«Έκρηξη» εμφραγμάτων» – εγκεφαλικών

Επιδημία εμφραγμάτων και εγκεφαλικών περιμένουν οι ειδικοί στη χώρα μας τα
επόμενα δέκα χρόνια. Αιτία το γεγονός ότι ένας στους τέσσερις ενηλίκους είναι
και παχύσαρκος και υπερτασικός και με πρόβλημα σακχάρου!

Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από μελέτη πενήντα επτά ερευνητών, από έξι
νοσοκομεία και 39 κέντρα υγείας σε όλη τη χώρα, που εξέτασαν περισσότερους από
9.600 εθελοντές, ηλικίας 28-64 ετών. Όπως έδειξε η μελέτη, όχι μόνον ο
συνδυασμός σοβαρών προβλημάτων υγείας είναι πολύ συχνός, αλλά ο περισσότερος
κόσμος αγνοεί παντελώς τους κινδύνους που τον απειλούν με συνέπεια να μην
κάνει την παραμικρή θεραπεία γι’ αυτά.

«Οι Έλληνες έχουν ήδη αρχίσει να πληρώνουν την απομάκρυνσή τους από τον
παραδοσιακό τρόπο ζωής, γεγονός που αποτυπώνεται σε ολοένα περισσότερες
μελέτες», λέει ο κ. Ιωάννης Γουδέβενος, καθηγητής Καρδιολογίας στο
Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. «Την επόμενη δεκαετία αναμένουμε “έκρηξη” των
εμφραγμάτων και των εγκεφαλικών, λόγω τσιγάρου, κακής διατροφής (οδηγεί στην
παχυσαρκία, που με τη σειρά της συνεπάγεται σακχαρώδη διαβήτη) και καθιστικής
ζωής».

Ο ένας στους τέσσερις. Στη νέα μελέτη – επικεφαλής της οποίας ήταν ο κ.
Γουδέβενος, ο κ. Βασίλης Άθυρος, διευθυντής ΕΣΥ στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο
Θεσσαλονίκης, και ο κ. Μωυσής Ελισάφ, καθηγητής Παθολογίας στο Πανεπιστήμιο
Ιωαννίνων – διαπιστώθηκε ότι το 24,5% των συμμετεχόντων, και στα δύο φύλα,
έπασχαν από μεταβολικό σύνδρομο.

Με τον όρο αυτό περιγράφεται το να έχει ένας άνθρωπος τρεις ή περισσότερους
παράγοντες που υπονομεύουν την καρδιαγγειακή υγεία του. Οι παράγοντες αυτοί
είναι η κοιλιακή παχυσαρκία, τα αυξημένα τριγλυκερίδια στο αίμα όταν είναι
κανείς νηστικός, η μειωμένη «καλή» (HDL) χοληστερόλη, η αυξημένη αρτηριακή
πίεση και το αυξημένο σάκχαρο όταν είναι κανείς νηστικός. Όταν ένας άνθρωπος
έχει συνδυασμό των παραγόντων αυτών, αυξάνεται κατακόρυφα ο κίνδυνος που
διατρέχει να παρουσιάσει καρδιαγγειακό πρόβλημα – αλλά και να χάσει τη ζωή του
από αυτό.

Από τους εθελοντές που έπασχαν από το σύνδρομο, το 63% είχαν τρεις από τους
παράγοντες κινδύνου, το 22% τέσσερις και το 15% και τους πέντε – με τους οκτώ
στους δέκα να έχουν κοιλιακή παχυσαρκία, τους επτά στους δέκα να έχουν
αυξημένη πίεση, τους έξι στους δέκα να έχουν πολλά τριγλυκερίδια και το 55%
πρόβλημα σακχάρου.

Το αγνοούσαν 2 στους 3. Δυστυχώς οι δύο στους τρεις δεν ήξεραν καν ότι
έχουν αυτά τα προβλήματα – πόσο μάλλον ότι πάσχουν από μεταβολικό σύνδρομο,
την ύπαρξη του οποίου γνώριζε μόλις το 5% των ασθενών. Επιπλέον, λιγότεροι από
ένας στους τέσσερις έκαναν κάτι για τα προβλήματα υγείας που αντιμετώπιζαν,
είτε αυτό ήταν φαρμακευτική θεραπεία είτε αλλαγή του τρόπου ζωής.

