Zητούν μεγαλύτερη προίκα για το ρεύμα

Ένα σκληρό παζάρι, με φόντο την πίτα των 4 δισ. ευρώ της ελληνικής αγοράς
ηλεκτρικής ενέργειας, έχει αρχίσει ανάμεσα στο υπουργείο Ανάπτυξης και σε
ελληνικούς και ξένους επιχειρηματικούς ομίλους. Την ίδια ώρα, η πρεμιέρα της
μονάδας των ΕΛΠΕ – η Ενεργειακή Θεσσαλονίκης – οδηγήθηκε σε αποτυχία, καθώς
δεν κατάφερε να πουλήσει το ρεύμα της στον ΔΕΣΜΗΕ, επειδή η τιμή που προσέφερε
ήταν πολύ υψηλότερη από εκείνη της ΔΕΗ, με αποτέλεσμα να τεθεί εκτός
συστήματος και να διακόψει την παραγωγή της. Το γεγονός αυτό ανέδειξε πόσο
σκληρός θα είναι ο ανταγωνισμός με τη ΔΕΗ, η οποία έχει το πλεονέκτημα του
φθηνού λιγνίτη και γι’ αυτό οι ιδιώτες επενδυτές ζητούν από τη κυβέρνηση
περισσότερες εγγυήσεις, ώστε οι μονάδες που θα δημιουργήσουν να είναι
βιώσιμες.

Αύξηση τιμολογίων

Το παζάρι αυτό, αργά ή γρήγορα, θα οδηγήσει πιθανότατα και σε αύξηση των
τιμολογίων στο ρεύμα. Άλλωστε, τόσο οι στόχοι της ΔΕΗ ως επιχείρησης
εισηγμένης στο Χρηματιστήριο όσο και οι πιέσεις των νέων μνηστήρων της αγοράς
ενέργειας είναι σίγουρο ότι θα φέρουν μεγαλύτερες ετήσιες αυξήσεις στην τιμή
της κιλοβατώρας. Σύμφωνα με πληροφορίες, και οι πιστώτριες τράπεζες έχουν
καταστήσει σαφές στα αρμόδια κυβερνητικά στελέχη ότι με τις σημερινές τιμές
πώλησης του ηλεκτρικού ρεύματος καμία από τις νέες, ιδιωτικές, μονάδες δεν
μπορεί να είναι βιώσιμη.

Τι δίνει η κυβέρνηση

Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μεταξύ του υπουργείου και των ιδιωτών
κυριαρχεί το ύψος της προίκας που θα πάρουν οι τελευταίοι για τις τρεις
μονάδες που πρόκειται να κατασκευάσουν, ισχύος 300 MW εκάστη. H προίκα που
προσφέρεται προς το παρόν από την κυβέρνηση – στο όνομα της απελευθέρωσης της
αγοράς – είναι η «επιδότηση» των επενδύσεων που θα πραγματοποιηθούν, γεγονός
που σημαίνει για τους μνηστήρες ότι, είτε πουλήσουν ρεύμα είτε όχι, ο ΔΕΣΜΗΕ
(Διαχειριστής Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας) θα
αποσβέσει το 70% του κόστους παραγωγής τους.

