Kούρσα τιμών και… παπαγαλάκια ξανά στη Σοφοκλέους

Το καμπανάκι που εγκαινιάζει την πρώτη συνεδρίαση κάθε χρονιάς στη Σοφοκλέους,
χτύπησε χαρούμενα για το 2006. Από το χαμηλό των 1.467 μονάδων στις 31 Μαρτίου
του 2003, που σήμανε και το τέλος της «βουτιάς» που άρχισε το 1999, το
Χρηματιστήριο βρίσκεται σήμερα, ύστερα από ένα νέο «τρελό» ράλι τιμών, μια
ανάσα από τις 4.000 μονάδες.

Το θερμόμετρο στη Σοφοκλέους «χτυπάει» πάλι κόκκινο, αλλά παραδόξως δεν
συμβαίνει το ίδιο με την ελληνική οικονομία. Οι επενδύσεις ακολουθούν πτωτική
πορεία, το έλλειμμα και το δημόσιο χρέος είναι στα ύψη, ο πληθωρισμός και η
ανεργία βρίσκονται πολύ ψηλά σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες και ο ρυθμός
ανάπτυξης, αν και διατηρείται σε υψηλά επίπεδα λόγω των χαμηλών επιτοκίων στα
στεγαστικά δάνεια, δείχνει τάσεις επιβράδυνσης.

Το παράδοξο αυτό, όμως, δεν είναι μόνο ελληνικό. Χρηματιστηριακή κούρσα
παρατηρείται σε όλες σχεδόν τις ανεπτυγμένες ευρωπαϊκές οικονομίες, αν και
παρουσιάζουν ιδιαίτερα χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης – και αρκετές από αυτές
φλερτάρουν με συνθήκες στασιμότητας. Το 2005, το Χρηματιστήριο του Λονδίνου
ενισχύθηκε κατά 15%, στο Παρίσι η αύξηση ανήλθε στο 22%, ενώ στην Ελβετία στο
33%, περίπου όσο και στην Ελλάδα.

Ο μοχλός της ανόδου

Μοχλός της ανόδου, σε παγκόσμιο επίπεδο, είναι τα κεφάλαια πολλών
δισεκατομμυρίων ευρώ που διαχειρίζονται μεγάλα επενδυτικά σχήματα, τα οποία
κάνουν «απόβαση» στις χρηματιστηριακές αγορές. H υψηλή ρευστότητα που
διατηρούν, σε συνδυασμό και με το χαμηλό κόστος δανεισμού τους αυτή την
περίοδο, τα έχει αναδείξει σε πρωταγωνιστές της χρηματιστηριακής κούρσας που
συντελείται διεθνώς. Στην Ελλάδα έχουν φθάσει να κατέχουν πάνω από το 40% της
κεφαλαιοποίησης του Χρηματιστηρίου, με καθαρές εισροές 5,2 δισ. ευρώ μόνο το
2005.

Τα υψηλά κέρδη που κατέγραψαν το 2005 οι τράπεζες και άλλες εταιρείες υψηλής
κεφαλαιοποίησης, οι ανακατατάξεις που συντελούνται σε μια σειρά από κλάδους
της οικονομίας (όπως η πληροφορική, τα τρόφιμα και οι τηλεπικοινωνίες) και οι
ιδιωτικοποιήσεις – μετοχοποιήσεις ΔΕΚΟ και τραπεζών έδωσαν τροφή στην άνοδο
της Σοφοκλέους. Μάλιστα, τις τελευταίες εβδομάδες κάνουν δειλά δειλά την
εμφάνισή τους και οι ιδιώτες επενδυτές που θέλουν να συμμετάσχουν στον χορό
των υπεραποδόσεων.

