«Δεν αποδεχόμαστε τα όρια που βάζει η εξουσία»

![]() |
Εκείνο το βράδυ, παραμονή της επετείου του Πολυτεχνείου, περίμενα να
ανοίξει η πόρτα και να δω δύο αγριεμένους νεαρούς να εισβάλλουν. Το ραντεβού
με τον «κύριο A» και τον «κύριο X» είχε κλειστεί τηλεφωνικά, με τη βοήθεια
ενός φίλου ο οποίος με είχε διαβεβαιώσει ότι θα εκπλαγώ. Αναρχικός ο ένας,
αντιεξουσιαστής ο άλλος – και οι δύο γύρω στα 30 – άρχισαν την αμφισβήτησή
τους από τα στενά των Εξαρχείων.
![]() |
|
«Όποιος σήμερα αμφισβητεί αληθινά την εξουσία χαρακτηρίζεται παραβάτης. Τρεις |
Το 1985 ο «κύριος A» – μαθητής τότε – ήταν στο απέναντι πεζοδρόμιο όταν έπεφτε
νεκρός ο Καλτεζάς. Αρκετά χρόνια αργότερα «έδρασε» στο Σιάτλ. Ο «κύριος X»
μπήκε αργότερα στο «κίνημα», αλλά κέρδισε γρήγορα το «χαμένο» έδαφος. Στη
Θεσσαλονίκη το 2003, στη Σύνοδο Κορυφής, ήταν από αυτούς που προσπάθησαν να
σπάσουν τη «νεκρή ζώνη». Και οι δύο πλέον συναντώνται στην «αντιεξουσιαστική
Βαβυλωνία» και τα περισσότερα βράδια τους τα περνούν «συνομιλώντας» με τους
συντρόφους τους από εννέα πόλεις που συμμετέχουν στην έκδοση της εφημερίδας.
Τα πρωινά είναι στις δουλειές τους. Το κρυφτούλι στα Εξάρχεια ίσως να μην τους
πολυενδιαφέρει πια. Άλλωστε, από τις αρχές του μήνα στη Θεμιστοκλέους
λειτουργεί το «αυτοδιαχειριζόμενο Nosotros» (ισπανική απόδοση του «Εμείς»). Το
«κίνημα» πια δεν είναι μόνο στους δρόμους.
Αναρχικοί ή αντιεξουσιαστές;
A: Αναρχικός από τα χρόνια του Γυμνασίου.
X: Εγώ αποκαλώ τον εαυτό μου αντιεξουσιαστή.
Δώστε μου το κλίμα της εποχής που σας «πολιτικοποίησε».
A: Στο σχολείο μου υπήρχε ένα γενικό πνεύμα αμφισβήτησης. Ροκ
κουλτούρα, μακριά μαλλιά. Εγώ δεν μπορούσα να ανεχθώ τον φορμαλισμό που είχαν
οι αριστερές οργανώσεις, που έπρεπε να ακούς τον καθοδηγητή να σου λέει «κόψε
τα μαλλιά, μην ακούς ροκ»…
… Και έγινες ο πιτσιρικάς που πετάει πέτρες;
A: Το θέμα της πέτρας είναι κάτι μονοσήμαντο και ετεροκαθοριζόμενο.
Ναι, ίσως και δευτερεύον, αλλά ρωτώ πώς εκφραζόταν ο
ριζοσπαστισμός σου.
A: Τότε υπήρχε ένα δυναμικό αναρχικό μαθητικό κίνημα. Αμφισβητούσαμε,
βάζαμε θέματα στο σχολείο. Μας κυνηγούσαν για τα μακριά μαλλιά. Εγώ τη γλίτωσα
γιατί και ο πατέρας μου με άφησε να έχω μακριά μαλλιά, αλλά ήμουν και μαθητής
του 19,9.
19,9! Το στερεότυπο που έχει κάποιος στο μυαλό του είναι ότι ο
15άρης αναρχικός είναι παιδί του τελευταίου θρανίου.
A: Αυτό μπορεί να έχει γίνει τώρα. Τότε εμείς διαβάζαμε περίεργη
λογοτεχνία, Χαλίλ Γκιμπράν, Αλμπέρ Καμί. Δεν πρέπει να είσαι αποκλίνουσα
προσωπικότητα για να είσαι αναρχικός. Ο Καλτεζάς που σκότωσαν οι μπάτσοι, ήταν
πρόεδρος του 15μελούς.
Μετά; Φοιτητής;
A: Μετά πέρασα στο Πανεπιστήμιο αλλά έφυγα στο εξωτερικό, υποτροφίες,
διδακτορικά, έγινα καθηγητής σε Πανεπιστήμιο της Αμερικής. Εκεί το αναρχικό
κίνημα είναι έντονο στα Πανεπιστήμια. Ο Ντέιβιντ Γκράμπερ στο Γιέιλ, ο Χάρολντ
Μπάρκλεϊ, ο Καναδός ανθρωπολόγος, ο Τσόμσκι… Είναι τουλάχιστον καμιά
εικοσαριά αναρχικοί στην ακαδημαϊκή κοινότητα.
H δική σου πορεία «X»;
X: Πρώτα να ξεκαθαρίσουμε ότι δεν θέλουμε να εμφανιστούμε ως στελέχη
του χώρου, κανένας από τους δύο δεν το θέλει. Οι δομές μας είναι
αντιιεραρχικές. Δεχθήκαμε την πρόσκλησή σου για να συζητήσουμε για τη Γαλλία
και το Πολυτεχνείο.
Έχει όμως ενδιαφέρον ότι δεν είστε δύο περιθωριακοί που δεν έχουν
σπουδές, που δεν έχουν τίποτα…
A: Μα δεν σημαίνει ότι οποιοσδήποτε μπαίνει σε ένα κοινωνικό κίνημα,
είναι περιθωριακός και αποκλίνουσα προσωπικότητα.
Πες μου, λοιπόν, για τα δικά σου πρώτα χρόνια στο
«κίνημα». Αριστερή οικογένεια;
X: Όχι, μάλλον προς τα δεξιά ήταν… Και εγώ μέχρι τα φοιτητικά μου
χρόνια προς τα εκεί ήμουν. Μετά ήρθε η δολοφονία του Τεμπονέρα και άρχισα να
ασχολούμαι με το κίνημα.
Τα δικά σου αγαπημένα βιβλία;
X: Τότε; «Έγκλημα και τιμωρία» του Ντοστογιέφσκι και «Οι απόψεις ενός
Κλόουν» του Μπελ Χάινριχ.
Να πάμε στη Γαλλία μέσω Αλεξάνδρας. Πώς είδατε το κάψιμο των
αντιπροσωπειών αυτοκινήτων στη Λεωφόρο…
A: Δεν θέλουμε να μιλήσουμε γι’ αυτό. Ήταν, ίσως, μια συμβολική πράξη.
Οι αναρχικοί δεν έχουν αυτοσκοπό τη βία, αλλά εσείς βλέπετε το αποτέλεσμα και
όχι την αιτία. Και το ’85, πολλοί στάθηκαν όχι στη δολοφονία του 15χρονου
Καλτεζά, δεν είδαν ότι ένας με ένα πιστόλι γονάτισε, σημάδεψε και σκότωσε ένα
παιδί, αλλά πρόβαλαν την κοινωνική οργή που εκφράστηκε μετά.
Ναι, σε αυτό μπορεί να έχετε δίκιο, αλλά υπάρχουν και φορές
που είναι σαν κάποιοι να επιδιώκουν «τη σύγκρουση για τη σύγκρουση».
X: Κάποιοι βγαίνουν στους δρόμους και θα τους πούμε εμείς «δεν θα
χτυπήσετε αν χτυπηθείτε»;
![]() |
|
«Αντιεξουσιαστές» από εννέα πόλεις μετέχουν στην έκδοση της εφημερίδας «Βαβυλωνία» |
X: Υπάρχει συστηματική προσπάθεια τα τελευταία χρόνια να αποσυρθεί η
σύγκρουση ως επιλογή της κοινωνίας. Όλοι πρέπει να είμαστε ειρηνιστές, ακόμα
και αυτοί που βάλλονται από την εξουσία και προσπαθούν να αντισταθούν,
οφείλουν να είναι ειρηνιστές και πρέπει να αποδεχθούν τα όρια της νομιμότητας
που τους βάζει η εξουσία.