Τι λένε οι τράπεζες

Φαίνεται, όμως, ότι η προσφορά αυτή της κυβέρνησης δεν είναι αρκετή για να
προκαλέσει το ενδιαφέρον των μνηστήρων, πολύ δε περισσότερο των πιστωτριών
τραπεζών. Οι τελευταίες, με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, έχουν σηκώσει τα χέρια
ψηλά και δηλώνουν αδυναμία χρηματοδότησης των επενδύσεων σε ιδιωτικές μονάδες
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. H επιφύλαξη των τραπεζών εστιάζεται στο κατά
πόσο ο ΔΕΣΜΗΕ είναι πράγματι σε θέση να καλύψει αυτό το εγγυημένο εισόδημα,
αφού ο ίδιος δεν διαθέτει τα απαιτούμενα κεφάλαια. Τα κεφάλαια θα προέλθουν
από τα τέλη διέλευσης που καταβάλλουν στον ΔΕΣΜΗΕ όσοι χρησιμοποιούν τα δίκτυα
μεταφοράς – κατά κύριο λόγο η ΔΕΗ -, τα οποία εξετάζεται να αυξηθούν, γεγονός
ωστόσο που για τις τράπεζες δεν αποτελεί ασφαλή τρόπο χρηματοδότησης. Τα
πιστωτικά ιδρύματα συνεχίζουν να εκτιμούν ότι οι επενδύσεις στον ηλεκτρισμό
έχουν μεγάλο ρίσκο και πως η βιωσιμότητά τους δεν μπορεί να θεωρείται
δεδομένη, καθώς κάποια στιγμή η επιδότηση θα έχει ολοκληρωθεί και οι όροι του
ανταγωνισμού θα παραμείνουν συντριπτικά υπέρ της ΔΕΗ.

Άδοξο ξεκίνημα

Ο φόβος αυτός, τόσο των μνηστήρων όσο και των πιστωτριών τραπεζών, ήλθε να
επιβεβαιωθεί με τον πλέον πανηγυρικό τρόπο από τη σκληρή αντιπαράθεση που έχει
ξεσπάσει ήδη ανάμεσα στη ΔΕΗ και στον πρώτο ιδιώτη επενδυτή, που είναι τα
Ελληνικά Πετρέλαια. Τα τελευταία, που έχουν και την ατυχία να μην δικαιούνται
της επιδότησης του 70% της επένδυσης που πραγματοποίησαν (επειδή η επιδότηση
αφορά μόνο τις μονάδες που θα γίνουν στον Νότο), πήραν μια πρώτη γεύση για το
τι σημαίνει να έχεις απέναντί σου έναν ανταγωνιστή σαν τη ΔΕΗ, η οποία παράγει
το ρεύμα (λόγω λιγνίτη) κατά περίπου 50% φθηνότερα σε σχέση με το παραγόμενο
με φυσικό αέριο ρεύμα των Ελληνικών Πετρελαίων, αλλά και όσων ακολουθήσουν.
Φαίνεται, πάντως, ότι τα ΕΛΠΕ δεν καταθέτουν τα όπλα, αφού πρόσφατα υπέβαλαν
αίτηση προς τη PAE για χορήγηση άδειας παραγωγής μονάδας ηλεκτρισμού στα
Μέγαρα, περιοχή εντός της επιδοτούμενης ζώνης.

Σε κάθε περίπτωση, οι μνηστήρες ζητούν από την κυβέρνηση μεγαλύτερη προίκα και
περισσότερες εγγυήσεις που θα τους καθιστούν ισοδύναμους με τη ΔΕΗ παίκτες
στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Μια από τις προτάσεις που έχουν
πέσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων είναι και αυτή που θέλει τη ΔΕΗ να
πουλάει στους μνηστήρες λιγνιτικό ρεύμα σε τιμή κόστους, με στόχο να μπορούν
να την ανταγωνιστούν στη συνέχεια.

Απελευθέρωση… άνωθεν

Τι θα γίνει, όμως, στην περίπτωση που, παρά τις παραχωρήσεις της κυβέρνησης
προς τους μνηστήρες, οι τελευταίοι αρνηθούν τελικά να προχωρήσουν στη
δημιουργία των μονάδων τους, αφήνοντας έτσι στον αέρα την απελευθέρωση της
αγοράς; Στην περίπτωση αυτή, λένε στελέχη της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής
ενέργειας, η απελευθέρωση «θα γίνει με βίαιο τρόπο άνωθεν», δηλαδή με
δεσμευτικές αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. H τελευταία είναι πολύ πιθανό
να απαιτήσει από την ελληνική κυβέρνηση να προχωρήσει στην εφαρμογή είτε του
ιταλικού είτε του γαλλικού μοντέλου απελευθέρωσης. Στην Ιταλία, η E.E.
υποχρέωσε τη δημόσια επιχείρηση ηλεκτρισμού (ENEL) να πουλήσει σε ιδιώτες έναν
αριθμό μονάδων της, ενώ στη Γαλλία υποχρέωσε την κυβέρνηση να εκχωρήσει σε
ιδιωτικά συμφέροντα την προμήθεια του 10%, περίπου, των συνολικών αναγκών της
χώρας σε ηλεκτρισμό.

