Πολύ φαγητό – λίγες βιταμίνες

Οι Έλληνες τρώνε πολύ αλλά τελικά… υποσιτίζονται, επειδή τα τρόφιμα που
προτιμούν έχουν μειωμένη θρεπτική αξία! Μια νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι λίγοι
είναι πλέον αυτοί που προσλαμβάνουν από το φαγητό τους όλες τις βιταμίνες και
τα ιχνοστοιχεία που χρειάζονται.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον κ. Αντώνη Καφάτο, καθηγητή Προληπτικής
Ιατρικής και Διατροφής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, ανέλυσαν τις διατροφικές
συνήθειες περισσότερων από 500 άνδρες και γυναίκες ηλικίας 18 έως 75 ετών, και
διαπίστωσαν ότι η ανεπαρκής κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε βιταμίνες και
ιχνοστοιχεία είναι πλέον ο κανόνας.

Σύμφωνα με τη μελέτη, το 91% των ανδρών και το 95% των γυναικών δεν
καταναλώνουν επαρκείς ποσότητες φυλλικού οξέος, επειδή απλούστατα δεν τρώνε
αρκετά φυτικά τρόφιμα (κυρίως λαχανικά και όσπρια). Για τον ίδιο λόγο, οι
μισοί άνδρες και το 39% των γυναικών καταναλώνουν λίγη βιταμίνη A,
περισσότεροι από έναν στους τρεις και στα δύο φύλα λιγοστή βιταμίνη E και δύο
στους δέκα ανεπαρκείς ποσότητες βιταμίνης C.

Επειδή, εξ άλλου, μετά τα 18 πολλοί γυρνούν την πλάτη στα γαλακτοκομικά
προϊόντα, περισσότεροι από έξι στους δέκα άνδρες και γυναίκες δεν τροφοδοτούν
τον οργανισμό τους με αρκετό ασβέστιο.

Αντιθέτως, υπερκαταναλώνουν κρέας και προϊόντα κρέατος, με συνέπεια σχεδόν
όλοι οι άνδρες (το 94%) να προσλαμβάνουν από το φαγητό τους περισσότερο σίδηρο
απ’ όσο χρειάζονται – το ίδιο και το 37% των γυναικών.

Χορταίνουν… θερμίδες. Την ίδια στιγμή, η συνολική κατανάλωση θερμίδων
σε ένα 24ωρο είναι παραπάνω από ικανοποιητική: οι άνδρες καταναλώνουν
καθημερινά περισσότερες από 2.400 θερμίδες και οι γυναίκες περίπου 1.800.

«H ελλιπής πρόσληψη φυλλικού οξέος και η υπερκατανάλωση σιδήρου είναι δύο πολύ
ανησυχητικά ευρήματα», σχολιάζει ο κ. Καφάτος. «Το φυλλικό οξύ μάς είναι
απαραίτητο, διότι προστατεύει το DNA των κυττάρων από το επονομαζόμενο
οξειδωτικό στρες – και κατ’ επέκτασιν από τον καρκίνο – το έμφραγμα και άλλα
δεινά. Δυστυχώς, η μελέτη μάς δείχνει ότι οι εννέα στους δέκα ενηλίκους
παίρνουν λιγότερο από τα δύο τρίτα της ποσότητας που χρειάζονται – και οι
καπνιστές ακόμα λιγότερο».

Υπερκατανάλωση σιδήρου. Εξίσου επικίνδυνη είναι και η υπερκατανάλωση
σιδήρου, κατά τον κ. Καφάτο, καθώς ο πολύς σίδηρος αυξάνει το οξειδωτικό στρες
και συνεπώς τον κίνδυνο για καρκίνο, στεφανιαία νόσο και άλλα χρόνια νοσήματα.
«Κατά μέσον όρο ο ένας στους δύο ενηλίκους υπερβαίνει τις καθημερινώς
συνιστώμενες δόσεις σιδήρου», εξηγεί ο κ. Καφάτος. Και προσθέτει ότι είναι
«γεγονός αναμενόμενο», αν αναλογιστεί κανείς ότι η κατανάλωση κρέατος στη χώρα
μας υπετριπλασιάστηκε τις τέσσερις τελευταίες δεκαετίες και από 35 γραμμάρια
την ημέρα που ήταν έφτασε πια τα 150.