«Χρυσές» αποδόσεις

Από τις 2.800 μονάδες τον Ιανουάριο του 2005, ο Γενικός Δείκτης της Σοφοκλέους
φλερτάρει σήμερα με τις 4.000 μονάδες και έχει ενισχυθεί περισσότερο από 35%,
με οδηγό μετοχές της μεγάλης κεφαλαιοποίησης. Κοντά σε αυτές και μετοχές
μεσαίας και μικρής κεφαλαιοποίησης οι οποίες σημείωσαν άνοδο-ρεκόρ, που σε
κάποιες περιπτώσεις ξεπέρασε ακόμα και το 800%, θυμίζοντας τις εποχές της
χρηματιστηριακής «φούσκας».

Το… ξύπνημα των κωδικών

Οι «χρυσές» αποδόσεις που έχουν προσφέρει το τελευταίο διάστημα αρκετές
μετοχές, ξυπνούν αρκετούς ιδιώτες από τον επενδυτικό λήθαργο των τελευταίων
ετών. Όπως δείχνουν τα στοιχεία από το Κεντρικό Αποθετήριο Αξιών, από τον
Απρίλιο του 2005 μέχρι και το τέλος του προηγούμενου έτους, ο αριθμός των
ενεργών κωδικών έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 65%. Την ίδια στιγμή, σε
πολλές χρηματιστηριακές εταιρείες, αλλά και σε εταιρείες λήψης και διαβίβασης
εντολών (ΕΛΔΕ), παλιοί πελάτες κάνουν ξανά την εμφάνισή τους, ενώ οι «μόνιμοι»
του Χρηματιστηρίου «τζογάρουν» μεγαλύτερα ποσά σε σχέση με το παρελθόν.

Εισροές 5,2 δισ. ευρώ

Όμως, οι πραγματικοί οικοδεσπότες του… πάρτι, που έχει στηθεί το τελευταίο
διάστημα, δεν είναι άλλοι από τους ξένους επενδυτές που, πλέον, κατέχουν
μετοχές με χρηματιστηριακή αξία η οποία ξεπερνά το 40% της συνολικής
κεφαλαιοποίησης του Χρηματιστηρίου. Είναι ενδεικτικό ότι το 2005 οι εισροές
από ξένα επενδυτικά κεφάλαια στη Σοφοκλέους ξεπέρασαν τα 5,2 δισ. ευρώ.

Απόδειξη για το αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον από ιδιώτες, αλλά και θεσμικούς
είναι η εκτίναξη του ημερήσιου τζίρου – στις πρώτες ημέρες του Ιανουαρίου του
2006 – στα πρωτοφανή επίπεδα των 500 εκατ. ευρώ, διπλάσιο από τον Δεκέμβριο
του 2005.

Υπεραποδόσεις που θυμίζουν άλλες εποχές

Μνήμες από υπεραποδόσεις που ανήκουν σε άλλες εποχές και οφείλονται σε
αλλεπάλληλα λίμιτ απ, φέρνουν τα στοιχεία για τους «πρωταθλητές» του
χρηματιστηριακού ράλι των τελευταίων μηνών. Εταιρικές εξελίξεις,
αναδιαρθρώσεις, συμφωνίες, εξαγορές, αλλά και φήμες που ακόμη δεν έχουν
επαληθευθεί εκτόξευσαν επιλεγμένες μετοχές στα ύψη, προσφέροντας αποδόσεις έως
και 800%. Σε κάποιες περιπτώσεις, μάλιστα, η άνοδος της τιμής της μετοχής δεν
συνοδεύτηκε από αυξημένο τζίρο, γεγονός που σημαίνει ότι οι «τυχεροί» που
καρπώθηκαν τις υπεραποδόσεις ήταν στην πραγματικότητα λίγοι. Σύμφωνα με τα
στοιχεία που επεξεργάστηκε η Πήγασος ΑΧΕΠΕΥ, στο βάθρο των «πρωταθλητών»
βρίσκονται εταιρείες με αποδόσεις πάνω από 200%. H Microland στέφεται από τις
αρχές του 2005… πρωταθλήτρια με απόδοση 865,5%, ενώ ακολουθεί η Altec με
κέρδη 386,5%. Στην τρίτη θέση βρίσκεται η Info-Quest, η μετοχή της οποίας
κατέγραψε κέρδη 246,1%. Την πρώτη πεντάδα συμπληρώνουν η Marfin Financial
Group με κέρδη 212,3% και η Ιμπέριο με 200%.

