Στο φως το «μυστικό» της Δωδώνης

Από αυτή τη στοά (αριστερά στην πάνω φωτογραφία) εισέρχονταν οι θεατές στο αρχαίο θέατρο της Δωδώνης. H αποκάλυψη της κοσμημένης (όπως φαίνεται) με αγάλματα στοάς – στην κάτω φωτό -αλλάζει τα αρχαιολογικά δεδομένα

Σε αναθεώρηση των ιστορικών στοιχείων για την αρχαία Δωδώνη οδηγούνται πλέον
οι αρχαιολόγοι μετά τα νέα σημαντικά ευρήματα που έφερε στο φως η αρχαιολογική
σκαπάνη στο αρχαίο θέατρο.

H ανακάλυψη στοάς που αποτελούσε, σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά μέχρι τώρα, την
είσοδο του αρχαίου θεάτρου είναι η αρχή για νέα σημαντικά ευρήματα, εφόσον
συνεχιστούν οι ανασκαφές που γίνονται από ομάδα αρχαιολόγων του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Είναι εντυπωσιακό ότι από το 1874 που έγινε η πρώτη ανασκαφή και μέχρι σήμερα
η Δωδώνη δίνει συνεχώς πληροφορίες για τον πολυδιάστατο ρόλο που διαδραμάτιζε
για αιώνες ένα από τα μεγαλύτερα θέατρα του αρχαίου κόσμου.

H στοά, μήκους περίπου 100 μέτρων, αλλάζει τα δεδομένα, καθώς από τις μέχρι
τώρα έρευνες υπήρχε η άποψη ότι η είσοδος του θεάτρου βρισκόταν αριστερά, ενώ
είναι στο κέντρο σε σχέση με το θέατρο και κατεύθυνση προς την κοιλάδα. Από
εκεί λοιπόν ήταν η πρόσβαση των προσκυνητών και θεατών στη Δωδώνη, ενώ
ταυτόχρονα οδηγεί τους αρχαιολόγους σήμερα σε νέα κατεύθυνση για μελλοντικές
ανασκαφές και περιμετρικά της στοάς.

Κατά μήκος της στοάς, βρέθηκαν δεκάδες βάσεις αγαλμάτων. Αρχικά οι αρχαιολόγοι
σχεδίαζαν να σκεπάσουν και πάλι τα ευρήματα φοβούμενοι ότι οι βροχοπτώσεις θα
προκαλούσαν ζημιές αλλά στη συνέχεια αναζητήθηκαν και δόθηκαν λύσεις για
αποστράγγιση των νερών.

Οι σημερινές ανασκαφές στη Δωδώνη αποτελούν συνέχεια των ανασκαφών που
είχαν πραγματοποιήσει παλαιότερα οι Καραπάνος, Σωτηριάδης, Ευαγγελίδης και
κυρίως ο Σωτήρης Δάκαρης. Συγκεκριμένα, το 1874 πραγματοποιούνται οι πρώτες
ανασκαφές από τον Ηπειρώτη πολιτικό K. Καραπάνο. Το 1921 θα συνεχιστούν από
τον καθηγητή Γ. Σωτηριάδη. Στη διάρκεια του Μεσοπολέμου και μετά τον B’
Παγκόσμιο Πόλεμο, ο αρχαιολόγος Δημ. Ευαγγελίδης με βοηθό του τον Σωτήρη
Δάκαρη φέρνουν στο φως σπουδαία ευρήματα. Ανάμεσα στο 1960-1963 ο αείμνηστος
καθηγητής Αρχαιολογίας Σωτ. Δάκαρης μαζί με τους βοηθούς του συνεχίζει τις
ανασκαφές και αναστηλώνει το αρχαίο θέατρο, φέρνοντας στο φως με την
αρχαιολογική του σκαπάνη και πολλά σημαντικά ευρήματα.

Τα αρχαιότερα ανάγονται στην πρωτοελλαδική εποχή (2600 – 2000 π.X.). Οι
κάτοικοι της Δωδώνης λατρεύουν τη θεά Γη. Αργότερα, οι Έλλοπες, δωρικό φύλο,
κατοικούν στη μεσοελλαδική περίοδο την περιοχή. Στα Ομηρικά Έπη και πιο
συγκεκριμένα στην «Ιλιάδα» αναφέρονται ως γένος στην υπηρεσία του Δωδωναίου
Διός.

Τον 4ο π.X. αιώνα χτίζεται μικρός ναός προς τιμήν του Δία και το Πρυτανείο για
τους ιερείς που ήταν αφιερωμένοι στη λατρεία του πατέρα των θεών και έδιναν
τους χρησμούς σε Έλληνες και ξένους προσκυνητές. Τον 3ο π.X. αιώνα ο βασιλιάς
της Ηπείρου Πύρρος χτίζει νέο μεγάλο ναό του Δία, τον ναό του Ηρακλή και το
θέατρο.

Άνθηση 2.300 χρόνια πριν

H μεγαλύτερη άνθηση του ιερού της Δωδώνης σημειώνεται τον 3ο π.X. αιώνα.
Καταστρέφεται το 219 π.X. από τους Αιτωλούς, επανοικοδομείται όμως από τον
Φίλιππο τον E’ και λειτουργεί μέχρι τη ρωμαϊκή κατάκτηση και καταστροφή του
167 π.X. Εκτός από το αρχαίο θέατρο, σώζονται ερείπια του Ναού του Διός, του
Βουλευτηρίου που λειτούργησε ώς τα τέλη του 1ου αιώνα π.X., του Σταδίου, της
ακρόπολης στην κορυφή του λόφου, καθώς και του Πρυτανείου που είχε καταστραφεί
το 219 π.X. από τους Αιτωλούς.