Aπό τα γκουλάγκ στην…TV

Χαρακτηρίστηκε η συνείδηση του έθνους. Εκδιώχθηκε και αγαπήθηκε. Ο
βραβευμένος με Νόμπελ Αλεξάντερ Σολζενίτσιν, στα πάτρια εδάφη εδώ και 12
χρόνια, αναζητεί ακόμη τη θέση του στη σημερινή Ρωσία.

H εικόνα του συμπαθούς παππού με το χαμογελαστό, γενειοφόρο πρόσωπο κοσμεί τις διαφημιστικές πινακίδες στην ρωσική πρωτεύουσα. Ο άνδρας που εικονίζεται είναι ο Αλεξάντερ Σολζενίτσιν, ο άλλοτε εξόριστος και βραβευμένος με Νόμπελ Λογοτεχνίας συγγραφέας, που προβάλλει την τηλεοπτική μεταφορά του αντισοβιετικού «Πρώτου Κύκλου» στη ρωσική TV, από όπου και η σκηνή στη μεγάλη φωτό

H τηλεοπτική μεταφορά του μυθιστορήματός του «Ο Πρώτος Κύκλος», αν και αρχικά
έγινε δεκτή θερμά από το κοινό, το ίδιο κοινό στη συνέχεια του γύρισε την
πλάτη.

H εικόνα του συμπαθούς παππού με το χαμογελαστό, γενειοφόρο πρόσωπο κοσμεί τις
διαφημιστικές πινακίδες στη ρωσική πρωτεύουσα. Και η πρώτη έκπληξη είναι
ακριβώς αυτή, το γεγονός δηλαδή ότι ο άνδρας που εικονίζεται είναι ο Αλεξάντερ
Σολζενίτσιν, ο άλλοτε εξόριστος και βραβευμένος με Νόμπελ Λογοτεχνίας
συγγραφέας, «ο πιο σημαντικός εν ζωή συγγραφέας της Ρωσίας». H δεύτερη
προέρχεται από το αντικείμενο της διαφήμισης: προβάλλει την τηλεοπτική
μεταφορά – και μάλιστα στην κρατική τηλεόραση – του «Πρώτου Κύκλου», ενός από
τα πλέον επικριτικά αντισοβιετικά μυθιστορήματά του.

Καταποντισμός

Χαρακτηρίστηκε η συνείδηση του έθνους, όμως το λαϊκό του έρεισμα στην πατρίδα
του έχει ενισχυθεί και καταποντιστεί με τον ίδιο θυελλώδη τρόπο. Τον
υποδέχτηκαν θερμά κατά την επιστροφή του από το Βερμόντ το 1994, όμως τώρα
εμφανίζονται έτοιμοι να του γυρίσουν την πλάτη σε κάθε του προσπάθεια: αν και
το πρώτο επεισόδιο του «Πρώτου Κύκλου» είχε την υψηλότερη τηλεθέαση στη Μόσχα
σε σύγκριση με όλα τα τηλεοπτικά προγράμματα της εβδομάδας, ξεπερνώντας ακόμη
και τον «Εξολοθρευτή Νο3», τα επόμενα το κατατάσσουν στην πέμπτη θέση από
άποψη τηλεθέασης. Οι Μοσχοβίτες τον αναζήτησαν, τον αγκάλιασαν και πάλι αλλά
φαίνεται ότι δεν τους κράτησε… Με αδιαφορία αντέδρασε το κοινό και σε άλλες
τρεις προσπάθειές του: το 1998 στο βιβλίο «H Ρωσία στην Άβυσσο», το 2004 στο
«Διακόσια χρόνια μαζί» αλλά και στην τηλεοπτική του εκπομπή συζήτησης, η οποία
σταμάτησε λόγω χαμηλής θεαματικότητας.

«Τελείωσε»

«Αυτός ο υποψήφιος προφήτης δεν έχει παίξει κανένα σημαντικό ρόλο στον
πολιτικό διάλογο της χώρας από τότε που επέστρεψε», σχολίασε καυστικά ο
Ανατόλι Κορόλεφ, της Ρωσικής Υπηρεσίας Πληροφοριών. «Πιστεύω ότι θα ήταν
εφικτό να παρουσιαστεί στην τηλεόραση ύστερα από 300 χρόνια, όμως συνέβη
νωρίτερα», δήλωσε προβληματισμένος ο σκηνοθέτης της σειράς Γκλεμπ Πανφίλοφ.
«Οι νέοι λένε σήμερα ότι ο κομμουνισμός τελείωσε και ο Σολζενίτσιν δεν έχει
πια ενδιαφέρον», επισήμανε ο συγγραφέας Βίκτορ Γεροφέγεφ, έσπευσε όμως να
προσθέσει: «Πάντως στην ιστορία της Ρωσίας κατέχει την πρώτη θέση».

Συμμετείχε ενεργά στα γυρίσματα

ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΟΛΖΕΝΙΤΣΙΝ, ο τηλεοπτικός «Πρώτος Κύκλος» είναι ένα από τα
παιδιά του. Συμμετείχε ενεργά στα γυρίσματα παρεμβαίνοντας καθοδηγητικά κατά
την αναπαράσταση των εργασιών στα σταλινικά κάτεργα – τα γκουλάγκ – όπου
πέρασε 8 χρόνια από τη ζωή του, ύστερα από την επίθεση που εξαπέλυσε στο
σταλινικό καθεστώς το 1945. Ο 87χρονος συγγραφέας δεν μίλησε δημόσια για τη
σειρά. Όμως ο Πανφίλοφ μαρτύρησε ότι τον είδε να δακρύζει όταν είδε τις πρώτες
τηλεοπτικές σκηνές. Τρεις ημέρες από τη ζωή των κρατουμένων στις «ειδικές
φυλακές» πραγματεύεται, προφανώς, αναγνώρισε τον εαυτό του. Άλλωστε το έργο
είναι ημιαυτοβιογραφικό.