Aνοιχτός πόλεμος για τα Eυροεπιτόκια

Ανοιχτός πόλεμος μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και εργοδοτών και της
Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας έχει ξεσπάσει εξαιτίας της απόφασής της να
προχωρήσει σε αύξηση επιτοκίων.

Κυβερνήσεις και οργανώσεις εργοδοτών κατηγορούν την EKT ότι δίνει βάρος
αποκλειστικά στον πληθωρισμό και αγνοεί την ανάπτυξη σε μια περίοδο που η
ευρωπαϊκή οικονομία παραπαίει. Μάλιστα κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ότι η
αύξηση των επιτοκίων, η οποία σύμφωνα με τις ενδείξεις θα αποφασισθεί στην
αυριανή συνεδρίαση της EKT, θα αποτελέσει μεγάλη μαχαιριά στην καρδιά της
ευρωπαϊκής οικονομίας.

Στο μέτωπο που έχει δημιουργηθεί ενάντια στην EKT προστέθηκε χθες και ο ΟΟΣΑ,
που στην έκθεσή του για την παγκόσμια οικονομία ζητά να καθυστερήσει η αύξηση
των επιτοκίων μέχρι να ξεφύγει από τον κίνδυνο η οικονομία στην Ευρώπη. Την
προηγούμενη εβδομάδα εξάλλου και ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς
Νομισματικού Ταμείου Ροντρίγκο Ράτο είχε στείλει σαφές μήνυμα στην EKT
επισημαίνοντας ότι τα σημερινά επίπεδα (2%) στα οποία βρίσκονται τα επιτόκια
στην Ευρώπη είναι τα «πρέποντα». Ενδεικτικό είναι ότι ο ρυθμός ανάπτυξης στην
ευρωζώνη διαμορφώθηκε σε μόλις 0,6% το τρίτο τρίμηνο φέτος σε σύγκριση με το
προηγούμενο τρίμηνο του 2005 και 1,5% το τρίτο τρίμηνο φέτος σε σύγκριση με
την αντίστοιχη περσινή περίοδο.

Αυξημένες δόσεις

H αύξηση των επιτοκίων, που σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις θα είναι 0,25 της
μονάδας σε πρώτη φάση, εκτιμάται ότι θα έχει άμεσο αντίκτυπο σε όλες τις
ευρωπαϊκές χώρες -και στην Ελλάδα. Εκατομμύρια δανειολήπτες θα δουν τη μηνιαία
τους δόση να αυξάνεται. H αύξηση του κόστους δανεισμού για τα νοικοκυριά –
πολλά από τα οποία είναι υπερχρεωμένα – θα σφίξει κι άλλο τη θηλιά, με
αποτέλεσμα να περιορισθεί η κατανάλωσή τους. Επίσης αναμένεται ότι θα
προκαλέσει μείωση της ζήτησης για στεγαστικά δάνεια -που θα γίνουν ακριβότερα
-και θα πληγεί η αγορά ακινήτων που αποτέλεσε έως σήμερα την ατμομηχανή της
ανάπτυξης για τις περισσότερες ευρωπαϊκές οικονομίες.

Κόντρα με Τρισέ

Ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου, που έχει αυτό το διάστημα την προεδρία της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, και ο υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας
Τιερί Μπρετόν δήλωσαν ότι η EKT δεν χρειάζεται αυτό το διάστημα να αυξήσει τα
επιτόκια. Την ίδια στιγμή οι εργοδοτικές οργανώσεις υπογραμμίζουν ότι η αύξηση
στο κόστος του χρήματος θα πλήξει τις επιχειρήσεις.

Ο πρόεδρος της EKT κ. Z. K. Τρισέ έχει διαμηνύσει ότι προτίθεται να προχωρήσει
σε αύξηση των επιτοκίων προκειμένου να περιορίσει τον πληθωρισμό στην
ευρωζώνη. H EKT θέτει ως πρώτη προτεραιότητα τη μείωση του πληθωρισμού στα
επίπεδα του 2%, από 2,5% όπου βρίσκεται σήμερα, επειδή φοβάται ότι οι
πρόσφατες αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου θα περάσουν στους μισθούς
μειώνοντας το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών. Από την πλευρά τους πάντως
οι κυβερνήσεις δεν δέχονται ότι υπάρχει κίνδυνος πληθωρισμού στην ευρωζώνη.
Αναφέρουν μάλιστα ότι οι αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου δεν έχουν περάσει
στις τιμές των προϊόντων στην αγορά ούτε έχουν οδηγήσει σε μεγάλες αυξήσεις
μισθών στις ευρωπαϊκές οικονομίες.

Τι αλλάζει στην Ελλάδα

Ζαν Κλοντ Τρισέ, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Αυξάνει τα επιτόκια του ευρώ για να περιορίσει τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη

ΑΜΕΣΟ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟ KAI στην Ελλάδα θα έχει η αύξηση των επιτοκίων του
ευρώ από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, καθώς χιλιάδες δανειολήπτες θα δουν
να αυξάνεται η μηνιαία δόση των οφειλών τους.

