ΓNΩMH Tο «κλειδί» στους νέους

Γιατί άραγε η Γαλλία είναι το μοναδικό κράτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που
συγκλονίζεται εδώ και δύο εβδομάδες από τη βία, ενώ οι χώρες που την
περιβάλλουν έχουν κι αυτές τις υποβαθμισμένες συνοικίες τους, τις ζώνες
αποκλεισμού και φτώχειας; Ουδείς μπορεί να απαντήσει με βεβαιότητα σ’ ένα
τέτοιο ερώτημα, αλλά είναι σαφές πως οι Ευρωπαίοι ηγέτες το θέτουν στον εαυτό
τους. Σύμφωνα μ’ αυτούς, η κατάσταση στη Γαλλία είναι ιδιαίτερη.

Για να εξηγήσουν τις διαφορές, κάποιοι τονίζουν την αρχιτεκτονική των γαλλικών
προαστίων, που αυξάνουν το αίσθημα των κατοίκων τους ότι είναι
εγκαταλελειμμένοι. Άλλοι εκτιμούν, όπως ο Φίνι, ότι η κατάσταση είναι «πιο
σοβαρή» στη Γαλλία επειδή η κοινωνική σύγκρουση είναι εκεί «ριζωμένη σε μια
εθνοτική σύγκρουση». Ορισμένοι θεωρούν πως η γαλλική αστυνομία είναι
υπερβολικά απομακρυσμένη από τον πληθυσμό, με αποτέλεσμα να μην έχει μαζί του
μια σχέση εμπιστοσύνης. Εντούτοις, πάρα τις ιδιαιτερότητες αυτές, ολόκληρη η
Ευρώπη αισθάνεται πως η εξέγερση στις γαλλικές πόλεις την αφορά.

Οι οικονομικοί και κοινωνικοί μετασχηματισμοί, τους οποίους επέφερε η
παγκοσμιοποίηση, αύξησαν παντού τις ανισότητες και τις διακρίσεις, με
αποτέλεσμα όλες οι κοινωνίες στην Ευρώπη να εμφανίσουν προβλήματα συνοχής. Το
Συμβούλιο της Ευρώπης, που ειδικεύεται στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων του
Ανθρώπου, επισήμανε ότι τα ζητήματα αυτά είναι κοινά για όλες τις χώρες της
Ευρώπης, σε έκθεση που δημοσίευσε τον Οκτώβριο του 2004 με θέμα «Απαντήσεις
στη βία σε μια δημοκρατική κοινωνία».

H ανάλυσή του είναι ανελέητη. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι, επισημαίνει,
βρίσκονται «παγιδευμένοι σ’ ένα είδος κοινωνικής ουδέτερης περιοχής, που
κινδυνεύει να γίνει ένα κοινωνικό γκέτο. Ο αποκλεισμός είναι το αποτέλεσμα
μιας διαδικασίας εκτοπισμού ενός μέρους του πληθυσμού έξω από την παραγωγική
σφαίρα». Μπροστά σ’ αυτή την «κοινωνική αποσύνθεση», η μοναδική μέθοδος είναι
να εγκαθιδρυθεί μια «αμοιβαία σχέση» ανταλλαγής και διαπραγμάτευσης με τους
νέους των υποβαθμισμένων συνοικιών. H σύσταση αυτή, που δεν είναι ιδιαίτερα
πρωτότυπη, απευθύνεται σε όλες τις χώρες της Ευρώπης. Αυτό που ξεχωρίζει
σήμερα τη Γαλλία από τους Ευρωπαίους εταίρους της, είναι η ανικανότητά της να
τις εφαρμόσει.