Πετρελαϊκοί κολοσσοί έβαλαν στο… μάτι τα πρατήρια

Τέλος εποχής για εκατοντάδες χιλιάδες μικρούς και μεσαίους πρατηριούχους
σηματοδοτούν οι εξελίξεις που κυοφορούνται στην ελληνική αγορά πετρελαιοειδών.
Στελέχη των μεγάλων εταιρειών εμπορίας εκτιμούν ότι, στα αμέσως επόμενα
χρόνια, από τα 7.750 πρατήρια που υπάρχουν σήμερα, στην αγορά θα μείνουν τα
μισά!

Οι αλλαγές, όμως, στον επιχειρηματικό χάρτη της ελληνικής αγοράς λιανικών
πωλήσεων βενζινών και πετρελαίου δεν σταματούν εδώ. Για τις μεγάλες εταιρείες,
ο στόχος είναι σαφής: θα επιδιώξουν να θέσουν υπό τον έλεγχό τους τουλάχιστον
τα μισά από τα πρατήρια που θα καταφέρουν να παραμείνουν στην αγορά. Ήδη, οι
περισσότερες από τις μεγάλες εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών – όπως είναι η
ΕΚΟ, η Shell, η ΒΡ, η Avin, η Jet Oil, η Elin, η Revoil και η Aegean Oil –
προσανατολίζονται στη δημιουργία μεγάλων ιδιόκτητων πρατηρίων σε νευραλγικές,
από άποψη προσβασιμότητας, περιοχές. Πρόκειται για πρατήρια «ευρωπαϊκών
προδιαγραφών», τα οποία θα φιλοξενούν στους χώρους τους ποικίλες εμπορικές
δραστηριότητες και θα προσφέρουν ευρεία γκάμα υπηρεσιών, πέρα από το γέμισμα
των ρεζερβουάρ των αυτοκινήτων. Το «σύνθημα», όμως, που θα ανοίξει τον χορό
της δημιουργίας των μεγάλων πρατηρίων νέας γενιάς, δεν έχει ακόμη δοθεί, και η
αιτία είναι το εμπάργκο που έχει επιβάλει η κυβέρνηση – εδώ και έναν χρόνο –
στη δημιουργία νέων πρατηρίων. Αδυνατώντας να ισορροπήσει τα
αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα στην αγορά πετρελαιοειδών, παραπέμπει συνεχώς
στις ελληνικές καλένδες τη διαμόρφωση του θεσμικού πλαισίου που θα μπορούσε να
εκσυγχρονίσει την άναρχη σήμερα ελληνική αγορά πετρελαιοειδών.

«Φθηνότερη βενζίνη»

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι, ενώ στη Γερμανία των 80 εκατ. κατοίκων,
αντιστοιχούν 15.405 πρατήρια, στην Ελλάδα των 11 εκατ. κατοίκων αντιστοιχούν
7.755 πρατήρια. Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς πετρελαιοειδών, η ελληνική αγορά
δεν μπορεί να «χωρέσει» τόσα πολλά πρατήρια, τα οποία, για να επιβιώσουν,
είναι υποχρεωμένα να κρατούν ψηλά τις τιμές. «Αν δεν υπήρχε ο υπέρμετρος αυτός
κατακερματισμός στις λιανικές πωλήσεις πετρελαιοειδών», υποστηρίζει στέλεχος
μεγάλης εταιρείας εμπορίας, «οι τιμές της βενζίνης θα μπορούσε να είναι σήμερα
πολύ φθηνότερες». Επιπλέον, το εμπάργκο για την ίδρυση νέων πρατηρίων ευνοεί,
σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, και φαινόμενα εναρμονισμένων πρακτικών, με δύο
– τρία πρατήρια που ελέγχουν μια συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή να μπορούν να
συμφωνήσουν σε ποιες τιμές θα πωλούν τα καύσιμα.

Κόντρα με την κυβέρνηση

Το «απαγορευτικό» για νέα πρατήρια έχει προκαλέσει πόλεμο ανάμεσα στη
κυβέρνηση και τις εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών. Ο Σύνδεσμος Εταιρειών
Εμπορίας Πετρελαιοειδών θεωρεί την αναστολή δημιουργίας νέων πρατηρίων
παράνομη και προειδοποιεί την κυβέρνηση ότι τα μέλη του «θα προσβάλουν με όλα
τα νόμιμα μέσα τυχόν άρνηση τών κατά τόπους νομαρχιών να προωθήσουν τους
σχετικούς φακέλους που έχουν ήδη υποβληθεί ή που θα κατατεθούν στο μέλλον για
την ίδρυση νέων πρατηρίων».

«Κλείνουν» οικόπεδα

Σε κάθε περίπτωση, και με δεδομένο ότι – αργά ή γρήγορα – η κυβέρνηση θα
υποχρεωθεί να άρει το εμπάργκο για την ίδρυση νέων πρατηρίων, οι μεγάλες
εταιρείες έχουν ήδη προχωρήσει σε «αναγνώριση εδάφους» και αρκετές από αυτές
έχουν «κλείσει» τα κατάλληλα οικόπεδα, στα οποία σχεδιάζουν να στήσουν τα
πρατήρια νέας γενιάς, τα οποία θα είναι ιδιόκτητα, και οι διαχειριστές τους
υπάλληλοι των εταιρειών. Ήδη η ΕΚΟ – ΕΛΔΑ, έχει δρομολογήσει τις διαδικασίες
για τη δημιουργία 75 μεγάλων ιδιόκτητων πρατηρίων, ενώ στην ίδια κατεύθυνση
έχει κινηθεί εδώ και πάρα πολύ καιρό και η Shell που ελέγχει σήμερα 63
ιδιόκτητα πρατήρια.

Βενζινάδικα… εμπορικά κέντρα

Τα ιδιόκτητα πρατήρια νέας γενιάς, που εκτιμάται ότι σε μερικά χρόνια θα
πολλαπλασιάζονται ολοένα και περισσότερο και θα εκτοπίζουν σταδιακά τους
μικρούς πρατηριούχους, δεν θα περιορίζονται στο γέμισμα του ρεζερβουάρ και
στην παροχή παράπλευρων υπηρεσιών, αλλά και θα διακινούνται, μέσω αυτών,
προϊόντα και υπηρεσίες που θα καλύπτουν μία ευρεία γκάμα των καθημερινών
αναγκών του καταναλωτή. Οι πελάτες της Shell, για παράδειγμα, μπορούν να βρουν
σε επιλεγμένα πρατήριά της καταστήματα της αλυσίδας Street Cafe και ΑΤΜ της
Eurobank, ενώ σε ορισμένα από τα πρατήρια αυτά υπάρχουν και γραφεία των ΕΛΤΑ.
Στα λεγόμενα «καταστήματα ευκολίας» Select, που υπάρχουν σε επιλεγμένα
πρατήρια της Shell, οι αυτοκινητιστές μπορούν να βρουν, από είδη μπακαλικής,
δώρων και φωτογραφίας, μέχρι είδη κινητής τηλεφωνίας και ημερήσιο και
περιοδικό Τύπο.