Πρόβλημα αποτελεί και η ελλιπής πρόσληψη βιταμινών Α, Ε, C, αλλά και
ασβεστίου. Οι τρεις βιταμίνες είναι αντιοξειδωτικές, δηλαδή είναι απαραίτητες
για να προστατευθεί ο οργανισμός από το οξειδωτικό στρες, ενώ το ασβέστιο
είναι απαραίτητο για γερά οστά.

Το… χειρότερο, όμως, είναι ότι η συγκεκριμένη μελέτη διεξήχθη στην Κρήτη,
που συγκριτικά έχει λιγότερα κρούσματα καρκίνου και καρδιοπάθειας από την
υπόλοιπη Ελλάδα, διότι ακόμα ο κόσμος δεν έχει γυρίσει εντελώς την πλάτη στην
παραδοσιακή διατροφή. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι «η κατάσταση στην υπόλοιπη
χώρα θα είναι ακόμα χειρότερη», κατά τον κ. Καφάτο.

Μυστικά και λάθη στην κατανάλωση λαχανικών

Το μεγαλύτερο πρόβλημα στη διατροφή που αποτύπωσε η νέα μελέτη ήταν ότι οι
εθελοντές δεν έτρωγαν αρκετά φρούτα, λαχανικά και όσπρια. Οι ειδικοί συνιστούν
να τρώμε 400-500 γραμμάρια λαχανικών ή/και οσπρίων (για το φυλικό οξύ) και 4-5
φρούτα καθημερινά. Ωστόσο, η μελέτη έδειξε ότι ούτε κατά διάνοια έτρωγαν οι
εθελοντές αυτές τις ποσότητες, ενώ ακόμα και εκείνοι που είχαν επαρκή
κατανάλωση έκαναν ορισμένα λάθη.

«Όταν συνιστούμε στον κόσμο να τρώει λαχανικά, δεν εννοούμε μόνο τις
ντομάτες», λέει χαρακτηριστικά ο κ. Καφάτος. «Έχει πολύ μεγάλη σημασία να
είναι τα μισά λαχανικά πράσινα και τα υπόλοιπα “κίτρινα” (ο όρος
συμπεριλαμβάνει καρότα, ντομάτες, μπρόκολο, κουνουπίδι), διότι παρέχουν
βιταμίνη A. Επιπλέον, τα μισά πρέπει να είναι ωμά και τα μισά βρασμένα, διότι
τα ωμά διατηρούν περισσότερο τις βιταμίνες τους. Όσον αφορά τα όσπρια, πρέπει
να τρώμε τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα».

Στα φρούτα, εξ άλλου, πρέπει να συμπεριλαμβάνονται 2 πορτοκάλια ή γκρέιπ φρουτ
ή 4-5 μανταρίνια (για επαρκή πρόσληψη βιταμίνης C). Αν, όμως, κάποιος καπνίζει
χρειάζεται πολύ περισσότερα εσπεριδοειδή (λ.χ. δύο ποτήρια φρεσκοστυμμένο χυμό
πορτοκαλιού την ημέρα, που αντιστοιχούν σε τέσσερα πορτοκάλια), συν τα άλλα
φρούτα.

H καθημερινή διατροφή πρέπει επίσης να συμπεριλαμβάνει 50 γραμμάρια ελαιόλαδο
(καλή πηγή βιταμίνης E) και ελιές ή εμπλουτισμένα με βιταμίνη E δημητριακά
ολικής αλέσεως. Οι αδύνατοι άνθρωποι, πάντως, μπορούν να πάρουν όση βιταμίνη E
χρειάζονται από 100 γραμμάρια ελαιόλαδο την ημέρα.

Καθημερινά, τέλος, είναι απαραίτητες 2-3 μερίδες γαλακτοκομικών προϊόντων (μία
μερίδα είναι ένα ποτήρι γάλα ή ένα κεσεδάκι γιαούρτι των 220 γραμμαρίων ή 30
γραμμάρια τυρί).