H «Aρχόντισσα» ανασταίνεται

Επάνω: Χρωματιστά κομμάτια του υφάσματος που αναπαριστούν τα πραγματικά ευρήματα από τον τάφο της Βυζαντινής Αρχόντισσας αιωρούνται στον χώρο και, σε διαφορετικούς χρόνους το καθένα, τοποθετούνται πάνω από το λεπτό μεσοφόρι σχηματίζοντας σταδιακά το εξωτερικό φόρεμα. Αριστερά, ο Βρετανός σκηνοθέτης Μάρκους Τόμλινσον και, δεξιά, τα ευρήματα όπως εκτίθενται στο Μουσείο του Μυστρά

Τη λένε «Βυζαντινή Αρχόντισσα». Τα πρώτα σημεία ζωής τα έδωσε το 1955 στις
ανασκαφές του ναού της Αγίας Σοφίας του Μυστρά. H σκαπάνη του αρχαιολόγου
Νικόλαου Δρανδάκη έφτασε τότε στον τάφο της, πάνω σε μερικά κομμάτια πολύτιμου
μεταξωτού υφάσματος από το φόρεμά της, τις κορδέλες που στόλιζαν την κοτσίδα
των μαλλιών της και κάποια απομεινάρια από τα παπούτσια της. Το ένδυμά της
έδωσε τις πρώτες πληροφορίες: βαρύτιμο, περίτεχνα υφασμένο, γι’ αυτό και πολύ
ακριβό, ίσως εισαγόμενο από τη Βενετία ή την Ισπανία, δεν θα μπορούσε παρά να
ανήκει σε μία γυναίκα της βυζαντινής αριστοκρατίας των αρχών του 15ου αιώνα.

«Το εύρημα είναι εξαιρετικά σπάνιο και σημαντικό, καθώς αποτελεί ένα από τα
ελάχιστα δείγματα που αφορούν τα ενδύματα της βυζαντινής περιόδου και ο χρόνος
μάς το διέσωσε χάρη στις εδαφολογικές συνθήκες του Μυστρά», εξηγεί η
αρχαιολόγος Παρή Καλαμαρά για την ιστορία του φορέματος μίας ανώνυμης νεαρής
αριστοκράτισσας που έζησε στο Δεσποτάτο του Μυστρά και το οποίο το 2000
συντηρήθηκε στο Μουσείο Ιστορίας και Τέχνης της Γενεύης.

Έτσι το φόρεμα της Αρχόντισσας και η σχέση του με τον χώρο και τον χρόνο
έδωσαν το υλικό για ένα βίντεο τέχνης: H χορεύτρια Μαρίνα Καβαλιεράτου
υποδύεται τη Βυζαντινή Αρχόντισσα με ένδυμα από λεπτό ύφασμα που υποδηλώνει το
εσωτερικό ένδυμα της αρχόντισσας. Χρωματιστά κομμάτια του υφάσματος που
αναπαριστούν τα πραγματικά ευρήματα αιωρούνται στον χώρο και, σε διαφορετικούς
χρόνους το καθένα, τοποθετούνται πάνω από το λεπτό μεσοφόρι σχηματίζοντας
σταδιακά το εξωτερικό φόρεμα σε σχέδιο του συντηρητή των υπολειμμάτων Αλεξάντρ
Φιέτε. Οι εναλλαγές του φωτισμού, τα κοντινά και μακρινά πλάνα, η
βιντεοσκόπηση σε σχέση με την κίνηση της χορεύτριας και η προβολή του
τετράλεπτου έργου σε διαρκή επανάληψη δραματοποιούν την έννοια του χρόνου.

«Είναι ένα πείραμα, ένα παιχνίδι με την κίνηση και τον χρόνο. Στόχος του είναι
να προβάλει την έννοια του χρόνου βασιζόμενο σε αληθή γεγονότα. Ο θεατής δεν
πρόκειται να λάβει όλες τις πληροφορίες, αλλά μία αίσθηση από την εποχή και το
πώς η πληροφορία φτάνει μέσα στον χρόνο σε εμάς», συμπληρώνει η επιστημονική
σύμβουλος του βίντεο «Χθες – Σήμερα – Αύριο» Παρή Καλαμαρά. Το οποίο βασίζεται
στην πρωτότυπη ιδέα του ενδυματολόγου Βασίλη Ζηδιανάκη σε συνεργασία με τον
Βρετανό σκηνοθέτη Μάρκους Τόμλινσον, ο οποίος είναι γνωστός από τη συνεργασία
του με την εταιρεία Atopos για το βίντεο «Infusion» με πρωταγωνιστή έναν
φουστανελά στην έκθεση «Πτυχώσεις», αλλά και δημιουργός του βίντεο για την
πρόσφατη εκστρατεία «Κάντε τη Φτώχεια Παρελθόν».

Ιστορίες ρούχων και τεχνολογίας

«Οι κινούμενες εικόνες του Τόμλινσον εξερευνούν τον χώρο μεταξύ του
ανθρώπινου σώματος και των ενδυμάτων που το καλύπτουν. Δραματοποιούν τον χρόνο
και τις ποιότητές του μέσα από την κίνηση και την ακινησία των σωμάτων. Με τη
βοήθεια της τεχνολογίας και δουλεύοντας είτε με τα ρούχα πρωτοπόρων δημιουργών
όπως ο Ίσεϊ Μιγιάκε και ο Χουσεΐν Σάλαγιαν, είτε με το ιστορικό ένδυμα όπως
στην περίπτωση του “Infusion”, πετυχαίνει να αφηγηθεί τις ιστορίες του», λέει
ο Βασίλης Ζηδιανάκης μιλώντας για αυτή την παραγωγή της 5ης Εφορείας
Βυζαντινών Αρχαιοτήτων που χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινοτικό Ταμείο
Περιφερειακής Ανάπτυξης ως δράση του Επιχειρησιακού Προγράμματος Πελοποννήσου
2000-2006.

INFO

Το βίντεο «Χθες – Σήμερα – Αύριο» θα προβάλλεται μόνιμα από τον Φεβρουάριο στο
Μουσείο του Μυστρά.