ΣE ΠPΩTO ENIKO Kαλά Xριστούγεννα…

«Εάν μπορούσαμε να γνωρίζουμε τις κρυφές ιστορίες των εχθρών μας, θα βρίσκαμε
στη ζωή του καθενός θλίψη και βάσανα, ικανά να αφοπλίσουν όλη την έχθρα». Ο
Χένρι Λονγκφέλο ρίχνει, σχεδόν δύο αιώνες πριν, μια ανθρώπινη ματιά στον
πόλεμο – μια ματιά που βλέπει κάθε στρατιώτη ως αυτό που είναι: πατέρας,
σύζυγος, αδελφός, γιος, φίλος.

Ένα από τα πιο συγκλονιστικά ντοκιμαντέρ που έχω δει, είναι της γαλλικής
τηλεόρασης και αφορά τα Χριστούγεννα του 1914, καθώς στο γαλλο-γερμανικό
μέτωπο μαίνεται ο A’ Παγκόσμιος Πόλεμος. Μέσα από γράμματα οπλιτών προς τις
οικογένειές τους και ελάχιστες φωτογραφίες, σκιαγραφείται μια αναπάντεχη
ιστορία που κρατήθηκε μυστική από την επίσημη Ιστορία: μέσα στη βροχή και στο
κρύο, στρατιώτες του γαλλικού, του σκωτσέζικου και του γερμανικού στρατού,
βρίσκονται χωμένοι στα χαρακώματα, σε ελάχιστη απόσταση μεταξύ τους. Ανάμεσά
τους, στη νεκρή ζώνη, βογγάνε οι τραυματίες και σαπίζουν τα πτώματα. Είναι η
πρώτη φορά στην ιστορία που χρησιμοποιείται σε τέτοια έκταση το πυροβολικό και
οι απώλειες είναι τεράστιες. Κάποιοι Γερμανοί αρχίζουν να τραγουδούν την «Άγια
Νύχτα», οι Σκωτσέζοι τους συνοδεύουν και μετά μπαίνουν και οι Γάλλοι. Δειλά
δειλά, βγαίνουν από τα χαρακώματα, γνωρίζονται και περνούν μαζί τις άγιες
ημέρες. Στα γράμματά τους – που έχουν σωθεί – περιγράφουν μια απίστευτη
ιστορία συμφιλίωσης, με αποκορύφωμα την κοινή λειτουργία και εορτασμούς όπου
μοιράζονται τα λιγοστά εφόδιά τους. Όταν όλα αυτά γίνονται γνωστά στους
ανωτέρους τους, τιμωρούνται αυστηρά, διότι θα μπορούσαν να αποτελέσουν κακό
παράδειγμα για το υπόλοιπο στράτευμα και ο πόλεμος να σταματήσει…

Αυτό το απίστευτο περιστατικό είναι το θέμα της ταινίας «Καλά Χριστούγεννα»,
που βγαίνει αυτές τις ημέρες στους κινηματογράφους. Ήταν μία μέρα μόνο που
ανέτρεψε όσα πίστευαν οι άνθρωποι. Μία μέρα που θέλησαν να τη σβήσουν για να
μην εξαπλωθεί σαν πυρκαγιά. «Μία μόνο μέρα», έγραψε ο Σοφοκλής, «ταπεινώνει
και ανυψώνει πάλι όλα τ’ ανθρώπινα…».