Ο «πόλεμος» τού… ενός δευτερολέπτου

Βρετανοί επιστήμονες και ιστορικοί έχουν συγκροτήσει κοινό μέτωπο για να
πολεμήσουν αμερικανική πρόταση, η οποία αποσυνδέει την περιστροφή της Γης γύρω
από τον άξονά της από τον τρόπο με τον οποίο μετράμε σήμερα την ώρα.

Οι αντίπαλοι αυτού του σχεδίου -με το οποίο προτείνεται η κατάργηση του
επιπλέον δευτερολέπτου που προστίθεται τα μεσάνυχτα κάθε Πρωτοχρονιάς
-υποστηρίζουν ότι, αν εφαρμοστεί, θα μετακινηθεί η θέση του Μεσημβρινού του
Γκρίνουιτς προς τα ανατολικά. H σχετική πρόταση, η οποία προέρχεται από
Αμερικανούς ειδικούς σε θέματα ώρας, συζητήθηκε χθες στη Γενεύη σε συνάντηση
της Διεθνούς Ένωσης Τηλεπικοινωνιών, η οποία σήμερα αναμένεται να πάρει
αποφάσεις. Οι πολέμιοί της πιστεύουν ότι οι Αμερικανοί θέλουν να καταργήσουν
το επιπλέον δευτερόλεπτο, επειδή μπορεί να προκαλέσει τεχνικά προβλήματα
αλλοιώνοντας μερικά ατομικά ρολόγια.

Όμως, η δόκτωρ Κρίστεν Λίπνικοτ, υποδιευθύντρια του Εθνικού Ναυτιλιακού
Μουσείου του Λονδίνου, υποστηρίζει ότι η κατάργηση του επιπλέον δευτερολέπτου
έχει πολλά μειονεκτήματα. «Αν το αφαιρέσουμε, καταστρέφουμε την έννοια του
χρόνου», λέει η δόκτωρ Λίπνικοτ. «Για πρώτη φορά στην Ιστορία θα αποχωριστεί
έτσι ο μηχανισμός της ώρας από την περιστροφή της Γης και την κίνηση του Ήλιου
και των άστρων. Μία πρακτική συνέπεια θα είναι οι γραμμές του γεωγραφικού
μήκους να μετακινηθούν προς τα ανατολικά».

H περιστροφή της Γης χρησιμοποιείται ως βάση για τον υπολογισμό της ώρας από
τη χαραυγή της Ιστορίας. Όμως, ο πλανήτης μας δεν συμπληρώνει πάντα μία
περιστροφή μέσα σε 24 ώρες ακριβώς, επειδή στριφογυρίζει ελαφρώς βραδύτερα
κάθε χρόνο. Για να αντισταθμίσουν αυτό το γεγονός και να διατηρήσουν την ώρα
συγχρονισμένη με τον καθημερινό κύκλο της Γης, οι επιστήμονες προσθέτουν ένα
επιπλέον δευτερόλεπτο, συνήθως την Πρωτοχρονιά ή μερικές φορές τον Ιούνιο (ή
κατ’ εξαίρεσιν τον Μάρτιο ή τον Σεπτέμβριο). Τα επιπλέον δευτερόλεπτα δεν
προστίθενται κάθε χρόνο, αλλά όποτε αυτό κρίνεται αναγκαίο ύστερα από
προσεκτικούς υπολογισμούς για την ταχύτητα με την οποία επιβραδύνεται η
περιστροφή της Γης. H Διεθνής Υπηρεσία Περιστροφής της Γης και Συστημάτων
Αναφοράς, που εδρεύει στο Αστεροσκοπείο του Παρισιού, έχει αποφασίσει να
προσθέσει ακόμη ένα δευτερόλεπτο επιπλέον αυτή τη χρονιά.

«Ο ήλιος θα ανέτελλε το απόγευμα!»

ΠΡΙΝ ΑΠΟ την εποχή των ατομικών ρολογιών, τα επιπλέον δευτερόλεπτα κάθε
Πρωτοχρονιά ήταν περιττά, επειδή τα ρολόγια προσαρμόζονταν όποτε αυτό ήταν
αναγκαίο. Όμως, σήμερα, επειδή τα ατομικά ρολόγια είναι εξαιρετικά ακριβή, τα
επιπλέον δευτερόλεπτα χρειάζονται για να τα κρατάνε συγχρονισμένα με το όχι
και τόσο ακριβές «ρολόι» της γήινης περιστροφής.

Αν καταργηθούν τα επιπλέον δευτερόλεπτα, θα έρθει μία εποχή που η ώρα όπως την
ξέρουμε σήμερα ελάχιστα θα αντιστοιχεί στην ημέρα ή τη νύχτα. «Θα ήταν
πρόβλημα αν ο ήλιος ανέτελλε στις 4 το απόγευμα ή το βράδυ ή τη νύχτα», λέει ο
Τζόναθαν Μπετς του Βασιλικού Αστεροσκοπείου του Λονδίνου. Πολλές χώρες έχουν
εκφράσει την αντίθεσή τους στην αμερικανική πρόταση.

Επιμέλεια: Ρούσσος Βρανάς