Φθηνότερο αέριο από ΔΕΠΑ στα ΕΛΠΕ

Με ημίμετρα, η κυβέρνηση προσπαθεί να ξεπεράσει το μπλακ άουτ που έχει
προκληθεί από την πρώτη αποτυχημένη προσπάθεια πώλησης ηλεκτρικού ρεύματος από
την ιδιωτική μονάδα των Ελληνικών Πετρελαίων. Το θέμα αυτό αποτέλεσε χθες
αντικείμενο σύσκεψης υπό τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Ανάπτυξης κ. Νίκο
Στεφάνου, και αποφασίστηκε – σύμφωνα με πληροφορίες – να δοθεί η δυνατότητα
αγοράς φθηνότερου φυσικού αεριού από τη ΔΕΠΑ στη μονάδα των ΕΛΠΕ, ώστε να
ρίξει τις τιμές προσφοράς ρεύματος στον ΔΕΣΜΗΕ.

Και πάλι, όμως, αναμένεται ότι η ΔΕΗ θα προσφέρει πιο ανταγωνιστικά τιμολόγια,
με αποτέλεσμα να μη λυθεί το πρόβλημα. Παράλληλα, εξετάζεται η πρόταση του
υπουργείου Ανάπτυξης για την υποχρεωτική δημοσιοποίηση των στοιχείων
τιμολόγησης των μονάδων της ΔΕΗ, σε ημερήσια βάση προς το υπουργείο και τη
Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (PAE).

Ποιοι ενδιαφέρονται για τις ιδιωτικές μονάδες παραγωγής

Οι όροι του διεθνούς διαγωνισμού που θα προκηρυχθεί για την κατασκευή
ιδιωτικών μονάδων παραγωγής ηλεκτρισμού δημοσιεύτηκαν ήδη από τον ΔΕΣΜΗΕ,
προκειμένου να μελετηθούν από τους ενδιαφερόμενους, με στόχο ο διαγωνισμός να
«τρέξει» μέσα στον Ιανουάριο.

Ένας από τους ενδιαφερόμενους θα είναι σίγουρα ο όμιλος Μυτιληναίου, ο οποίος
έχει ήδη δρομολογήσει την κατασκευή του σταθμού συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και
θερμότητας της θυγατρικής του εταιρείας Αλουμίνιον της Ελλάδος στον Άγ.
Νικόλαο Βοιωτίας, ενώ μάλλον σίγουρη θα πρέπει να θεωρείται και η κατασκευή
του ανεξάρτητου σταθμού παραγωγής του ομίλου στην ίδια περιοχή. Μια θέση στην
αγορά παραγωγής ηλεκτρισμού υπολογίζεται να διεκδικήσουν ακόμη, εφόσον βεβαίως
κρίνουν ότι τους συμφέρει, ο όμιλος Κοπελούζου από κοινού με την ιταλική ENEL,
o όμιλος της Ελληνικής Τεχνοδομικής από κοινού με τον όμιλο Βιοχάλκο, η Μότορ
Όιλ, η Ρόκας από κοινού με τον μητρικό ισπανικό όμιλο της Iberdrola, ενώ
ανάλογα με τις εξελίξεις ενδεχομένως να μπουν στο παιχνίδι και άλλοι παίκτες,
τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό.