Mεταλλαγμένοι… αθλητές

Πεκίνο, 24 Αυγούστου 2008. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες ολοκληρώνονται με θρίαμβο
της Κίνας: 50 χρυσά μετάλλια, 22 παγκόσμια ρεκόρ. Άραγε οι Κινέζοι τα
κατάφεραν να υποβάλουν τους αθλητές τους σε ένα πρόγραμμα γενετικού
ντοπαρίσματος; Ο υπόλοιπος κόσμος αναρωτιέται.

Επιστημονική φαντασία; Όχι ακριβώς. «Αργά ή γρήγορα, το γενετικό ντοπάρισμα θα
έρθει μια μέρα», λέει με βεβαιότητα στην εφημερίδα «Λε Μοντ» ο Ολιβιέ Ραμπίν,
επιστημονικός διευθυντής της Παγκόσμιας Υπηρεσίας Αντιντόπινγκ. Άλλωστε, αυτό
ακριβώς ήταν το θέμα συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή στη Στοκχόλμη
με τη συμμετοχή 50 επιστημόνων. «Δεν διαθέτουμε αποδείξεις για να πούμε ότι
αθλητές χρησιμοποίησαν ή επιχείρησαν να δοκιμάσουν γενετικές θεραπείες για να
ντοπαριστούν», λέει ο Ραμπίν. «Οι τεχνολογίες όμως είναι γνωστές και οι
περισσότερες από αυτές διαθέσιμες».

Στους Ολυμπιακούς

Αντί να ντοπάρεται ένας αθλητής με την πρόσληψη ερυθροποιητίνης, η οποία
αυξάνει την οξυγόνωση του αίματος και συνεπώς την αντοχή του στην προσπάθεια,
θα είναι δυνατόν να του τοποθετούνται γονίδια τα οποία έχουν την ιδιότητα να
ελέγχουν την παραγωγή της ερυθροποιητίνης. Ήδη, στην Ισπανία, ομάδες γιατρών
εργάζονται για τον εντοπισμό γονιδίων που προλαμβάνουν ορισμένους αθλητικούς
τραυματισμούς. Μετά το 2003, το γενετικό ντοπάρισμα έχει εγγραφεί και αυτό
στον επίσημο κατάλογο των «απαγορευμένων ουσιών και μεθόδων». «Υπάρχει μεγάλο
ενδιαφέρον στον αθλητικό κόσμο για το γενετικό ντοπάρισμα», λέει στην
εφημερίδα «Ρεπούμπλικα» ο Θίοντορ Φρίντμαν, ένας από τους γκουρού της
γενετικής έρευνας στις ΗΠΑ. «Δεν θα με εξέπληττε αν τα πρώτα βήματα έχουν ήδη
γίνει». Το πρόβλημα είναι τόσο σοβαρό, που πενήντα από τα καλύτερα «μυαλά» της
Γενετικής αισθάνθηκαν την ανάγκη να συγκεντρωθούν την περασμένη Κυριακή στη
Στοκχόλμη, στο ιστορικό Ινστιτούτο Καρολίνσκα (αυτό που απονέμει τα βραβεία
Νόμπελ). Κατέληξαν με βεβαιότητα σε ένα συμπέρασμα: το γενετικό ντοπάρισμα
βρίσκεται ήδη ανάμεσά μας. «Ανησυχώ», είπε ο πρόεδρος της Διεθνούς Ολυμπιακής
Επιτροπής Ζακ Ρογκ. «Ίσως να υπάρχουν ήδη αθλητές που είναι ντοπαρισμένοι με
αυτόν τον τρόπο. Πρέπει να ετοιμαστούμε».

Αυτό που περιμέναμε σε πέντε, σε δέκα χρόνια ή και παραπάνω, βρίσκεται εδώ. Αν
όχι στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του Τορίνο το 2006, πιθανότατα στο
Πεκίνο το 2008. Ο αθλητής του εργαστηρίου, τροποποιημένος γενετικά, είναι μια
απειλητική πραγματικότητα. H πρόοδος της Γενετικής, που κατευθύνεται προς τη
θεραπευτική χρήση των βλαστοκυττάρων, ανοίγει διάπλατα την πόρτα για το
ντόπινγκ στον αθλητισμό. Οι ειδικοί κάνουν εκτιμήσεις για άνοδο κατά 50% των
αθλητικών ρεκόρ. Ας προσπαθήσουμε να τα φανταστούμε μαζί τους: τα 100 μέτρα σε
5 δευτερόλεπτα, ο μαραθώνιος σε λιγότερο από μία ώρα, το άλμα εις ύψος πάνω
από τα 3 μέτρα. Ένας άλλος κόσμος.

Το ποντίκι – Σβαρτσενέγκερ!

H ΜΕΘΟΔΟΣ είναι απλή και προσιτή (ακόμη και η κατάχρησή της):
χρησιμοποιεί ως φορείς των γονιδίων που έχουν τροποποιηθεί εργαστηριακά έναν
ιό (ο πιο κοινός είναι ο αδενοϊός) από τον οποίο έχει αφαιρεθεί το παθογόνο
τμήμα του. Από τη στιγμή που θα εισαχθεί μέσα τους, ο ιός «μολύνει» τα κύτταρα
με τα οποία έρχεται σε επαφή και έτσι μεταδίδει το νέο γονίδιο. Ένα
μικροσκοπικό γονίδιο μπορεί να μετατρέψει έναν που κάνει καθιστική ζωή σε
σούπερ άσο με χαλύβδινους μυώνες. Ο Αντόνιο Μουσαρό, ερευνητής του Τμήματος
Ιστολογίας και Εμβρυολογίας του Πανεπιστημίου Λα Σαπιέντσα στη Ρώμη, έχει ήδη
δημιουργήσει το περίφημο ποντίκι-Σβαρτσενέγκερ, με την έγχυση ενός ειδικού
γονιδίου (m-IGF1) που του αύξησε κατά 30% τη μυϊκή δύναμη και μάζα. Ασφαλώς, ο
άνθρωπος δεν είναι ποντίκι, αλλά τέτοιες έρευνες σίγουρα τραβούν το ενδιαφέρον
πολλών αθλητών.