TPITH AΠOΨH Δεν είμαστε όλοι ίδιοι

Δεν μ’ ακούς πια! / Φωλιάζεις μόνο αγέρωχος / μες στο κλειστό σου κουκούλι

Βασ. Καραβίτη, Βίος απορητικός

Αυτή η περίοδος θέλει πολλή προσοχή, καθώς πίσω από τις υπερβολές (μιντιακές
και αντιμιντιακές) και μέσα στη ρητορική αμφισβήτηση θεσμών και προσώπων σοβεί
μια κρίση του πολιτικού σκηνικού (ή ακόμα και του πολιτικού συστήματος). H
εμπιστοσύνη των πολιτών ως προς τη διαχειριστική ικανότητα και εντιμότητα όλων
των κυβερνώντων (συμπολιτευομένων και αντιπολιτευομένων) όσο πάει και
μειώνεται. Ούτε τα λαμόγια, ούτε τα κορόιδα μπορούν πλέον να παίζουν ατιμωρητί
με το μέλλον μας.

H αποπολιτικοποίηση των κομμάτων και η επανιδιωτικοποίηση της κοινωνίας
έσπρωξαν έξω από τον «ιδεολογικό» της (αλλά και «ηθικό» της) κύκλο μια μεγάλη
μερίδα του ελληνικού λαού, η οποία δεν πρόκειται να συγκινηθεί ή να
ενεργοποιηθεί με τα παλιοκαιρισμένα συνθήματα των δύο μεγάλων κομμάτων, με τις
μεταμορφώσεις των αρχηγών τους, με τις ταχυδακτυλουργίες των μηχανισμών τους.
Διαισθάνεται ο κόσμος ότι μέσα από σπασμούς και ωδίνες κάτι άλλο γεννιέται
στον Κεντροδεξιό χώρο, δηλαδή ταυτόχρονα μέσα στους κόλπους του διαιρεμένου
ψυχικά ΠΑΣΟΚ και της ιδεολογικά αλλήθωρης N.Δ. Τα «εις -άκης σημαντικά» δεν
μπορούν ν’ ανταποκριθούν στα πολιτικά και πραγματικά αιτήματα των καιρών.
Διοικούν τον (δικό τους) χώρο και τη (δική μας) χώρα μ’ έναν τρόπο που θυμίζει
«γκουβερνάντα» και όχι «γκόβερνο». Περιστοιχίζονται από υποτακτικούς αυλικούς
και όχι από ανυπότακτα μυαλά. Στοχεύουν στις τετραετίες κι αδιαφορούν για τον
ιστορικό χρόνο.

Παρά την έντονη αυτή κριτική και την ισοπεδωτική λογική του λαού
(συμπεριλαμβανομένων των μελών/ψηφοφόρων των δύο κομμάτων) θα ήταν θανάσιμο
λάθος για το ίδιο το πολίτευμά μας η απαξίωση των πάντων (στη βάση του «όλοι
ίδιοι είναι»). Μπορεί η (δημόσια) ζωή να είναι δύσκολη για τους έντιμους,
μπορεί ο ενδοκομματικός και διακομματικός ανταγωνισμός (φιλοδοξιών και όχι
προ-τάσεων) να οδηγεί σε ιλαροτραγωδικές καταστάσεις, σ’ εκπτώσεις θεσμικών
λειτουργιών, σε ιδεολογικές παλινωδίες, μπορεί οι ρόλοι των πρωτοκλασάτων να
θυμίζουν περισσότερο comedia de l’ arte παρά τραγικού/επικού χαρακτήρα
ηθοποιία. Όμως αυτή είναι η Δημοκρατία μας, ή καλύτερα αυτό είναι το σημερινό
επίπεδο «συμβίωσης» του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού με το εθνικό
Κοινοβουλευτικό Δημοκρατικό μας Πολίτευμα. Τα κόμματα που προανέφερα
λειτουργούν ως οιονεί πολυεθνικές εταιρείες και θέλουν να προβάλλονται ως
γνήσιες εταιρείες λαϊκής βάσης.

Σημαντικοί πολιτικοί, ενώ δρουν ως μεσάζοντες ιδιωτικών συμφερόντων,
αυτοχαρακτηρίζονται «κεντροαριστεροί» και ανεξάρτητοι. Αρκετές κοινωνικές
ομάδες (συνδικαλιστές, πανεπιστημιακοί κ.λπ.) συστοιχούνται με αδιαφανή κέντρα
εξουσίας πιστεύοντας ότι τους καλύπτει η δημοκρατική νομιμοποίηση των ψήφων
«των δικών τους». Ορισμένοι πολίτες έχουν πειστεί ότι αν συμ-πορευθούν με το
«πνεύμα της εποχής» (αρπαχτές, συναλλαγές, διπλά παιχνίδια) θα εισέλθουν
τάχιστα στην πλουτοκρατία ή και στην αριστοκρατία.

Είναι όμως αυτή η πλειοψηφική και κρατούσα εικόνα της Ελλάδας; Δεν το πιστεύω.
Όχι. Δεν είμαστε όλοι ίδιοι. Δεν έχουμε όλοι τις ίδιες αφετηριακές φιλοδοξίες
και τις ίδιες υλιστικές στοχεύσεις. Οι Έλληνες του μόχθου, του πνεύματος, της
τέχνης, της επιστήμης δεν παρα-σύρονται από τα δίκοπα διλήμματα «Με ποιους
είσαι από εμάς τους δύο;», «Ποιος αρχηγός σ’ αρέσει περισσότερο;», «Θ’ αφήσεις
να (ξανα)έρθουν οι κακοί;». Δεν ζούμε ούτε σκεφτόμαστε όλοι με τον ίδιο τρόπο.
Δεν μετράμε όλοι τις σχέσεις και τα αισθήματά μας σε δέσμες ευρώ. Δεν
ξεπουλάμε βιώματα και μνήμες για μια θέση σε κάποια λίστα. Δεν συνυπογράφουμε
(σε) μια Δημοκρατία α λα Μπερλουσκόνι και δεν στηρίζουμε όποιον μας τάζει
καπιταλιστικούς παραδείσους (μεταθανάτιας ζωής;). Άνθρωποι της προσφοράς
υπάρχουν στην Ελλάδα. Δεν μένει παρά να τους βρούμε και να τους συν-ενώσουμε
(ως τρίτη, τέταρτη, πέμπτη λύση).

ΥΓ: Ως προοδευτικοί, δημοκρατικοί, αριστεροί πολίτες γνωρίζουμε τα όρια της
N.Δ. Αυτό που δεν έχουμε ακόμα κατανοήσει, είναι το γιατί το ΠΑΣΟΚ έθεσε μόνο
του όρια στον εαυτό του. Αυτοκτονεί ή συμμετέχει οικειοθελώς στην «άλλη» λύση;

O Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα
Επικοινωνίας και MME στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.