Φουντώνει ο «πόλεμος των μεγαβάτ» στην ενέργεια

Από το 1998 χρονολογείται η κόντρα ανάμεσα στους επιχειρηματίες Ευάγγελο
Μυτιληναίο και Δημήτρη Κοπελούζο, όταν ο πρώτος εξαγόρασε τη METKA, η οποία
ήδη από το 1970 ήταν ένας από τους βασικότερους κατασκευαστές έργων της ΔΕΗ.
Την ίδια εποχή, ο δεύτερος, αξιοποιώντας τις προνομιακές σχέσεις που είχε
διαμορφώσει με κορυφαίους ρωσικούς ενεργειακούς ομίλους, μπαίνει «για τα καλά»
στο γήπεδο του ηλεκτρισμού, αναλαμβάνοντας με απευθείας ανάθεση – λόγω
διακρατικών συμφωνιών – το κολοσσιαίο έργο της κατασκευής της μονάδας της
Φλώρινας, ο προϋπολογισμός του οποίου έφτασε τα 566 εκατ. ευρώ.

Σύγκρουση στο Λαύριο

Όμως η κορύφωση της κόντρας ανάμεσα στους δύο επιχειρηματίες εκδηλώθηκε το
2003, όταν βρέθηκαν αντιμέτωποι στο έργο κατασκευής της μονάδας του Λαυρίου, η
οποία σε 2-3 μήνες θα είναι έτοιμη να μπει στο σύστημα. H METKA είχε κατέβει
στον διαγωνισμό και διεκδικούσε, για πρώτη φορά μόνη της, ένα έργο-μαμούθ, το
κόστος του οποίου ανήλθε τελικά στα 194 εκατ. ευρώ. Στον ίδιο διαγωνισμό,
εκτός από τη METKA, συμμετείχε η κοινοπραξία ΑΕΓΕΚ – ΑΚΤΩΡ, καθώς επίσης η
γαλλική ALSTOM και η αυστριακή VA TECH. Αντιπρόσωπος της τελευταίας ήταν ο
Δημήτρης Κοπελούζος. Τελικά, το έργο ανατέθηκε στη METKA, γεγονός που
κλιμάκωσε την αντιπαράθεση ανάμεσα στους ομίλους Μυτιληναίου και Κοπελούζου, η
οποία έφτασε μέχρι τις Βρυξέλλες – ενώ σε λίγο καιρό θα φθάσει και στις
αίθουσες του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

H νέα μάχη

Με φόντο τη μεγάλη πίτα των προμηθειών ύψους 1,5 -1,7 δισ. ευρώ ετησίως και
των νέων μονάδων της ΔΕΗ ύψους 750 – 800 εκατ. ευρώ, η κόντρα ανάμεσα στους
επικεφαλής των δύο ομίλων προβλέπεται ότι θα έχει και συνέχεια και μάλιστα
πολύ ενδιαφέρουσα. Το πρώτο δείγμα αναμένεται να δοθεί, όταν στις αρχές
Ιανουαρίου – όπως εκτιμάται – θα βγει στον «αέρα» ο πρώτος διαγωνισμός, που θα
καθορίσει ποιος ή ποιοι θα είναι οι νέοι παίκτες, κοντά στη ΔΕΗ, της ελληνικής
αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ήδη και οι δύο όμιλοι έχουν στα χέρια τους τις
απαραίτητες άδειες για δικές τους μονάδες παραγωγής ηλεκτρισμού, αλλά το θέμα
είναι ποιος θα αναδειχθεί νικητής σε αυτή τη μάχη. Αυτό θα εξαρτηθεί από τις
συμμαχίες που θα διαμορφωθούν, τόσο σε πολιτικό όσο και σε επιχειρηματικό
επίπεδο.

«Γέφυρες» με το Μαξίμου

Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος έχοντας και ισχυρές συνεργασίες με την General
Electric και την Alstom, αλλά και το γεγονός ότι σήμερα είναι ένας από τους
μεγαλύτερους Έλληνες εργοδότες (οι εταιρείες Αλουμίνιον της Ελλάδος, METKA και
ΕΛΒΟ, μαζί με τη μητρική εταιρεία, απασχολούν πάνω από 3.000 εργαζομένους)
αναδεικνύεται ως ένας από τους πιο δυναμικούς Έλληνες επιχειρηματίες. Διατηρεί
φιλικές σχέσεις με ανώτατα κυβερνητικά στελέχη που εποπτεύουν τον χώρο της
ενέργειας, αλλά και – μέσω τρίτων – με το Μέγαρο Μαξίμου.

