Προσλαμβάνεστε ξανά, αλλά στη… Bουλγαρία

«Είμαι έτοιμη ακόμη και με λιγότερα χρήματα να επιστρέψω και να δουλέψω
στην Ελλάδα. Αλλά ο κλάδος της κλωστοϋφαντουργίας πεθαίνει και μαζί κι
εμείς…». H 46χρονη Έφη Κερμανίδου είναι μια από τις Ελληνίδες εργαζόμενες
στον τομέα του ετοίμου ενδύματος που υποχρεώνεται να «μεταναστεύει» στη
Βουλγαρία.

Σατάνσκι, Βουλγαρία

Κώστας Τσαμπάζης. «Εγώ δεν απασχολώ Έλληνες γιατί πιστεύω ότι δεν μπορούν να εργαστούν σε ένα περιβάλλον όπου οι υπόλοιποι εργαζόμενοι είναι Βούλγαροι»

Το φαινόμενο άρχισε πριν από χρόνια, αλλά το τελευταίο διάστημα πήρε μεγάλες
διαστάσεις, καθώς Έλληνες ιδιοκτήτες βιοτεχνιών ζητούν ακόμη και μέσω μικρών
αγγελιών ειδικευμένους τεχνίτες για τις επιχειρήσεις τους. H κ. Κερμανίδου,
που κατάγεται από το Νέο Πετρίτσι Σερρών, «μετακόμισε» στο Σατάνσκι από τη
βιοτεχνία της Θεσσαλονίκης στην οποία εργαζόταν, αφού η άλλη επιλογή της ήταν
η ανεργία. Παλαιότερα είχε δική της βιοτεχνία. Μένει σε διαμέρισμα της
βουλγαρικής πόλης και επιστρέφει κάθε Σαββατοκύριακο στο σπίτι της, κοντά στον
σύζυγο και τα παιδιά της. «Όταν δούλευα σε βιοτεχνία καθόμουν μέρα – νύχτα και
έπαιρνα πολύ λιγότερα χρήματα» λέει στα «NEA».

Στο Σατάνσκι, περίπου 30 χιλιόμετρα βορειοανατολικά των συνόρων, ακμάζουν οι
ελληνικές βιοτεχνίες, οι περισσότερες εκ των οποίων μετέφεραν μέρος της
παραγωγής τους από την Ελλάδα στη Βουλγαρία, λόγω φθηνότερου εργατικού
δυναμικού, μειώνοντας έτσι το κόστος της παραγωγής. Μαζί με τις βιοτεχνίες
αυξάνονται και οι Έλληνες εργαζόμενοι που αποφασίζουν να «μεταναστεύσουν» από
την Ελλάδα και την ανεργία, προκειμένου να εξασφαλίσουν ένα αξιοπρεπές
μεροκάματο, αλλά κυρίως μια θέση εργασίας.

Στον ποιοτικό έλεγχο. «Εδώ τα χρήματα είναι καλά, πολύ περισσότερα και
από την Ελλάδα ακόμη, και όλα τα έξοδα είναι καλυμμένα. Στην Ελλάδα πού θα
έβρισκα τέτοια δουλειά;». Τα τελευταία χρόνια, η κυρία Αναστασία Κοκαρίδα,
τέσσερις ημέρες της εβδομάδας ζει στο Σατάνσκι κι εργάζεται εκεί σε βιοτεχνία
ελληνικών συμφερόντων. Είναι επόπτρια στον ποιοτικό έλεγχο των ρούχων που
ράβονται από Βούλγαρους εργαζομένους. H κ. Κοκαρίδα κατάγεται από το Χρυσό
Σερρών, αλλά η οικογένειά της, ο σύζυγος και τα δύο παιδιά της, μένουν στη
Θεσσαλονίκη.

Εργάζεται στη Βουλγαρία από τη Δευτέρα μέχρι και την Πέμπτη και επιστρέφει στη
βάση της εταιρείας, όπου εργάζεται κάθε Παρασκευή. «Στην Ελλάδα πλέον δεν
υπάρχει τομέας ποιοτικού ελέγχου, όλα έχουν μεταφερθεί, εμείς πού θα
δουλεύαμε; Ανάγκα και οι θεοί πείθονται» τόνισε στα «NEA». Αν και είναι
ικανοποιημένη όπως λέει από τις συνθήκες εργασίας της, ωστόσο «τα πράγματα
είναι δύσκολα· ποιος αφήνει την οικογένειά του για να φύγει έξω…».

Και σε άλλες πόλεις. Οι Έλληνες εργαζόμενοι στο Σαντάνσκι είναι αρκετές
δεκάδες. Ανάλογοι είναι οι αριθμοί γι’ αυτούς που απασχολούνται σε βιοτεχνίες
στο Πέτριτς, στη Σόφια, στο Μπλαγκόεβγκραντ, ακόμη και στη Φιλιππούπολη. Όλοι
τους ειδικευμένοι σε συγκεκριμένες εργασίες λειτουργίας των βιοτεχνιών. Οι
μισθοί κυμαίνονται από 1.200 έως 1.300 ευρώ μηνιαίως, με εξασφαλισμένη διαμονή
και πληρωμένες τις εβδομαδιαίες μετακινήσεις προς και από την Ελλάδα. Την ίδια
ώρα ο μισθός μιας Βουλγάρας εργαζομένης δεν υπερβαίνει – στην καλύτερη
περίπτωση – τα 200 ευρώ μηνιαίως!

Οι περισσότεροι από τους εργαζομένους φορολογούνται στην Ελλάδα, καθώς είναι
καταγεγραμμένοι στο προσωπικό της βάσης της εταιρείας, όταν αυτή βρίσκεται
στην Ελλάδα. Όταν όμως η βιοτεχνία λειτουργεί μόνο στη Βουλγαρία, συνήθως
είναι παράνομοι, τα χρήματα που κερδίζουν είναι «μαύρα» και εκμεταλλεύονται τη
χαλαρότητα του βουλγαρικού συστήματος που δεν διενεργεί ελέγχους.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ενός ζευγαριού που εργάζεται σε βιοτεχνία και
προκειμένου να μην καταγραφούν ως υπάλληλοι, βαφτίστηκαν… μικρομέτοχοι.

«Γνωρίζουν τη δουλειά». Οι βιοτέχνες ψάχνουν Έλληνες για τις επιτελικές
θέσεις, καθώς όπως λένε «είναι άνθρωποι εμπιστοσύνης και αφού έχουν
προϋπηρεσία γνωρίζουν τη δουλειά». Ο ιδιοκτήτης βιοτεχνίας στο Σαντάνσκι
Κώστας Τσαμπάζης, απασχολούσε παλιότερα Έλληνες εργαζομένους.

«Δεν νομίζω ότι μπορούν να εργαστούν σε ένα περιβάλλον όπου οι υπόλοιποι
εργαζόμενοι είναι Βούλγαροι» τόνισε. «Εγώ αντελήφθην ότι μπορεί να αποτελούσε
εστία προβλημάτων και γι’ αυτό απασχολώ μόνο ντόπιους και είμαι
ικανοποιημένος» κατέληξε. Αντίθετα, μια Βουλγάρα εργαζόμενη σε ελληνική
βιοτεχνία, η 28χρονη Δήμητρα Γεοργκίεβα, υποστήριξε πως «δεν μ’ ενοχλεί
καθόλου που εργάζονται Έλληνες, αντίθετα. Εμείς δεν γνωρίζουμε καλά τη δουλειά
όσο αυτοί, είναι λογικό να έχουν τις συγκεκριμένες θέσεις».

Φωτογραφίες: Γιώργος Γιακουμίδης