Ακόμα, όμως, και όταν γινόταν κάποια θεραπεία, σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις
(μόλις στο 2%) αφορούσε όλα τα προβλήματα, καθώς συνήθως γινόταν θεραπεία για
ένα (λ.χ. για την υπέρταση από το 9% των πασχόντων, για τα τριγλυκερίδια από
το 8% και για τη χοληστερόλη από το 5%). Μόλις το 1% των ασθενών, εξάλλου,
είχαν κατορθώσει να θέσουν την κατάστασή τους υπό έλεγχο. «Τα συνολικά
αποτελέσματα της μελέτης προκαλούν έκπληξη, διότι μέχρι πρόσφατα – πριν από
λίγες δεκαετίες – η πλειονότητα του ελληνικού πληθυσμού είχε αυξημένη φυσική
δραστηριότητα και ακολουθούσε τη μεσογειακή διατροφή, η οποία ελαττώνει την
πιθανότητα εμφάνισης μεταβολικού συνδρόμου και τον κίνδυνο καρδιαγγειακών
επεισοδίων, όπως το έμφραγμα και τα εγκεφαλικά», τονίζουν οι ερευνητές.
«Ωστόσο όλα δείχνουν ότι στην Ελλάδα έχουμε πια υιοθετήσει για τα καλά τον
δυτικό τρόπο ζωής, καταναλώνοντας πολλά λίπη (φτάνουν το 40% των καθημερινών
θερμίδων μας) και ελαττώνοντας δραματικά την φυσική δραστηριότητα – πάνω από
το 80% των εθελοντών μας ουσιαστικά έκαναν καθιστική ζωή». Και όλα αυτά τη
στιγμή που ο αποτελεσματικός έλεγχος του συνδρόμου με την κατάλληλη διατροφή
και τα απαιτούμενα φάρμακα μπορεί να ελαττώσει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο έως
και 76%.

H κακή διατροφή… «τρέφει» το μεταβολικό σύνδρομο

H υπερκατανάλωση υδατανθράκων, όπως η ζάχαρη, έχει σχετισθεί με την παχυσαρκία, τα αυξημένα τριγλυκερίδια και την αύξηση του σακχάρου

Τα πολλαπλά προβλήματα υγείας που αποτελούν το μεταβολικό σύνδρομο οφείλονται
σε μεγάλο βαθμό στην κακή διατροφή. Μελέτες έχουν δείξει ότι οι Έλληνες
υιοθετούν ολοένα πιο ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες.

Φυτικά τρόφιμα. Μέχρι τη δεκαετία των ’70, η κατανάλωση φυτικών ινών
(από φρούτα, λαχανικά, όσπρια και μη επεξεργασμένα δημητριακά) υπερέβαινε τα
25-30 γραμμάρια την ημέρα. Σήμερα έχει μειωθεί σημαντικά. Ακόμα και στην
Κρήτη, που θεωρείται πρωτεύουσα της παραδοσιακής διατροφής, πρόσφατη μελέτη
έδειξε ότι τώρα πια δεν υπερβαίνει τα 15 γραμμάρια.

Ψάρι. Την τελευταία δεκαετία παρατηρείται μείωση στην κατανάλωση
ψαριού, το οποίο περιέχει τα πολύτιμα για την καρδιαγγειακή υγεία ωμέγα-3
λιπαρά οξέα. Οι ενήλικοι πρέπει να τρώνε τρεις μερίδες ψάρι (400-500
γραμμάρια) την εβδομάδα. Οι περισσότεροι τρώνε μόνο μία (150 γραμ).

Αλάτι. Σημαντική αύξηση παρουσιάζει η κατανάλωση άλατος, το οποίο
σχετίζεται στενά με την υπέρταση. Οι ειδικοί συνιστούν να μην τρώμε την ημέρα
περισσότερα από 6 γραμμάρια αλάτι (ένα κουταλάκι του γλυκού αλάτι ή 2.400 mg
νάτριο, όπως αναγράφουν τα περισσότερα τυποποιημένα τρόφιμα), αλλά οι μελέτες
δείχνουν ότι καταναλώνουμε τουλάχιστον 10. Τα τέσσερα από αυτά τα παίρνουμε
από το (πολύ) ψωμί που τρώμε, από το αλάτι που προσθέτουμε στο φαγητό και από
τα τυποποιημένα τρόφιμα.

Κρέας και λάδι. Πριν από 40 χρόνια, η μέση κατανάλωση κρέατος ήταν 35
γραμμάρια την ημέρα, ενώ το μοναδικό πρόσθετο λίπος στο φαγητό ήταν το
ελαιόλαδο, το οποίο παρείχε το 18% των θερμίδων που καταναλώνονταν καθημερινά.
Σήμερα η μέση κατανάλωση κρέατος (και προϊόντων κρέατος) έχει ξεπεράσει τα 150
γραμμάρια την ημέρα, ενώ σημαντική μείωση υπάρχει στη χρήση ελαιολάδου, το
οποίο εν πολλοίς έχει αντικατασταθεί από άλλα λίπη.

Ζάχαρη. H ζάχαρη καταλαμβάνει ολοένα μεγαλύτερη θέση στη διατροφή των
Ελλήνων, καθώς το 15% των ημερήσιων θερμίδων που καταναλώνονται στη χώρα μας
προέρχονται από αυτήν. Ωστόσο το ποσοστό αυτό θα έπρεπε να είναι μικρότερο από
10%. Όταν όμως μόνο ένα κουτάκι κανονικό αναψυκτικό περιέχει επτά κουταλάκια
του γλυκού ζάχαρη (δηλαδή 35 γραμμάρια ζάχαρη ή 140 θερμίδες), εύκολα
«ξεφεύγει» κανείς…