Εσείς δεν τα αποδέχεστε.
A: Όχι, εμείς δεν αποδεχόμαστε τα όρια που βάζει η εξουσία. Δείτε τι
γίνεται με την έννοια της τρομοκρατίας. Έχει γίνει λάστιχο. Όλα μπορούν να
είναι τρομοκρατία, ακόμη και μια πέτρα που πέφτει…
X: H βία δεν είναι μονοπώλιο του κράτους, υπάρχει και κοινωνική βία. H
κοινωνική εξέγερση είναι αποτέλεσμα των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων.
Ναι, αλλά αυτό το κρυφτούλι με τους αστυνομικούς στο κέντρο της
Αθήνας τι σχέση έχει με την κοινωνική εξέγερση;
X: H Αστυνομία είναι μέρος της έκφρασης της καταστολής του κράτους. Δεν
είναι γενικά και αόριστα η Αστυνομία. Όπως και οι κάμερες, είναι σύστημα
παρακολούθησης.
Δεν σας αρέσουν ούτε οι δημοσιογράφοι.
A: Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετοί δημοσιογράφοι πάνε πίσω από τα MAT.
Αυτή είναι η δουλειά τους; Γιατί είναι πίσω από τον μπάτσο; Άμα σε στείλουν
στο Ιράκ, τι θα κάνεις; Θα πας μέσα στο ξενοδοχείο να κλειδωθείς; Ή θα
κρυφτείς πίσω από τα άρματα;
«Μπάτσοι, TV, νεοναζί, όλα τα καθάρματα δουλεύουνε
μαζί» ή «αλήτες, ρουφιάνοι, δημοσιογράφοι»;
A: Ναι, αλλά θα πρέπει να σου πω ότι έχουμε πάψει να ασχολούμαστε με τα
MME. Πάντα μας καλούν να απολογηθούμε για το θέμα της βίας. Και ρωτάω: Υπάρχει
ο κύριος που καταλύει το Σύνταγμα, γιατί δεν έχει απολογηθεί ποτέ; Αυτή λοιπόν
η στάση δημιουργεί ένα χάσμα που δεν γεφυρώνεται.
X: Γιατί σήμερα οι εφημερίδες δεν αναρωτιούνται ποιος έδωσε εντολή να
κλείσουν οι δρόμοι και να οχυρωθεί η πόλη, λες και βρισκόμαστε σε καιρό
πολέμου; Αυτός σε ποιο Σύνταγμα υπακούει; Γιατί δεν συζητάμε τώρα για την
τριήμερη τρομοκράτηση του Πολυτεχνείου; Εορτασμός του Πολυτεχνείου με 4.000
αστυνομικούς!
Μα «απειλούν οι αναρχικοί» θα σου πουν.
X: Εμείς στο Πολυτεχνείο συμμετέχουμε γιατί είναι μια ιστορική εξέγερση
της νεολαίας και του λαού.
Δηλαδή αν φύγει η Αστυνομία από τον εορτασμό του Πολυτεχνείου, θα
σταματήσουν οι συγκρούσεις;
A: Όχι. Τα αίτια της κοινωνικής σύγκρουσης παραμένουν.
Δηλαδή κάποιος όταν πετάει μια μολότοφ, χτυπάει το κράτος;
X: Σου το ξαναλέω, εμείς δεν θα απολογηθούμε για τη βία. Όταν οι
απελπισμένοι εξεγείρονται, εμείς είμαστε με αυτούς. Μεταξύ μας, στις
συνελεύσεις, μπορεί να κάνουμε κριτική και να συζητάμε πιο αποδοτικούς τρόπους
έκφρασης της αντίστασης, αλλά δεν θα κάνουμε δημόσια συζήτηση γι’ αυτό. Στην
τελική, το κίνημα δεν απολογείται σε κανέναν. Είναι εκείνο που θα αποφασίσει
τους τρόπους και τη δυναμική του.