Το πρώτο πλήγμα θα δεχθούν οι δανειολήπτες με οφειλές το επιτόκιο των οποίων
είναι κυμαινόμενο και συνδεδεμένο είτε με το κεντρικό επιτόκιο του ευρώ είτε
με το διατραπεζικό επιτόκιο Euribor, τα οποία αποτελούν το 80% και πλέον του
συνόλου. Αντίθετα σε ό,τι αφορά τα δάνεια σταθερού επιτοκίου οι τράπεζες δεν
αναμένεται να μετακυλίσουν άμεσα την αύξηση του επιτοκίου της EKT λόγω του
ισχυρού ανταγωνισμού που επικρατεί στην αγορά.

Στα κυμαινόμενα η επιβάρυνση

Στην περίπτωση των δανείων κυμαινόμενου επιτοκίου το οποίο συνδέεται με αυτό
της EKT, η άνοδος του τελικού επιτοκίου και κατά συνέπεια της μηνιαίας δόσης
θα είναι άμεση. Οι ελληνικές τράπεζες θα μετακυλίσουν την ίδια στιγμή την
όποια αύξηση στο βασικό επιτόκιο δανεισμού σε ευρώ αποφασίσει η EKT. Στην
περίπτωση των κυμαινόμενων επιτοκίων που συνδέονται με το Euribor, η επίπτωση
θα φανεί στην πρώτη αναπροσαρμογή του επιτοκίου. Και αυτό γιατί στα δάνεια
αυτού του τύπου τα επιτόκια αναπροσαρμόζονται ανά μήνα, τρίμηνο, εξάμηνο ή
ακόμα και έτος, ανάλογα με την αρχική συμφωνία. Υπάρχουν δηλαδή επιτόκια με
βάση το Euribor μηνός, το επιτόκιο των οποίων αναπροσαρμόζεται την τελευταία
ημέρα κάθε μήνα, άλλα με βάση το Euribor τριμήνου – που αναπροσαρμόζονται
τέσσερις φορές κάθε χρόνο – κ.ο.κ. Αντίστοιχη αύξηση αναμένεται και στα παλιά
δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο, που δεν εξαρτώνται άμεσα από τα μεγέθη αυτά,
αλλά το επιτόκιο καθορίζεται από την ίδια την τράπεζα. H αύξηση του βασικού
επιτοκίου του ευρώ θεωρείται επαρκής δικαιολογία για να αυξηθούν και οι
τράπεζες αναμένεται να προχωρήσουν άμεσα σε αντίστοιχες κινήσεις.

Το ύψος της επιβάρυνσης εξαρτάται από το υπόλοιπο του δανείου και τη διάρκεια
που απομένει για την αποπληρωμή του. Για παράδειγμα, με αύξηση 0,25 της
μονάδας ένας δανειολήπτης με υπόλοιπο 150.000 ευρώ και δάνειο διάρκειας 25
ετών, που σήμερα επιβαρύνεται με κυμαινόμενο επιτόκιο 4,12% θα δει τη μηνιαία
δόση του να αυξάνεται περίπου κατά 21 ευρώ, από τα 801,73 ευρώ σήμερα σε
822,72 ευρώ. Αν πάλι η αύξηση είναι 0,5 της μονάδας, η επιβάρυνση θα είναι
περίπου 42 ευρώ, καθώς η μηνιαία δόση θα διαμορφωθεί στα 844 ευρώ.

Μειώσεις στα σταθερού επιτοκίου!

Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου και προεδρεύων της Ευρωπαϊκής Ένωσης: «Δεν χρειάζεται να αυξηθούν τα επιτόκια του ευρώ». Το ίδιο υποστηρίζει και ο υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας Τιερί Μπρετόν (δεξιά)

Διαφορετική είναι η εικόνα στα δάνεια σταθερού επιτοκίου. Όπως αναφέρουν
τραπεζικά στελέχη, δεν αποκλείεται να δούμε ακόμα και μειώσεις στα επιτόκια,
προκειμένου οι τράπεζες να στρέψουν τους πελάτες προς τα σταθερά. Τα υψηλότερα
περιθώρια κέρδους των τραπεζών σε αυτή την κατηγορία αλλά και ο εντεινόμενος
ανταγωνισμός μπορεί να κρατήσουν τα σταθερά επιτόκια αμετάβλητα ή ακόμα και να
τα μειώσουν, αν η «μάχη» των τραπεζών μεταφερθεί σε αυτή την κατηγορία.

Πέρα όμως από τον άμεσο αντίκτυπο, επιπτώσεις φέρνει η αύξηση των επιτοκίων
και σε ψυχολογικό επίπεδο. Και αυτό γιατί, όπως αναφέρουν τραπεζικά στελέχη, η
έναρξη ενός κύκλου ανόδου των επιτοκίων θα κάνει τους δανειολήπτες πολύ πιο
διστακτικούς, μειώνοντας τόσο τους ρυθμούς χορήγησης στεγαστικών δανείων όσο
και το μέσο ύψος, που σήμερα έχουν φθάσει σε ιστορικά υψηλά.