διακοπές Bόλτα στα Παληά Mαγαζεία

Ο μεσαιωνικός πυρήνας της πόλης είναι μια περιοχή με μεγάλη ιστορία. Τον
αποτελούν το Κάστρο, που κατοικείται από τα προϊστορικά χρόνια αλλά σήμερα
σώζονται ελάχιστα λείψανά του, και τα «Παληά Μαγαζεία» που άρχισαν να
κτίζονται τον 17ο αιώνα.

Το Κάστρο του Βόλου στον χαμηλό λόφο του ήταν ανέκαθεν πολύ προνομιούχος
τόπος. Το μικρό και ισχυρό κάστρο της εποχής του Ιουστινιανού, πολύ αργότερα,
επί τουρκοκρατίας κατοικήθηκε από Τούρκους, για να καταστραφεί από τον
Μοροζίνι το 1655 και η οχύρωσή του να ξανακτιστεί και να ενισχυθεί. Στα χρόνια
της τουρκοκρατίας, όταν ο πληθυσμός μεταφέρθηκε στα χωριά του Πηλίου, η εντός
κάστρου πόλη έγινε κατοικία Τούρκων αξιωματούχων και των οικογενειών τους, ενώ
έξω από αυτό, ανάμεσα στο κάστρο και τη θάλασσα, άρχισαν να απλώνονται τα
κτίσματα της μικρής αγοράς του λιμανιού – τα «Παληά Μαγαζεία» – που νοίκιαζαν
οι Τούρκοι σε Έλληνες εμπόρους κυρίως από το Πήλιο. Τα μαγαζιά αυτά και τα
χάνια αρχικά ήταν μικρά, πέτρινα με κεραμίδια. Στη συνέχεια έγιναν εκεί
αποθήκες, πολλά εμπορικά μαγαζιά και το τελωνείο.

Με την ανάπτυξη του εμπορίου και της σημασίας του λιμανιού, γύρω στο 1850
άρχισε να κτίζεται η νέα πόλη του Βόλου. Έτσι στην ουσία ο Βόλος χωρίστηκε σε
τρία μέρη: «το καινούργιο κομμάτι, τα Παληά με το κάστρο τους και το χωριό
Βώλος ή Γόλος ή Δημητριάς», όπως έγραφαν επισκέπτες της περιόδου. Το 1889 τα
τείχη του κάστρου έπεσαν και το παλιό με το νέο κομμάτι της πόλης άρχισαν να
ενοποιούνται. Οι βιομηχανίες εγκαταστάθηκαν κοντά στον σιδηροδρομικό σταθμό
και στο λιμάνι πιάνοντας τη ζώνη έξω από το κάστρο, που έγινε πλέον
βιομηχανική περιοχή, και μετά το 1900 επεκτάθηκαν στα Παληά. Οι συνοικίες
Οξυγόνο και Μεταμόρφωση συγκέντρωσαν τη βιομηχανική, εμπορική και
επιχειρηματική δραστηριότητα της πόλης και τα «νέα μαγαζεία» που ήταν
ποτοποιεία, τυπογραφεία, βιοτεχνίες και εμπορικά, άρχισαν να εγκαθίστανται
στους κεντρικούς δρόμους.

Πλατεία Παληών

Σήμερα η περιοχή των Παληών, που βρίσκεται δεξιά και αριστερά από τη Λεωφόρο
Λαμπράκη, είναι γεμάτη παλιά εργοστάσια, αποθήκες και σπίτια που κατάφεραν να
γλιτώσουν από τους καταστροφικούς σεισμούς. Άλλα από αυτά έχουν αναστηλωθεί
και δοθεί σε νέες χρήσεις και άλλα – κυρίως στην περιοχή που βρίσκεται προς το
λιμάνι και λέγεται Παλιό Λιμεναρχείο – είναι ακόμη ερειπωμένα.

Στην περιοχή του Παλιού Λιμεναρχείου υπάρχουν ακόμη χάνια και κατοικίες
του 19ου αιώνα, τα κτίρια της Φιλαρμονικής, το παλιό εργοστάσιο δολωμάτων
Στρυχνόκαρπου και το παλιό Απεντομωτήριο, τα οποία επαναχρησιμοποιούνται. Στην
πεζοδρομημένη Πλατεία των Παληών που ήταν το παλιό εμπορικό κέντρο υπάρχουν
μαγαζιά και τσιπουράδικα όπου είναι ωραίο να καθήσεις το μεσημέρι. Εδώ και 7-8
χρόνια στην περιοχή ξεκίνησαν να λειτουργούν και αρκετά μπαρ ή κλαμπ.

H ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

Με αφετηρία τον σιδηροδρομικό σταθμό

Προς την περιοχή του Κάστρου του Βόλου έχεις αρκετούς λόγους για να πας
σήμερα. Εκεί θα δεις τον σιδηροδρομικό σταθμό σε σχέδια του Εβαρέστο Ντε
Κίρικο, τον πολυχώρο του πρώην εργοστασίου Τσαλαπάτα – βόρεια από το οποίο
υπάρχουν τμήματα του βυζαντινού τείχους που κατεδαφίστηκε το 1889 – την
ερειπωμένη μπαρουταποθήκη του κάστρου στην οδό Μητροπολίτου Γεωργίου, την
εκκλησία των Αγίων Θεοδώρων που είναι η πρώτη που κτίστηκε μετά την
απελευθέρωση της πόλης το 1881. Στο προαύλιό της υπάρχουν λείψανα
παλαιοχριστιανικής βασιλικής και στο πίσω μέρος κομμάτι του τείχους. Άλλα
κομμάτια του θα δεις στη συμβολή της Λαμπράκη με τη Φερών και απέναντι το
τούρκικο χαμάμ. Στην πλευρά αυτή των Παληών υπάρχει ακόμη το συγκρότημα των
Village με το εστιατόριο Plus που φτιάχτηκε στο πρώην εργοστάσιο των
κυλινδρόμυλων Λούλη και το μεγάλο εμπορικό κέντρο Old City που ανήκει στον
ιδιοκτήτη του τηλεοπτικού σταθμού TRT, A. Αντωνίου. Στην πρώην καπναποθήκη
Παπάντου, κοντά στον σταθμό, σχεδιάζει ο δήμος να φτιάξει και το μουσείο της πόλης.

Σαν… ζωγραφιά

Δίπλα στην Πλατεία των Παληών, σε ένα παλιό πεταλάδικο της οδού Αλμυρού, η
Ζωγραφιά Γεωργιάδου ζωγραφίζει τα κοσμήματά της. Έχει 13 χρόνια που ήρθε στον
Βόλο, βρήκε το παλιό πεταλάδικο που είχε γίνει μπαράκι και το μετέτρεψε σε μια
ωραία πέτρινη γκαλερί-μαγαζί όπου πουλάει έργα νέων καλλιτεχνών από τον Βόλο,
την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη μαζί με τα κοσμήματα που φτιάχνει. H πλευρά αυτή της
παλιάς γειτονιάς δεν αναβαθμίστηκε αρκετά όσο η περιοχή γύρω από τον
σιδηροδρομικό σταθμό και το πρώην εργοστάσιο Τσαλαπάτα. «Εδώ είναι πολύ πιο
υποβαθμισμένα τα πράγματα, αλλά προσπαθούμε να βοηθήσουμε να φτιαχτεί η
περιοχή», μου λέει χαμογελώντας αφού με ξεναγήσει. Και ύστερα παίρνει τα
εργαλεία της και συνεχίζοντας τη δουλειά της στο μικρό εργαστήριο δίπλα στην γκαλερί.