Αισθάνεται «ριγμένος»

Στην αντίπερα όχθη, ο Δημήτρης Κοπελούζος, ο οποίος έχει παραδοσιακά καλές
σχέσεις με τη Νέα Δημοκρατία, φαίνεται να αισθάνεται «προδομένος από την
παράταξη», της οποίας μάλιστα υπήρξε και βουλευτής, από το 1981 έως το 1984.
Δεν είναι μόνο η απομάκρυνση από τη θέση του προέδρου της ΔΕΗ τού κ. Γ.
Παλαιοκρασσά, στον οποίο είχε ασκηθεί κριτική ότι οι καταγγελίες του για τη
ΔΕΗ εξυπηρετούν τα συμφέροντα Κοπελούζου (και οι δύο άνδρες κατάγονται από τη
Νάξο και διατηρούν καλές σχέσεις). Είναι και το γεγονός ότι αισθάνεται
«ριγμένος» από τα έργα που έχει πάρει, καθώς φέρεται να περίμενε περισσότερα
από το κόμμα το οποίο στήριξε στο παρελθόν και στηρίζει και σήμερα.

Σημαντικοί διαγωνισμοί

Βέβαια, στο 20μηνο της παρουσίας Παλαιοκρασσά στη ΔΕΗ, λόγω και των
διοικητικών αρρυθμιών που επικρατούσαν, δεν προκηρύχθηκαν παρά ελάχιστα μεγάλα
έργα, ενώ οι σημαντικοί διαγωνισμοί δεν έχουν βγει ακόμη στον… αέρα.
Πρόκειται για τις τέσσερις νέες μονάδες της ΔΕΗ, οι οποίες θα αντικαταστήσουν
ισάριθμες παλαιές, αρχής γενομένης από τις δύο πεπαλαιωμένες πετρελαϊκές
μονάδες του Αλιβερίου, ισχύος 300 μεγαβάτ, που θα δώσουν τη θέση τους σε μία
καινούργια φυσικού αερίου, ισχύος 400 μεγαβάτ. Ο σχετικός διαγωνισμός
πρόκειται σύντομα να προκηρυχθεί. Θα ακολουθήσουν άλλοι τρεις διαγωνισμοί, για
τις μονάδες σε Μεγαλόπολη, Κερατσίνι ή Αλιβέρι και Φλώρινα ή Πτολεμαΐδα. Άλλοι
μεγάλοι διαγωνισμοί που αναμένονται αφορούν την εγκατάσταση αεριοστροβίλων στη
Ρόδο, την αναβάθμιση των ατμοστροβίλων 3 και 4 του Αγ. Δημητρίου, καθώς και
την αντικατάσταση των ηλεκτροστατικών φίλτρων λιγνίτη του ΑΗΣ Μεγαλόπολης.
Μένει, επίσης, να φανεί, ποιος θα είναι ο προμηθευτής του φυσικού αερίου που
θα χρειαστεί η ΔΕΗ για να λειτουργήσουν οι μονάδες της που θα χρησιμοποιούν το
συγκεκριμένο καύσιμο: η κρατική ΔΕΠΑ ή ο όμιλος Προμηθέας Gaz, συμφερόντων του
ομίλου Κοπελούζου;

Το ρωσικό «κόλπο» του Δ. Κοπελούζου

Πολυπράγμων επιχειρηματίας ο 55χρονος Δημήτρης Κοπελούζος, κατάφερε ήδη από
τις αρχές της δεκαετίας του 1970 να βάλει τις βάσεις ενός επιχειρηματικού
ομίλου με δραστηριότητες στις αγορές φυσικού αερίου, ηλεκτρικής ενέργειας,
αξιοποίησης και εκμετάλλευσης ακινήτων, αλλά και σε άλλους τομείς.

Με εφόδιο το πτυχίο μηχανολόγου μηχανικού, και αξιοποιώντας τις καλές σχέσεις
που είχε αναπτύξει με παράγοντες της πολιτικής και οικονομικής ζωής της χώρας,
κατάφερε να αναδειχθεί σε έναν από τους πλέον προνομιακούς εταίρους τής τότε
Σοβιετικής Ένωσης. Οι σχέσεις του με τη χώρα αυτή, που συνεχίζονται και
σήμερα, του έφεραν και την πρώτη σημαντική δουλειά της επιχειρηματικής του
καριέρας: την προμήθεια ρωσικών τρόλεϊ στον ΗΛΠΑΠ.