Και μετοχές «ασανσέρ»

Πάντως, στο κλίμα που έχει δημιουργηθεί δεν λείπουν και οι μετοχές «ασανσέρ»,
αλλά και τα ράλι που βασίζονται σε λόγους που δεν επιβεβαιώνονται.
Χαρακτηριστική περίπτωση από την πρώτη κατηγορία είναι η μετοχή της PC
Systems, εταιρείας που ανήκει στον όμιλο Πουλιάδη. Από τα 0,16 ευρώ που είχε
στις 21 Δεκεμβρίου εκτινάχθηκε στα 0,87 ευρώ μέχρι τις 9 Ιανουαρίου. Πρόκειται
για άνοδο της τάξης του 444% σε διάστημα μόλις 10 συνεδριάσεων! Στις δύο
επόμενες συνεδριάσεις, όμως, η μετοχή έκλεισε στο απόλυτο χαμηλό, ενώ η
εταιρεία κλήθηκε να δώσει εξηγήσεις στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για την
«περίεργη» πορεία της μετοχής της. Πρόκειται για εταιρεία στην οποία μόλις
προχθές επιδόθηκε αίτηση συντηρητικής κατάσχεσης των περιουσιακών της
στοιχείων από την ΙΒΜ.

Παράδειγμα της δεύτερης κατηγορίας είναι η μετοχή του Θεραπευτηρίου Υγεία. Οι
προσδοκίες για εξαγορά από άλλη εταιρεία έδωσαν κέρδη 59,4% στη μετοχή που
μέσα στο 2005 εκτινάχθηκε από τα 1,33 στα 2,12 ευρώ. Μάλιστα, το ράλι
συνεχίστηκε και τις πρώτες ημέρες του 2006, με τη μετοχή να κλείνει στα 2,40
ευρώ στις 4 Ιανουαρίου. Στη συνέχεια, όμως, και μετά την ανακοίνωση της
εταιρείας, σύμφωνα με την οποία η συμφωνία για την εξαγορά δεν προχώρησε, η
τιμή της μετοχής υπέστη σημαντική διόρθωση, για να κλείσει στις 11 Ιανουαρίου
στα 2,07 ευρώ.

«Ατμομηχανή» οι τράπεζες

«Ατμομηχανή» της Σοφοκλέους αποτελούν, πάντως, κάποιες τραπεζικές μετοχές που
βρίσκονται στις πρώτες θέσεις των προτιμήσεων, τόσο των ξένων θεσμικών
χαρτοφυλακίων όσο και των ιδιωτών επενδυτών. Τον τραπεζικό πυρετό πυροδότησαν
τα υπερκέρδη που ανακοίνωσαν μέσα στο 2005 τα μεγαλύτερα χρηματοπιστωτικά
ιδρύματα της χώρας, τα σχέδιά τους για επέκταση εκτός συνόρων, οι προσδοκίες
για συγχωνεύσεις, εξαγορές και συνεργασίες, αλλά και το μπαράζ των θετικών
εκθέσεων με τις οποίες τις «έραναν» οι μεγαλύτεροι διεθνείς επενδυτικοί οίκοι.
Οι ίδιες εταιρείες περιλαμβάνουν τις μετοχές των ελληνικών τραπεζών στα
χαρτοφυλάκιά τους.

