Πρόσωπα H αθεΐα ως θρησκεία

Ο Μισέλ Ονφραί προτείνει μια νέα θρησκεία – την αθεΐα. Μόνο που καλεί το
κράτος να τη διαδώσει…

Μισέλ Ονφραί. Περιγράφει την πίστη ως «πνευματική παθολογία» και καλεί τη Δημοκρατία να διακηρύξει την αθεΐα της

Ο Ονφραί ζει στο Αρζαντάν της Νορμανδίας. Κάθε Τρίτη, στο Λαϊκό Πανεπιστήμιο
της Καν, που ίδρυσε το 2002, ο φιλόσοφος κάνει μάθημα «αντι-φιλοσοφίας».
Εκατοντάδες το παρακολουθούν και πολλοί φτάνουν ώς εκεί διανύοντας πολλά
χιλιόμετρα από άλλες περιοχές της Γαλλίας. «Στο Λαϊκό Πανεπιστήμιο, υπάρχει
μεγάλη ζήτηση για μαγική σκέψη… γίνεσαι γκουρού χωρίς να το καλοκαταλάβεις.
Αν ήθελα να ιδρύσω μια θρησκεία, θα ήταν πολύ εύκολο», λέει ο 46χρονος Ονφραί
στον απεσταλμένο της «Λε Μοντ».

Αν ιδρυόταν, αυτή η θρησκεία θα μπορούσε να έχει σύντομα και τον ναό της. Με
τη μεσολάβηση του Τζακ Λανγκ, ο Ονφραί γνώρισε τον αρχιτέκτονα Πατρίκ
Μπουσαίν, ο οποίος προτείνει να σχεδιάσει έναν πρωτότυπο χώρο για το Λαϊκό
Πανεπιστήμιο. Θα ήταν ένα «κομψό κτίριο», στο πρότυπο του «επικούρειου κήπου»
και της «νιτσεϊκής μονής», που θα μπορούσε να οικοδομηθεί στο όρια της Καν, σε
μια ζώνη με αποθήκες και εγκαταλειμμένα εργοστάσια που έχει «τη μυρωδιά της
φτώχειας», κατά την έκφραση του Ονφραί. Προερχόμενος ο ίδιος από φτωχή
οικογένεια (μητέρα οικιακή βοηθός, πατέρας εργάτης γης), δεν συγκινείται από
ακαδημαϊκές τιμές και θυμίζει πως επί είκοσι χρόνια δίδασκε σε επαγγελματικό
λύκειο, πριν αποφασίσει να διακόψει κάθε σχέση με «τη χωροφυλακή της εθνικής
παιδείας». Συγγραφέας πολλών επιτυχημένων βιβλίων, συνεχίζει να ζει σε μια
μικρή μονοκατοικία στο Αρζαντάν. «Από τον Grasset (ο εκδοτικός οίκος του) μου
είπαν: “Άσε τη γυναίκα σου! Άσε το Αρζαντάν! Έλα στο Παρίσι! Θα σου γνωρίσουμε
αυτούς που είναι απαραίτητοι για να κάνεις καριέρα”. Εγώ απάντησα, “Όχι, δεν
με ενδιαφέρει”».

Το τελευταίο βιβλίο του, «Πραγματεία περί αθεολογίας», κυκλοφόρησε φέτος.
Σφοδρό κατηγορητήριο εναντίον των μονοθεϊστικών θρησκειών, έγινε ένα από τα
μπεστ σέλερ της χρονιάς (από τον Ιανουάριο έχει πουλήσει πάνω από 190.000
αντίτυπα). «Γράφεις κατ’ αρχάς με το αίμα σου», λέει ο Ονφραί. «Κι εγώ, η
παιδική ηλικία μου, είναι το θέαμα των ταπεινωμένων γονιών μου, να τους
αντιμετωπίζουν τα αφεντικά σαν πράγματα, με τον ιερέα συνεργό των αφεντικών
και όλο αυτό το μικρό περιβάλλον να δικαιολογεί τον κόσμο όπως είναι». Ο
Ονφραί περιγράφει την πίστη ως «πνευματική παθολογία» και καλεί τη Δημοκρατία
να διακηρύξει την αθεΐα της.

Αρκετοί πάντως παρατηρούν ότι η θέση του φιλοσόφου βρίσκεται στους αντίποδες
της ανεξιθρησκίας, αφού κάνει την αθεΐα επίσημο δόγμα. Όσοι τάσσονται υπέρ
ενός κράτους με απολύτως κοσμικό χαρακτήρα, χωρίς καμιά θρησκευτική αναφορά,
ζητούν ουδετερότητα στα δημόσια σχολεία όσον αφορά τα μεταφυσικά ζητήματα και
όχι διδασκαλία της αθεΐας – κάτι που θα κινδύνευε να τη μετατρέψει σε θρησκεία
όσων δεν έχουν θρησκεία.