Δρόμοι

Ορισμένοι…

… τρωγόμαστε όχι μονάχα με τα ρούχα μας, μα και με το ίδιο μας το σώμα. Σαν
να μας πιάνει ξαφνική φαγούρα, είναι φορές που τρωγόμαστε με το ίδιο μας το
δέρμα. Το χαϊδεύουμε με αρώματα, στη ζέστη ή στο κρύο, το πασαλείφουμε με
αλοιφές για να το κάνουμε πιο μαλακό, σαν να φοβόμαστε μη σκάσει και σκορπίσει
στον αέρα το πολύτιμο περιεχόμενό του.

H βιβλιοθήκη…

… του αμερικανικού Πανεπιστημίου Μπράουν έχει να περηφανεύεται για ένα
ασυνήθιστο βιβλίο. Κατεργασμένο και γυαλισμένο, το εξώφυλλό του δεν διαφέρει
από το εξώφυλλο οποιουδήποτε δερματόδετου βιβλίου. Είναι όμως από ανθρώπινο
δέρμα. Πολλές μεγάλες βιβλιοθήκες (και του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ) έχουν
τέτοια βιβλία στις συλλογές τους. Μπορεί η ιδέα να μας φαίνεται παράδοξη και
βάρβαρη (μολονότι ζήσαμε στον αιώνα που οι χιτλερικοί έφτιαχναν στα στρατόπεδα
συγκέντρωσης ανθρώπινα πορτατίφ), μα δεν ήταν κάτι ασυνήθιστο στους
περασμένους αιώνες. Τέτοια βιβλία ανήκαν σε ιδιωτικές συλλογές. Πλούσιοι
βιβλιόφιλοι έπαιρναν δέρματα από εκτελεσμένους, από πτώματα που χρησίμευαν σε
μαθήματα ανατομίας και από φτωχούς που πέθαιναν σε φτωχοκομεία. H βιβλιοθήκη
του Μπράουν έχει τρία βιβλία που είναι δεμένα με ανθρώπινο δέρμα: ένα
εγχειρίδιο ανατομίας και δύο αντίτυπα του «Χορού του θανάτου», ενός
μεσαιωνικού ηθικοπλαστικού βιβλίου που λέει πως ο θάνατος μας περιμένει όλους
το ίδιο, πλούσιους και φτωχούς (όποιος δεν το πιστεύει, φτάνει να ρίξει μια
ματιά στο εξώφυλλο).

Μια ιδιωτική…

… βιβλιοθήκη της Βοστώνης, η Μπόστον Ατένεουμ, έχει ένα αντίτυπο του 1837
από τα απομνημονεύματα του λήσταρχου Τζορτζ Ουόλτον που είναι δεμένο με το
ίδιο του το δέρμα. Το άφησε σε ένα από τα θύματά του, τον Τζον Φένο (για
εξιλέωση ή για εκδίκηση;). H κόρη του Φένο το δώρισε στη βιβλιοθήκη. H δημόσια
βιβλιοθήκη του Κλίβελαντ έχει ένα Κοράνι που είναι δεμένο με το δέρμα του
προηγούμενου κατόχου του, ενός Άραβα φυλάρχου, που θέλησε έτσι να περάσει στην
αθανασία. Πολλά από τα βιβλία που είναι δεμένα με ανθρώπινο δέρμα είναι
ιατρικά. Ο δόκτωρ Τζον Στόκτον Χάου της Φιλαδέλφειας, ο γιατρός που διέγνωσε
το πρώτο κρούσμα τριχινίασης στην πόλη του, έχει δέσει τρία τέτοια βιβλία από
το δέρμα μιας ασθενούς του. Ήταν μια Ιρλανδή χήρα 28 ετών. Φτωχή, το πτώμα της
είχε μείνει στα αζήτητα. Αποκρουστικό; Σήμερα βλέπουμε κάθε τόσο στην
τηλεόραση εμπρηστικές βόμβες να καρβουνιάζουν το δέρμα πολύ φτωχότερων χωρίς
να μας σηκώνεται η τρίχα.

Το εγχειρίδιο…

… ανατομίας που έχει στη συλλογή του το Πανεπιστήμιο Μπράουν είναι από το
1568, το «De Humani Corporis Fabrica» του ανατόμου Ανδρέα Βεσάλιους, που ακόμη
διδάσκεται στις ιατρικές σχολές. Το βιβλίο που έχει το Χάρβαρντ είναι δεμένο
με το δέρμα κάποιου ονόματι Τζόνας Ράιτ. Μπορεί όσο ζούσε να μην είχε ανοίξει
βιβλίο, αλλά με τον θάνατό του ευτύχησε να κλείσει τουλάχιστον ένα στο πετσί
του. H απόλυτη γνώση.