Τα σχέδια για την επέκταση των μεγάλων τραπεζών στα Βαλκάνια, οι εξελίξεις που
θα φέρει η ιδιωτικοποίηση του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, αλλά και οι φήμες για
«γάμους κορυφής» εντός και εκτός συνόρων, έχουν ανεβάσει τον επενδυτικό
πυρετό, έχουν αυξήσει την παραφιλολογία και συντηρούν αμείωτες τις προσδοκίες
για υψηλές αποδόσεις. Όσο για τις μικρότερες τράπεζες, κάθε βδομάδα βγαίνουν
στην επιφάνεια νέα σενάρια συγχωνεύσεων και εξαγορών, με διαφορετικούς
πρωταγωνιστές κάθε φορά, που συνήθως ακολουθούνται από μπαράζ διαψεύσεων.
Πρωταγωνιστικό ρόλο στις εξελίξεις, στο μέτωπο αυτό, παίζει η Marfin Bank που
μετά την πρόσφατη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου φλερτάρει με την απόκτηση άλλων
μικρού μεγέθους τραπεζών, καθώς η διοίκησή της δεν έχει κρύψει τα σχέδια για
τη δημιουργία μιας νέας, μεσαίου μεγέθους τράπεζας. Ως αποτέλεσμα, η μετοχή
του ομίλου στον οποίο ανήκει η τράπεζα συγκαταλέγεται ανάμεσα στους
«πρωταθλητές» των αποδόσεων το 2005, με κέρδη της τάξης του 212,5%.

H μετοχή της Εθνικής Τράπεζας, που συμμετέχει με το μεγαλύτερο ποσοστό στη
διαμόρφωση του Γενικού Δείκτη, ξεπέρασε σε απόδοση το 50% από τις αρχές του
2005, ενώ αναμένεται να δώσει μέρισμα-μαμούθ σε όσους την εμπιστευθούν για τα
χαρτοφυλάκιά τους. Πάντως, τα μεγαλύτερα κέρδη στον τραπεζικό κλάδο, για το
ίδιο διάστημα, προσέφερε η μετοχή της Τράπεζας Κύπρου που ανέβηκε πάνω από
90%. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του Κεντρικού Αποθετηρίου Αθηνών,
επενδυτές με έδρα την Κύπρο κατέχουν σχεδόν το 2,5% της συνολικής
κεφαλαιοποίησης του Χρηματιστηρίου.

H μετοχή της Εμπορικής Τράπεζας, που μέσα στο 2005 πρωταγωνίστησε σε πολλά
σενάρια εξαγορών και συγχωνεύσεων, στον ρόλο της «πολύφερνης νύφης», ανέβηκε
πάνω από 50%, χωρίς μάλιστα να έχει ξεκαθαρίσει το μέλλον της. Έντονη
φημολογία αναπτύχθηκε και για τη μετοχή της ATEBank, η οποία έπειτα από μια
γιγαντιαία αύξηση μετοχικού κεφαλαίου, ύψους 1,2 δισ. ευρώ, είδε τη μετοχή της
μέσα στο 2005 να καταγράφει κέρδη ύψους 45%. Μάλιστα, εξακολουθεί να βρίσκεται
στο προσκήνιο, δημιουργώντας πλήθος φημών και εικασιών, καθώς τους επόμενους
μήνες το κράτος σχεδιάζει να διαθέσει μετοχές που αντιστοιχούν στο 10% ή 15%
του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου.

Όσο για τις μετοχές της Alpha Bank και της Eurobank, που μέσα στο 2005
κατέγραψαν συγκριτικά χαμηλότερη άνοδο, βρίσκονται πλέον στον «αφρό» των
προτιμήσεων μεγάλων επενδυτικών οίκων και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. H
Citigroup, η Merrill Lynch, η UBS και η Morgan Stanley, μεταξύ άλλων,
συγκαταλέγουν τις παραπάνω μετοχές στις «αγαπημένες τους», εξέλιξη που στο
παρελθόν οδηγούσε σε υπεραποδόσεις.