Μα δεν αποφασίζει το κίνημα. Αποφασίζει ο κάθε ένας που έχει μια
πέτρα ή μια μολότοφ στα χέρια του.
A: Συνήθως όμως οι δημοσιογράφοι κοιτάζουν το δέντρο και χάνουν το
δάσος. Μπορεί να γίνει μία ολόκληρη πορεία με συνθήματα, με απόψεις και η
κάμερα να δείξει μόνο μία πέτρα που έφυγε. Αυτό δεν είναι δημοσιογραφία. Είναι
ένας θεαματικός «μυωπισμός».
Πολλοί αμφισβητούν την καπιταλιστική κοινωνία, αλλά προσπαθούν να
την αλλάξουν μέσα από τις δημοκρατικές διαδικασίες.
X: Όποιος σήμερα αμφισβητεί αληθινά την εξουσία χαρακτηρίζεται
παραβάτης. Τρεις άνθρωποι είναι στη φυλακή γιατί ένας πέταγε, λέει, στα
σκουπίδια ασπίδες της Αστυνομίας. Ποινικοποιούνται η αλληλεγγύη, η
συμπαράσταση, οι κοινωνικές σχέσεις, όλα.
A: Πλέον μια απλή πράξη αμφισβήτησης μπαίνει κατευθείαν στον
αντιτρομοκρατικό νόμο. Βρίσκουν άλλους δυο-τρεις «γνωστούς αγνώστους» για να
μπορεί να εφαρμοστεί ο τρομονόμος και τους φορτώνουν δέκα κακουργήματα,
τριάντα, όσα θέλουν.
Τι είναι αυτό που ονειρεύεστε;
X: Εγώ ονειρεύομαι τη δημιουργία καταστάσεων ανταρσίας σε αυτή την
κοινωνία. Τίποτε παραπάνω, τίποτε λιγότερο.
A: Στόχος είναι μια αντιεξουσιαστική κοινωνία. Μια κοινωνία χωρίς το
εξουσιαστικό σύστημα του καπιταλισμού.
Οικογένεια, εννοώ παιδιά, θα θέλατε να κάνετε;
A: Μα δεν είμαστε «οργισμένοι, απελπισμένοι, με μίσος». Έχουμε τις
δουλειές μας, τις σπουδές μας, την οικογένειά μας, τα πάθη μας, όπως όλοι οι
άνθρωποι. Βρισκόμαστε σε αυτή τη μεριά γιατί ονειρευόμαστε έναν άλλο κόσμο.
Μια αναρχική κοινωνία.
Πώς είναι μια αναρχική κοινωνία;
A: Μικρές κοινότητες, φιλικές προς το περιβάλλον. Οι αποφάσεις θα
παίρνονται με διαδικασίες άμεσης δημοκρατίας.
Ενδιάμεσα στάδια υπάρχουν σε αυτό; Συμβιβάζεσαι δηλαδή με ένα
καλύτερο κράτος, με λιγότερη αστυνόμευση;
X: Όχι.
A: Αγωνιζόμαστε όμως για διάφορα ζητήματα. Για τα δικαιώματα των
μεταναστών, των γυναικών. Δεν είμαστε επαναστάτες χωρίς αιτία. Άλλωστε, οι
αναρχικοί στο Σικάγο ήταν αυτοί που επέβαλαν το 8ωρο.
«Το Παρίσι πληρώνει τον σοβινισμό και την αποικιοκρατική κουλτούρα»
![]() |
|
«Στόχος είναι μια αντιεξουσιαστική κοινωνία. Μια κοινωνία χωρίς το |
Ποιος είναι ο δικός σας απολογισμός από το «μέτωπο» της Γαλλίας;
X: Πριν από τον απολογισμό θα ήταν καλύτερα να πούμε τι συμβαίνει στα
προάστια του Παρισιού. Για να βγουν από τα γκέτο τούς σταματάνε, τους κάνουν
εξακρίβωση στοιχείων και αν θέλουν τούς κρατάνε 12 ώρες. Αν δεν παρουσιαστούν
την επόμενη ημέρα στη δουλειά τους, ο εργοδότης τους θα τους απολύσει. Έτσι τα
βράδια προσπαθούν να αποφύγουν τα μπλόκα. Τις περισσότερες φορές φεύγουν για
να μη συλληφθούν γιατί την επόμενη ημέρα θα είναι άνεργοι.