Όμως, η επιτυχία που τον ανέδειξε στη κορυφή της επιχειρηματικής ζωής της
χώρας, ήταν η δημιουργία το 1991 της ελληνορωσικής εταιρείας Προμηθέας Gas και
ταυτόχρονα η ανάδειξή του – μέσω διακρατικών συμφωνιών – ως του ανθρώπου που
εκπροσωπεί τα ρωσικά συμφέροντα στην ελληνική αγορά φυσικού αερίου. Οι
διακρατικές συμφωνίες Ελλάδος – Ρωσίας, στα τέλη της δεκαετίας του ’80 και
στις αρχές του ’90, έδωσαν «ντε γιούρε» στον κ. Κοπελούζο τη δυνατότητα να
αναλάβει την ηγεσία κοινοπρακτικών σχημάτων για την κατασκευή της μονάδας της
ΔΕΗ στη Φλώρινα αλλά και σημαντικών τμημάτων του δικτύου φυσικού αερίου της
ΔΕΠΑ.

Το μεγάλο στοίχημα

Σήμερα, το μεγάλο στοίχημα του επιχειρηματία είναι να παίξει – μέσω της
Προμηθέας Gas – πρωταγωνιστικό ρόλο στην ελληνική αγορά φυσικού αερίου. Οι
πρώτες κινήσεις για να κερδίσει το στοίχημα αυτό έχουν γίνει και ήδη ο
ελληνορωσικός όμιλος φλερτάρει με τις διοικήσεις της ΔΕΗ και των Ελληνικών
Πετρελαίων για να γίνει αυτός – και όχι η ΔΕΠΑ – ο προμηθευτής τους σε φυσικό
αέριο, το οποίο θα χρειαστούν για να λειτουργήσουν οι νέες ηλεκτροπαραγωγικές
τους μονάδες. Ανάλογο ρόλο επιθυμεί να παίξει και στην ελληνική αγορά
ηλεκτρικής ενέργειας. Είναι σαφές ότι «αιχμή του δόρατος» των επιχειρηματικών
δραστηριοτήτων του Ομίλου Κοπελούζου είναι η εταιρεία Προμηθέας Gas A.E. η
οποία, ως θυγατρική της ρωσικής ΟΑΟ Gazprom, έχει εξασφαλίσει σημαντικές
ποσότητες ρωσικού φυσικού αερίου για την ελληνική αγορά. Οι ποσότητες αυτές
ανέρχονται σύμφωνα με την εταιρεία σε 3,1 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως
μέχρι το 2016 και σε 7 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως μετά το 2016.

Στην ηλεκτρική ενέργεια

Στον χώρο της ηλεκτρικής ενέργειας, τα σχέδια του ομίλου είναι άκρως φιλόδοξα,
και είναι αμφίβολο αν θα υλοποιηθούν στο σύνολό τους. Βεβαίως, πολλά από αυτά
θα εξαρτηθούν και από τους Ιταλούς συμμάχους του, την κρατική εταιρεία ENEL.
Με την τελευταία έχει «στήσει» κοινή εταιρεία, την Enelco, η οποία έχει στα
χέρια της άδειες για δύο μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας: μια στη
Λιβαδειά με καύσιμο φυσικό αέριο που θα αποτελείται από Μονάδα Συνδυασμένου
Κύκλου 390 MW και εφεδρική Αεροστροβιλική Μονάδα Ανοιχτού Τύπου 60 MW, και μια
ανάλογη στον Έβρο. Τα ενδιαφέροντα του Ομίλου Κοπελούζου δεν περιορίζονται
στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά εκτείνονται και στην εμπορία της, που
είναι άλλωστε και πιο εύκολη υπόθεση. Για τη δουλειά αυτή, ο όμιλος έχει ήδη
συστήσει την κατάλληλη εταιρεία: Είναι η Neco, μια μεικτή ελληνοβουλγαρική
εμπορική εταιρεία με έδρα την Αθήνα.