Και επενδυτές από «φορολογικούς παραδείσους»

Αν «ατμομηχανή» της ανόδου είναι οι μετοχές της υψηλής κεφαλαιοποίησης, τα
«καύσιμα» για την κούρσα προσφέρουν οι ξένοι επενδυτές. Όχι μόνο η συμμετοχή
τους στην κεφαλαιοποίηση του Χρηματιστηρίου ξεπερνά πλέον το 40%, αλλά και
μέσα σε μόλις ένα έτος συνεισέφεραν στη Σοφοκλέους με καθαρές εισροές πάνω από
5,2 δισ. ευρώ.

Πάντως, εκτός από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βρετανία και άλλες ευρωπαϊκές
χώρες «παιχνίδια» με μετοχές στη Σοφοκλέους κάνουν και επενδυτές από
«φορολογικούς παραδείσους». Έτσι, σύμφωνα με τα στοιχεία του Κεντρικού
Αποθετηρίου Αξιών Αθηνών, αγορές και πωλήσεις μετοχών στο Χρηματιστήριο
πραγματοποιούν 656 κωδικοί από τα νησιά Καϋμάν, 1.158 κωδικοί από τη Λιβερία,
459 κωδικοί από τα Παρθένα Νησιά Αγγλίας, 107 κωδικοί από τα νησιά Marshall,
αλλά και 1.627 κωδικοί από το Λουξεμβούργο.

Μία… παγίδα

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι – όπως αναφέρουν χρηματιστηριακοί αναλυτές – πολλοί
ξένοι επενδυτές έχουν ήδη αρχίσει να «χτίζουν θέσεις» στη Σοφοκλέους από πολύ
χαμηλότερα επίπεδα και δεν αποκλείεται τώρα να προχωρήσουν σε μαζικές
ρευστοποιήσεις, προκειμένου να κατοχυρώσουν τα κέρδη τους. Στην περίπτωση που
η τάση αυτή γενικευθεί, υπάρχει κίνδυνος το κλίμα ευφορίας που έχει
διαμορφωθεί στη Σοφοκλέους να διαλυθεί και να υπάρξει διόρθωση στις τιμές.

«Σπρώχνουν» στην άνοδο και οι ΔΕΚΟ

Το παζλ των υπερκερδών για τις μετοχές της υψηλής κεφαλαιοποίησης συμπληρώνουν
οι μετοχές των πρώην ΔΕΚΟ, που βρέθηκαν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος λόγω
των μετοχοποιήσεων. Τόσο η μετοχή του ΟΠΑΠ όσο και του ΟΤΕ κατέγραψαν κέρδη
άνω του 40%, με κοινή συνισταμένη τη διάθεση, από την κυβέρνηση, πακέτου
μετοχών μέσα στο έτος. «Πρωταθλητής» ανάμεσα στις ΔΕΚΟ αναδείχθηκε ο
Οργανισμός Λιμένος Θεσσαλονίκης, με κέρδη που «άγγιξαν» το 79,5%. Στη
διατήρηση του κλίματος στο Χρηματιστήριο «ποντάρει» και το οικονομικό
επιτελείο της κυβέρνησης. Αν και ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών Γ.
Αλογοσκούφης με πρόσφατες δηλώσεις του επιχείρησε να «βάλει φρένο» στην κούρσα
της ανόδου, φοβούμενος μη… σκάσει στα χέρια του ενδεχόμενη «φούσκα» του
Χρηματιστηρίου, κυβερνητικά στελέχη δεν κρύβουν ότι περιμένουν το κατάλληλο
επενδυτικό κλίμα, προκειμένου να διαθέσουν ποσοστό 10% ή παραπάνω από το
μετοχικό κεφάλαιο της Αγροτικής Τράπεζας σε ιδιώτες και θεσμικούς επενδυτές.

Μοναδικό «μαύρο πρόβατο», η μετοχή της ΔΕΗ που εν μέσω πολιτικών
αντιπαραθέσεων, μείωσης της κερδοφορίας, αλλά και μπαράζ αρνητικών εκθέσεων
από διεθνείς επενδυτικούς οίκους, είδε τη χρηματιστηριακή της αξία να
μειώνεται κατά περίπου 14%.