«Aρνούμαι να πάρω τον εαυτό μου στα σοβαρά»

«Ανεξαρτήτως του τι έχω κάνει, το έργο μου ήταν και παραμένει βαθιά πολιτικό», λέει ο Βρετανός σκηνοθέτης Πίτερ Μπρουκ (το καλοκαίρι είδαμε το «Τιέρνο Μποκάρ» του)

Παραβιάζοντας τις συνήθεις συμβάσεις της δημοσιότητας, ο Πίτερ Μπρουκ με
ικετεύει να κάνω ό,τι μπορώ για να μειώσω τις προσδοκίες μου για το επόμενο
έργο του. Επιμένει, ωστόσο, ότι είναι πολιτικό. «Αλήθεια, δεν ήθελα να δώσω
καμιά συνέντευξη γι’ αυτό. Δεν θέλω να μετατραπεί σε ένα σόου, ένα θέαμα, μια
παραγωγή», μου λέει. Με την ταινία του

«Ο Μεγάλος Ιεροεξεταστής», διασκευή των «Αδελφών Καραμαζώφ» του Ντοστογιέφσκι,
αισθάνεται ο ίδιος ότι κάνει μια προκλητική δήλωση για τη θρησκεία, αλλά το
έργο δεν λέει τίποτα για την τέχνη του Μπρουκ, του ιερού θεατρικού σκηνοθέτη
που φαντάστηκε από την αρχή το «Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας» και ανέβασε τη
«Μαχαμπχαράτα» σε ένα υπόστεγο του τραμ στη Γλασκώβη.

«Το μόνο μου ενδιαφέρον είναι να γίνω ο καταλύτης που θα κάνει συγκεκριμένα
θέματα να βγουν προς τα έξω», δηλώνει ο Μπρουκ, που αισθάνεται πιο άνετα στο
Παρίσι, όπου αυτοεξορίστηκε πριν από 35 χρόνια. Το μοναδικό του πρόβλημα είναι
ότι οι Γάλλοι συνηθίζουν να αποκαλούν τους θεατρικούς συγγραφείς
«δημιουργούς», ένας όρος που προσβάλλει τις μυστικιστικές του γνώσεις και τη
μεγάλη μετριοφροσύνη του: «Αν σκεφτείς αυτό το απαίσιο πράγμα, το ότι με
αποκαλούν γκουρού, αρνούμαι – και πολύ σωστά – να πάρω τον εαυτό μου σοβαρά,
γιατί είμαι ο μόνος άνθρωπος με τη δυνατότητα να πω ότι δεν θα πρέπει να με
παίρνουν στα σοβαρά. Όποιος με παίρνει σοβαρά, δημιουργεί τεχνάσματα. Είναι
σαν να δίνει στον Θεό όνομα».

Στον «Μεγάλο Ιεροεξεταστή» πρωταγωνιστεί ο Μπρους Μάιερς, που είχε
ξανασυνεργαστεί με τον Βρετανό σκηνοθέτη τη δεκαετία του ’70. Το θέμα αυτού
του έργου, όπως και της δουλειάς του των τελευταίων χρόνων, είναι ο
θρησκευτικός ολοκληρωτισμός. «Το ερώτημα είναι», λέει, «πώς αυτό το πράγμα, το
οποίο δημιουργήθηκε από μια θρυλική φιγούρα, τον Χριστό, μετατρέπεται σε κάτι
που καίει ανθρώπους; Είναι ένα σημαντικό ερώτημα στο οποίο πρέπει να
επιστρέψουμε, την ώρα που με μεγάλη ευκολία βλέπουμε τέρατα στο Ισλάμ».

Πριν από δύο χρόνια ο Μπρουκ τελείωνε την παράσταση του «Οιδίποδα» σέρνοντας
στη σκηνή έναν γιγάντιο φαλλό. «Ο φαλλός δεν ήταν μια επιδεικτική επιβεβαίωση
του εαυτού μου», διευκρινίζει σήμερα. «Ήταν η αμφισβήτηση μιας νεκρής
πολιτιστικής προσέγγισης στο ελληνικό και το ρωμαϊκό θέατρο. Γι’ αυτό το
έκανα. Δεν νομίζω ότι ήμουν επιδεικτικός, πάντα είχα χαρά για τη ζωή. Βουτούσα
σε κάθε πλευρά. Αν βουτάς μέσα στα πράγματα σε κάθε αντιφατική κατεύθυνση
μέχρι μια συγκεκριμένη ηλικία, είναι απίστευτα πολύτιμο. Μετά τα πράγματα
λιγοστεύουν από μόνα τους».