«Tιθασεύστε τον φόβο σας»

«Οι άνθρωποι σήμερα φοβούνται τη σκιά τους, τα γηρατειά τους, τη μοναξιά τους, την τεχνολογία», παρατηρεί ο Γάλλος κοινωνιολόγος της διαφήμισης Κριστόφ Λαμπέρ, που κάνει την ενασχόλησή του με τις φοβίες μας σύνθημα και μπεστ σέλερ. Ίσως είναι και ο φόβος τού… Άλλου, του ξένου, όπως απέδειξαν και οι εξεγέρσεις του Παρισιού

«Σε λιγότερο από τριάντα χρόνια ο φόβος θα έχει σκεπάσει τα πάντα. Φόβος για
το αύριο, φόβος για μια νόσο που γίνεται επιδημία, φόβος για την
παγκοσμιοποίηση, φόβος για το περιβάλλον, φόβος για ό,τι βρίσκεται μέσα στα
πιάτα μας, φόβος για τις ασυνόδευτες αποσκευές που εμποδίζουν σταθμούς τρένων
και αεροδρόμια. Και μετά το καταστροφικό τσουνάμι στον Ινδικό Ωκεανό, τα
περσινά Χριστούγεννα, φόβος για τους εξωτικούς προορισμούς που μας βοηθούσαν
να αντέξουμε μια αγχωτική καθημερινότητα». H απαισιόδοξη πρόβλεψη έρχεται από
τον Κριστόφ Λαμπέρ (συνονόματο με τον ηθοποιό). Έναν Γάλλο «σαραντάρη της
διαφήμισης», ο οποίος χρησιμοποίησε την εμπειρία του για να γράψει το βιβλίο
«H κοινωνία του φόβου» και να τα ψάλει στους συμπατριώτες του για το «όχι»
τους στο Ευρωσύνταγμα.

Ο Λαμπέρ γνωρίζει να χειρίζεται τα εργαλεία της διαφήμισης και παρακολουθεί
τις αλλαγές στην ψυχολογία των ανθρώπων, που επηρεάζουν την κοινωνική,
πολιτική και καταναλωτική συμπεριφορά τους, ως εκπρόσωπος των απογόνων του Ζακ
Σεγκελά.

«Οι μεταπολεμικές δυτικές κοινωνίες έδειξαν ότι οικοδομούν μια κοινωνία
ελπίδας, βασισμένη στην ελευθερία, την αφθονία, την πρόοδο της δημόσιας υγείας
και της κρατικής πρόνοιας», λέει στα «NEA». «H ελπίδα δεν απέκλειε κανέναν,
γιατί καθένας έβρισκε κάτι να του ταιριάζει: ένα αυτοκίνητο για τους μεν, τη
Σοσιαλιστική Διεθνή για τους δε. Όμως τα τελευταία χρόνια, η αισιοδοξία αυτή
παραχώρησε τη θέση της σε μία κοινωνία αμφισβήτησης που κατέληξε σε φόβο. Μια
κοινωνία που κυριεύεται από τις φοβίες της είναι καταθλιπτική, κλειστή,
αρνητική, παρανοϊκή» θεωρεί ο προσωπικός φίλος και σύμβουλος του Νικολά
Σαρκοζί, που προσβλέπει στο χρίσμα του Προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας.

Ο Λαμπέρ συγκρίνει τη μεταπολεμική γενιά που δούλευε για να ζήσουν οι επόμενες
γενιές σε μια κοινωνία απελευθερωμένη από τις αδικίες, με τη σημερινή γενιά
των τριαντάρηδων που έχουν πειστεί ότι δεν υπάρχει κοινωνική πρόοδος και
αναδιπλώθηκαν στην ιδεολογία του ατομικισμού. «Σήμερα κανείς δεν πιστεύει σε
μια δεύτερη ευκαιρία, κανείς δεν παίρνει το ελάχιστο ρίσκο, γιατί φοβάται να
δεσμευθεί. Το να πει “ναι”, σημαίνει ότι παίρνει το ρίσκο να έχει κάνει και
λάθος».

Οι άνθρωποι φοβούνται για όλα. H μεγαλύτερη φοβία του σύγχρονου κόσμου, μας
λέει ο συγγραφέας – διαφημιστής, είναι η μοναξιά. Γι’ αυτό και η προσέγγιση
των ανθρώπων μεταξύ τους έγινε η μαγική λέξη στο μάρκετινγκ και στον πολιτικό
επικοινωνιακό λόγο.

Πέρα από το σκοτάδι υπάρχει φως, καταλήγει ο Κριστόφ Λαμπέρ για να δώσει τη
σκυτάλη στον ηγέτη τού αύριο. Κατά την εκτιμήσή του, η θεραπεία βρίσκεται στη
δημιουργία μιας κοινωνίας ηθικών αρχών, «με την προϋπόθεση ότι ο ηγέτης τού
αύριο θα είναι ένας ηθικός ηγέτης».

INFO

Κριστόφ Λαμπέρ, «H κοινωνία του φόβου» (La societe de la peur), Εκδόσεις Plon,
Σελ. 197. Τιμή: 14,25 ευρώ (www.amazon.fr).