A: Ακόμα και οι «Άθλιοι» του Ουγκώ ήταν μέσα στην κοινωνία. Τώρα την
αθλιότητα την έχουν εξορίσει στα προάστια. Επανέφεραν τον νόμο του 1955 που
δεν τόλμησαν να τον εφαρμόσουν ούτε το ’68. Και σε ρωτάω, τι πρέπει να κάνουν
αυτοί για να εμφανιστούν στην πολιτική σκηνή; Αυτό που κάνανε, να εξεγερθούν!
Έτσι όμως όπως εξελίχθηκαν τα πράγματα, οι περισσότεροι Γάλλοι
τάχθηκαν στο πλευρό του Σαρκοζί
A: Το Παρίσι πληρώνει τον γαλλικό σοβινισμό και όλη αυτή την
αποικιοκρατική κουλτούρα.
X: Δεν το πιστεύω εκτός αν ισχύει αυτό που έλεγε ο Νίτσε: «σκοτώνουμε
τους δούλους γιατί δεν αντέχουμε να τους βλέπουμε».
Αμφισβητείς ότι οι Γάλλοι μπορεί να φοβήθηκαν;
A: Πιστεύω ότι είναι σφάλμα να προσπαθήσεις να βγάλεις συμπεράσματα
μόνο από το αποτέλεσμα της βίας. Μπορεί ο θύτης να ορίζει τη σιωπή του θύματος
ή την πράξη του θύματος; Αυτοί οι άνθρωποι απλώς αντιστέκονται στα πογκρόμ που
γίνονται κάθε βράδυ.
Μα ο τρόπος που αντιδρούν δεν καθορίζει τη στάση της κοινωνίας απέναντί
τους; Αν οι εξεγερμένοι κάψουν ένα υπουργείο ή έναν Παιδικό Σταθμό,
ίδια θα είναι η αντίδραση της κοινωνίας;
X: Σήμερα όλοι είναι με τον Μάη του ’68, δηλαδή, ακόμα και οι Δεξιοί…
Επειδή έχουν περάσει σχεδόν 40 χρόνια…
X: Ακριβώς. Εγώ λοιπόν λέω ότι πρέπει να υπάρξει η δυνατότητα των
μειοψηφιών να παράγουν πολιτική.
Παράγεις πολιτική καίγοντας αυτοκίνητα;
X: Το αμάξι είναι το σύμβολο του καπιταλισμού. Δηλαδή τι να τους πούμε:
«Σε έχουν τσακίσει, σου στέλνουν και τα τάγματα ασφαλείας, αλλά μην
αντισταθείς». Εμείς νομιμοποιούμε απόλυτα τον τρόπο δράσης και την εξέγερση.
A: Οι Ζαπατίστας είπαν ότι «φοράμε κουκούλες για να πάψουμε να είμαστε
αόρατοι». Αν δεν το έκαναν αυτό, θα παραμένανε αόρατοι, γιατί είναι αόρατοι
κοινωνικά. Εμείς θα τους ορίσουμε πώς θα εκφράσουν το μίσος τους;
Το μέλλον θα έχει πολλές εικόνες από τη Γαλλία;
X: Ναι γιατί δεν υπάρχουν πια μηχανισμοί ενσωμάτωσης όπως παλιά.
A: Εγώ θα μείνω σε μια δήλωση ενός παιδιού από τα γκέτο που είπε ότι
«είμαι το νούμερο 93», που είναι ο ταχυδρομικός κώδικας της συνοικίας. «Είμαι
Γάλλος – λέει – αλλά δε έχω ούτε όνομα ούτε τίποτα, είμαι μόνο το νούμερο 93,
έτσι αισθανόμαστε όλοι εδώ».

