Κούρσα Μυτιληναίου με… όχημα την ΕΛΒΟ

Ο Όμιλος Μυτιληναίου, επικεφαλής του οποίου είναι ο 51 ετών Ευάγγελος
Μυτιληναίος, στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ήταν μια «μεσαίου μεγέθους»
οικογενειακή επιχείρηση, η οποία δραστηριοποιούνταν στην εισαγωγή και εμπορία
βασικών μετάλλων (χαλκός, νικέλιο, κ.λπ.). Με την εισαγωγή της Μυτιληναίος
A.E. στο Χρηματιστήριο, όμως, το 1995, η εταιρεία αποδύθηκε σε μπαράζ
εξαγορών, με πρώτο «θύμα» – το 1998 – τη METKA. H κίνηση αυτή έκανε πάταγο στη
χρηματιστηριακή αγορά, διότι αποτέλεσε την πρώτη για τα ελληνικά δεδομένα
επιθετική εξαγορά εισηγμένης εταιρείας.

Οι επεκτατικές κινήσεις τού μέχρι τότε άγνωστου, νεαρής ηλικίας επιχειρηματία
δεν περιορίστηκαν στην εξαγορά της METKA. Στηριγμένος στα κεφάλαια που
απέσπασε μέσω των αυξήσεων μετοχικού κεφαλαίου που έκανε, προχώρησε στην
εξαγορά της ρουμανικής εταιρείας Sometra, η οποία διαθέτει ορυχεία χαλκού και
παράλληλα απέκτησε την εκμετάλλευση ορυχείων της Σερβίας και του Κοσόβου. Όμως
οι «σερβικές» δραστηριότητες του Ευάγγελου Μυτιληναίου δεν πήγαν καθόλου καλά.
Μετά την ανατροπή του καθεστώτος Μιλόσεβιτς, ο ελληνικός όμιλος έχασε τον
έλεγχο δύο ορυχείων στη Σερβία και στο Κόσοβο, και έπειτα από πολύμηνες
δικαστικές περιπέτειες κατάφερε να πάρει πίσω μέρος των κεφαλαίων που είχε
επενδύσει.

Κίνηση ματ

Τον Αύγουστο του 2000 έρχεται η επόμενη σημαντική κίνηση του Ευάγγελου
Μυτιληναίου, που αφορά την απόκτηση – έναντι 19 εκατ. ευρώ – του 43% της
Ελληνικής Βιομηχανίας Οχημάτων (ΕΛΒΟ), καθώς και του μάνατζμέντ της. Για την
απόκτηση της εταιρείας αυτής, της οποίας το Ελληνικό Δημόσιο εξακολουθεί και
σήμερα να έχει την πλειοψηφία των μετοχών, ο επιχειρηματίας είχε συμμαχήσει με
την Intracom, του Σωκράτη Κόκαλη, προκειμένου να διεκδικήσουν μέσω
κοινοπρακτικού σχήματος την ΕΛΒΟ. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την ήδη
υπάρχουσα δραστηριότητα της METKA, έδωσε στον κ. Μυτιληναίο μεγαλύτερη
πρόσβαση και στα εξοπλιστικά προγράμματα. Σήμερα η ΕΛΒΟ έχει ανεκτέλεστο
υπόλοιπο έργων (στρατιωτικών και πολιτικών) ύψους 150 εκατ. ευρώ και διεκδικεί
προμήθειες άλλων 200 εκατ. ευρώ.

Κορυφαία στιγμή

Την ίδια εποχή ο κ. Μυτιληναίος εξαγόρασε το πλειοψηφικό πακέτο των μετοχών
της ΠΑΕ Ηρακλής, αλλά αποχώρησε το 2003, αφού έκρινε ότι η επένδυση που έκανε
ήταν ασύμφορη. H κορυφαία, όμως, στιγμή της επαγγελματικής δραστηριότητας του
Ευάγγελου Μυτιληναίου ήρθε πριν από περίπου έναν χρόνο, όταν απέκτησε – έναντι
79,5 εκατ. ευρώ – το 53% των μετοχών της βιομηχανίας Αλουμίνιον της Ελλάδος
(ΑτΕ).

Με την απόκτηση και της Αλουμίνιον της Ελλάδος αναδεικνύεται πλέον ως ένας από
τους μεγαλύτερους βιομηχανικούς ομίλους της χώρας, γεγονός που τον καθιστά
«ισχυρό συνομιλητή» της κυβέρνησης Καραμανλή.