Tο κρύο επηρεάζει την καρδιά

Ο χειμώνας φθάνει και το ερώτημα είναι συχνό: πρέπει να φοβόμαστε περισσότερο
για την καρδιά μας; Τα τελευταία χρόνια έχουμε αρκετά στοιχεία που δείχνουν
ότι οι διακυμάνσεις της θερμοκρασίας έχουν σχέση με τα καρδιακά επεισόδια. Τα
περισσότερα καρδιακά συμβαίνουν τις πιο κρύες μέρες. Οι χαμηλές θερμοκρασίες
προκαλούν αγγειοσύσπαση στις αρτηρίες, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η αρτηριακή
πίεση, οι σφυγμοί να ανεβαίνουν και η καρδιά να χρειάζεται περισσότερο οξυγόνο
για να εκπληρώσει το έργο της. Έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε 1 βαθμό Κελσίου
πτώση της θερμοκρασίας κάτω από τους 18 βαθμούς, η θνησιμότητα αυξάνεται κατά
2%. Από τον Ιανουάριο του 2001 μέχρι τον Αύγουστο του 2002, σε πέντε
νοσοκομεία της Αθήνας εισήχθησαν 4.450 ασθενείς με οξέα καρδιακά επεισόδια.
Παρατηρήσαμε ότι με κάθε μείωση της θερμοκρασίας κατά 1 βαθμό Κελσίου, οι
εισαγωγές στα νοσοκομεία αυξάνονταν 5%. Παρόμοια ήταν τα ευρήματα που είχαμε
και από περιοχές εκτός Αθηνών. Από τον Οκτώβριο του 2003 έως τον Οκτώβριο του
2004, στα Νοσοκομεία Καλαμάτας, Χαλκίδας, Λαμίας, Καρδίτσας και Ζακύνθου
εισήχθησαν 1.608 ασθενείς με οξέα καρδιακά επεισόδια. H μείωση της
θερμοκρασίας κατά 1 βαθμό συνοδευόταν από αύξηση κατά 1,6% των εισαγωγών στα
νοσοκομεία. Πρέπει να σημειώσουμε ότι αυτό αφορούσε σε μεγαλύτερο βαθμό τα
ηλικιωμένα άτομα. Τι σημαίνουν όλ’ αυτά στην καθημερινή μας ζωή; Ότι τις πιο
κρύες μέρες του χειμώνα είναι σκόπιμο να λαμβάνονται ορισμένες προφυλάξεις: τα
ηλικιωμένα, κυρίως, άτομα θα πρέπει να ζουν σε χώρους με επαρκή θέρμανση και
να αποφεύγουν να βγαίνουν έξω όταν οι θερμοκρασίες είναι πολύ χαμηλές. Δεν
πρέπει, όμως, να ξεχνάμε πως οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι για την καρδιά
προέρχονται από τους παλιούς μας «γνώριμους», δηλαδή το κάπνισμα, την
υπέρταση, τον σακχαρώδη διαβήτη και την υψηλή χοληστερόλη, και όχι από την
πρώτη χειμωνιάτικη ψύχρα.

Ο Χρήστος Πίτσαβος είναι αναπληρωτής καθηγητής Καρδιολογίας στην Ιατρική
Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών