Δρόμοι

Για την Ατλαντίδα…

… τον βυθισμένο τόπο που δεν είδαμε ποτέ και που ο Πλάτων μιλούσε γι’ αυτόν
στους διαλόγους του «Τίμαιος» και «Κριτίας», έχουν γραφτεί πολύ περισσότερα
από όσα για τους τόπους που βλέπουμε μπροστά μας. Κι ας μην ξέρουμε πού
βρίσκεται. Ο μαρκήσιος Ντ’ Ουρμπάν, ένας σοφός του δέκατου όγδοου αιώνα, την
τοποθετούσε στην Ωγυγία, τον ομηρικό τόπο της μυθικής Καλυψούς, «όθι τ’
ομφαλός εστι θαλάσσης», στη σημερινή Μάλτα. Το 1809 δημοσίευσε ένα άρθρο που
επιγραφόταν: «Ιστορία και θεωρία περί του κατακλυσμού του Ωγύγου ή περί του
Νώε και της βυθίσεως της Ατλαντίδος».

«Πολλά χρόνια…

… αργότερα, μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα, ο συνταγματάρχης Αουρελιάνο
Μπουενδία θα θυμόταν εκείνο το μακρινό απομεσήμερο που ο πατέρας του τον είχε
πάει να πρωτοδεί τον πάγο. Εκείνο τον καιρό το Μακόντο ήταν ένα χωριό με
είκοσι πλίθινα σπίτια». Αυτή η αρχή από το βιβλίο «Εκατό χρόνια μοναξιάς»
είναι αρκετή για να μας βάλει στον μαγικό κόσμο του Μακόντο, ενός από τους πιο
γνωστούς λογοτεχνικούς τόπους του πλανήτη. Πολύ λιγότερο γνωστό είναι το
Αρακατάκα, το χωριό όπου είδε το πρώτο φως της ζωής ο Κολομβιανός συγγραφέας
Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες. «Στην Ευρώπη, πολλοί δεν ξέρουν τι ακριβώς είναι η
Μπογκοτά ή το Μεντεγίν, μα όλοι σε ρωτούν για το Μακόντο», λέει ο Πέντρο
Σάντσες, ο κοινοτάρχης του Αρακατάκα. Με την οικονομική κρίση και τη φτώχεια
που δέρνει τους συγχωριανούς του, του ήρθε μια ιδέα: να ξαναβαφτίσει το χωριό
και να του δώσει το όνομα Μακόντο. Είναι ειλικρινής. Αν θέλει να ανταλλάξει τη
ζοφερή πραγματικότητα με τη φανταστική μαγεία του Μακόντο, είναι επειδή
υπολογίζει στους τουρίστες. Μόνο σε αυτούς ελπίζει για να γλιτώσει το χωριό
του από τη χρεοκοπία. Υδραγωγείο δεν υπάρχει και τα χωράφια έχουν γίνει πεδίο
μάχης από τον εμφύλιο πόλεμο ανάμεσα στους παραστρατιωτικούς και τους
αντάρτες. «Αν υπάρχει το Ιλιέ-Καμπρέ, το φανταστικό χωριό του Μαρσέλ Προυστ
στο βιβλίο του “Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο”, γιατί να μην υπάρξει κι ένα
πραγματικό Μακόντο;». Καθένας μπορεί να ονειρεύεται τη δική του Ατλαντίδα.

Το 1827…

… ο μαρκήσιος Ντ’ Ουρμπάν έλαβε μια επιστολή από τον Μαλτέζο αρχιτέκτονα
Γκρονιέ. Του εκμυστηρευόταν την εκπληκτική ανακάλυψη μιας πέτρας, που
«αποδεικνύει οριστικά την πραγματική θέση της Ατλαντίδος», στα νησιά της
Μάλτας και τις κορυφές του όρους Άτλαντα, «που βυθίστηκαν το έτος 2298 προ της
χριστιανικής περιόδου, την εποχή του κατακλυσμού του Ωγύγου». Ο μαρκήσιος
έσπευσε να καταθέσει στις επιστημονικές εταιρείες την ανακάλυψή του, μαζί με
μια λιθογραφία που αναπαριστούσε την πέτρα. Επρόκειτο λοιπόν για μια νέα
«στήλη της Ροζέτας»; Πολλοί αμφέβαλλαν.

H πέτρα…

… έδωσε η ίδια την απάντηση. Το 1832 άρχισε να δείχνει εμφανή σημεία φθοράς.
Και σε μερικά χρόνια είχε τόσο πολύ διαλυθεί, που σαν να μην υπήρχε πια.