TPITH AΠOΨH H «μέσα» πόλη

Εικόν’ αχειροποίητη

Που στην καρδιά μου σ’ είχα

Αλεξ. Παπαδιαμάντη, Εικόν’ αχειροποίητη

Χριστούγεννα στην Αθήνα, στην πόλη που θα μπορούσε ν’ αγαπήσει και ο Χριστός
και ο Αντίχριστος. Είναι γνωστό ότι κάθε πόλη χαρακτηρίζεται από το μέγεθός
της, την πυκνότητά της, την ετερογένεια, τις δραστηριότητες, τον κοινωνικό της
ιστό (και έλεγχο).

Οι σύγχρονες (μεγαλου)πόλεις γεννήθηκαν και ανεπτύχθησαν μέσα από συγκρούσεις,
με συνέπεια η άναρχη αστικοποίηση και ο γιγαντισμός να προκαλέσουν (και να
συνεχίζουν να προκαλούν) τις «αρρώστιες της πόλης» (ανομία,
υποβαθμισμένο περιβάλλον, εγκληματικότητα).

Από την αισιοδοξία της νέας αρχιτεκτονικής, της νέας πολεοδομίας, της νέας
οικο-δημοκρατίας έχουμε καταλήξει να ζούμε σε χώρους ασκήμιας, βίας και φόβου.
H ατροφία της πόλης περιθωριοποιεί και η δυστροφία σκοτώνει.

Πίσω από τις αισιόδοξες εκφράσεις στις γιγαντοαφίσες και στα χάρτινα
προγράμματα, που γεμίζουν τις γονατισμένες γειτονιές της πρωτεύουσας Αθήνας με
ψεύτικες υποσχέσεις, κρύβεται μια θλιμμένη εικόνα.

Παροπλίστηκαν οι λατέρνες, κλείσανε οι αλάνες και οι αυλές, ψυχορραγούνε τα
γιασεμιά στα θερινά σινεμά, σφραγίστηκαν οι πόρτες των ψηλοτάβανων καφενείων.

Οι πλατείες μυρίζουν τώρα hot dog, στις γλάστρες γερνάνε εγκαταλελειμμένες
μπιγκόνιες, στον Λυκαβηττό κυνηγιούνται τα MAT με τους ροκάδες και σε
Μεταξουργείο, Πλατεία Βάθη, Ομόνοια κυκλοφορεί η ψυχική μας μιζέρια,
τραυλίζοντας σπασμένα αγγλικά, χωρίς καν μπριγιαντίνη και καθαρό πουκάμισο.

Μερικοί αναπολούν, αλλά οι περισσότεροι ξεπουλούν. Αλλάξαμε εποχή, αλλάξαμε
φίλους, αλλάζουμε και την εικόνα της πόλης μας. Κι έχουν το δικό τους δίκιο οι
ρεαλιστές. Οι υπόλοιποι απλώς αγωνιούμε κι ονειρευόμαστε.

Πώς συμβιβάζεται άραγε ένα πανοπτικό mega-κράτος με μια πόλη σε
διαστάσεις ανθρώπου; Πώς συνδυάζεται ο ρυθμός της εξοντωτικής
καθημερινότητας με το δικαίωμα στον ρομαντικό / στοχαστικό περίπατο;

Σήμερα, στον αιώνα της παγκοσμιοποίησης της επικοινωνίας, κανείς δεν
επικοινωνεί πραγματικά με κανέναν κι έτσι η αναζήτηση νέου (ή αναπαλαιωμένου)
κοινού κύκλου εννοιών (για τη δημοκρατία, τη δικαιοσύνη, την ισότητα,
την αλληλεγγύη) θα γίνει μέσα από υπόγεια κοινωνικά ρεύματα και
προσωπικές / υπαρξιακές αναζητήσεις.

Την ελευθερία μας θα τη βρούμε (ή θα την κερδίσουμε) μέσα από την κοινωνία και
μέσω της κοινωνίας των συν-ανθρώπων μας.

Σε μια τέτοια εξέγερση των ρομαντικών, όπου το δικαίωμα στην ευτυχία συνδέεται
άμεσα με το δικαίωμα στην ανυπακοή, κρίσιμο ρόλο έχει να παίξει η πόλη που
κρύβουμε μέσα μας. Μια πόλη (παιδικής) αθωότητας, όπου κανένας (κακός)
λύκος δεν θα ‘χει μεταμφιεστεί σε (καλό) άνθρωπο, μια πόλη (καθαρών)
ανθρώπινων σχέσεων, όπου κανένα (σκοτεινό) συμφέρον δεν θ’ αλλοιώνει τη
λυτρωτική δύναμη της (ειλικρινούς) «καλημέρας», μια πόλη με πολίτες που
ελευθερώθηκαν από το (καταπιεστικό) Κράτος χωρίς να σκλαβωθούν στα παζάρια της
(κερδώας) αγοράς. Σ’ αυτή την πόλη η μουσική της ψυχής μας ηχεί πιο μελωδικά
από τα μεγάφωνα των διακηρύξεών τους.

Σ’ αυτή την πόλη δεν χρειάζεται να κατεβαίνουμε στα έγκατα της ύπαρξής μας για
να βρούμε (απονενοημένες) διεξόδους. Οι πόρτες εισόδου έχουν ανοίξει στα μάτια
αυτών που μας κοιτάνε με αγάπη. Των δικών μας ανθρώπων στη δική μας
πόλη.

Αυτή την πόλη, μ’ αυτούς τους ανθρώπους-πολίτες (που είναι ταυτόχρονα και
συνάνθρωποι και συμπολίτες), ας αναζητήσουμε. Ίσως αυτή να ‘ναι η πιο
αποτελεσματική αντί-σταση κατά των επικυρίαρχων και των φοβισμένων
κλώνων τους, οι οποίοι κρύβουν τον ήλιο από τις στέγες των σπιτιών μας στην
Αθήνα και σε όλη την Ελλάδα.