρα έδειξε τον δρόμο. Στα 52 μέτρα βρέθηκε η πλώρη και δύο
τεράστια μεταλλικά στεφάνια, ένα σε κάθε πλευρά. Οι δύο ατμομηχανές – μία για
κάθε τροχό -, αλλά και το γεγονός ότι δεν υπήρχαν προπέλες ήταν αρκετά: «Ήταν
σαφές ότι επρόκειτο για ποταμόπλοιο», λέει ο κ. Μεντόγιαννης. «Αυτά τα πλοία
καθιερώθηκε να ονομάζονται ποταμόπλοια αργότερα, όταν χρησιμοποιήθηκαν στα
ποτάμια. Τα τροχοκίνητα βαπόρια ήταν τα πρώτα πλοία, μετά τα γρήγορα
ιστιοφόρα, στα οποία εφαρμόστηκε η ατμομηχανή». Δεν επιβίωσαν όμως για πολύ
στη θάλασσα, καθώς υπέφεραν από τον καιρό…

«Κλειδί» για την αποκάλυψη της ταυτότητάς του αποδείχθηκε ένα πορσελάνινο
πιάτο. Ένα στέμμα και δύο λέξεις – Ελληνική Ατμοπλοΐα – δείχνουν ότι επρόκειτο
για το «Πατρίς», που το ναυάγιό του είχε τότε συγκλονίσει την κοινή γνώμη.

Έκθεση. Πιάτα, φλιτζάνια, μπουκαλάκια αρώματος, κρεμάστρες και πόμολα
είναι μερικά από τα 30 αντικείμενα τα οποία έχουν ανελκυστεί από το «Πατρίς»
και θα αποτελέσουν εκθέματα, σε αίθουσα αφιερωμένη στο ναυάγιο, στο
Βιομηχανικό Μουσείο Σύρου, ενώ δεν αποκλείεται μελλοντικά το ναυάγιο να
αποτελέσει πόλο έλξης καταδυτικού τουρισμού.

INFO

Διάλεξη του Βασίλη Μεντόγιαννη την Τετάρτη στις 19.00 στο Μουσείο της Πόλεως
των Αθηνών (I. Παπαρρηγοπούλου 7).