«Πατρίς, θρησκεία, οικογένεια… »

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΠΙΚΡΙΤΙΚΟΣ είναι ο Κώστας Σημίτης με τη N.Δ. του Κώστα
Καραμανλή. Τη βλέπει ως παράταξη «βαθιά κρατικιστική, στραμμένη στο παρελθόν,
αφιερωμένη στο τρίπτυχο “πατρίς-θρησκεία-οικογένεια”» που «δεν μπορούσε όχι
μόνο να σκεφτεί απαντήσεις, αλλά ούτε και να διατυπώσει τα κατάλληλα ερωτήματα
για τις νέες πραγματικότητες. Κάτι τέτοιο προϋπέθετε κριτική και
αποστασιοποίηση από την ίδια της την ιστορία». Ο πρώην Πρωθυπουργός εκφράζει
την πλήρη απογοήτευσή του για τη λεγόμενη «Νέα Διακυβέρνηση».

Αρνητικός για την πολιτεία της N.Δ. τόσο ως αντιπολίτευσης όσο και ως κυβέρνησης είναι ο Κώστας Σημίτης. Το στιγμιότυπο είναι από την τελετή παράδοσης-παραλαβής στο Μέγαρο Μαξίμου μετά τις εκλογές του 2004

«Δεν περίμενα», γράφει, «ότι θα παρουσιαστούν οι εμπλοκές και τα πισωγυρίσματα
που παρουσιάστηκαν το 2004, λόγω της πολιτικής που ακολούθησε η N.Δ. Δεν
μπορούσα να φανταστώ ότι ελληνική κυβέρνηση θα έφτανε να αμφισβητήσει έμπρακτα
με τη λεγόμενη απογραφή την ένταξη στην ΟΝΕ, να απαλλάξει την Τουρκία από τις
δεσμεύσεις του Ελσίνκι και να αδιαφορήσει για την εξέλιξη του σχεδίου Ανάν».

Άρνηση. Την περίοδο 1996 – 2004, η N.Δ. του Καραμανλή ασκούσε, κατά την
έκφραση του Σημίτη, «αντιπολιτική». «Αρνιόταν», γράφει ο πρώην Πρωθυπουργός,
«ό,τι έλεγε η κυβέρνηση και ισχυριζόταν το αντίθετο. Για να υποτιμήσει τα έργα
τα χαρακτήριζε “μακέτες”, για να αποκρύψει τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης δεν
αναφέρθηκε ποτέ σε αυτούς και ισχυριζόταν ότι η οικονομία δεν πάει καλά, για
να δημιουργήσει την εντύπωση της στασιμότητας υποστήριζε ότι δεν έγιναν
διαρθρωτικές αλλαγές ενώ είχαν γίνει περισσότερες από ποτέ, για να απαλείψει
από την κοινή συνείδηση τα καινούργια νοσοκομεία κατέφυγε στην ανάδειξη μιας
σχεδιασμένης αρνητικής καθημερινότητας. Ακόμη ηχούν οι καταγγελίες της ότι δεν
θα ολοκληρωθεί ποτέ το μετρό, δεν θα δουλέψει το αεροδρόμιο στα Σπάτα, δεν θα
γίνει η γέφυρα του Ρίου». Αντίστοιχα, το 1996 – 2000, η N.Δ., ως
αντιπολίτευση, επέμενε ότι η Ελλάδα δεν θα καταφέρει να μπει στην ΟΝΕ.

H διαφθορά. Ο πρώην Πρωθυπουργός γράφει επίσης ότι «η συνεχής αναφορά
της Νέας Δημοκρατίας στη διαφθορά εξυπηρετούσε συγκεκριμένους πολιτικούς
στόχους. Ο πρώτος και πιο εμφανής ήταν να εμποδίσει τους πολίτες να εκτιμήσουν
το έργο που επιτελέστηκε και να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι οι ακολουθούμενες
διαδικασίες ήταν δήθεν διαβλητές. Ο δεύτερος, όχι τόσο εμφανής, ήταν να
παρεμποδιστεί το έργο της κυβέρνησης. H σκανδαλολογία καλλιεργεί άλλωστε την
ευθυνοφοβία και την τάση παραίτησης των υπευθύνων».

Ο Κώστας Σημίτης χαρακτηρίζει την απογραφή ως «επιπόλαιη κίνηση και πράξη
κομματικής εμπάθειας» που «χειροτέρευσε τη διαπραγματευτική θέση της χώρας»
στην Ευρώπη. Επιπλέον «η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποδέχτηκε τους ισχυρισμούς της
κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, διότι κατά πάγια τακτική της δεν αμφισβητεί
τις κυβερνήσεις, όταν αυτές τροποποιούν προς το αρνητικό τα στοιχεία τους».

Ο πρώην Πρωθυπουργός είναι καταδικαστικός και για την πολιτεία της N.Δ. στα
θέματα της εξωτερικής πολιτικής: «Ο κ. Καραμανλής και η κυβέρνηση της N.Δ., σε
αντίθεση με τις μεγαλοστομίες της εποχής της αντιπολίτευσης, έδειξαν εξαρχής
δείγματα μιας γενικευμένης απάθειας απέναντι στις εξελίξεις. H αναμενόμενη
κινητοποίησή τους εν όψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου του 2004
δεν πραγματοποιήθηκε. Τίποτε δεν συνέβη από όσα εύλογα περίμεναν όσοι είχαν
εργαστεί να οδηγήσουν την Τουρκία σε έναν μονόδρομο που επέβαλλε αποφάσεις. H
Τουρκία βγήκε από τη στενωπό χωρίς καμία αντίδραση».

Σπιράλ γαλάζιων σκανδάλων

Ο Κώστας Σημίτης επιχειρεί επίσης την ιδεολογική ανατομία της νέας Δεξιάς: «H
πολιτική για τη Δεξιά είχε δύο πόλους. Ο ένας καθοριζόταν από τις παραδοσιακές
αξίες, ο άλλος συσπείρωνε συμπεριφορές που οδηγούσαν σε κακοδιαχείριση και
εξαπάτηση. Τον πρώτο πόλο τον στήριζε η Δεξιά, η Εκκλησία, οι κοινωνικοί
σύμμαχοί της. Οι αντίπαλοί της συσπειρώνονταν στον δεύτερο πόλο. Με τον τρόπο
αυτό, οι κλασικοί πολιτικοί διαχωρισμοί (αριστερά – δεξιά, πρόοδος –
συντήρηση, σύγχρονο – παλαιό) αντικαταστάθηκαν από έναν νέο διαχωρισμό, καλός
– κακός. Εγκαταλείφθηκε έτσι το πεδίο της πολιτικής για το πεδίο της
ηθικολογίας, όπου όλοι μπορούσαν εύκολα να συμφωνήσουν χωρίς να χρειάζονται
οικονομικοπολιτικά επιχειρήματα και συμβιβασμοί συμφερόντων. H ηθικολογία
διευκόλυνε τόσο τη συσπείρωση όσο και την αντιπαράθεση. Διευκόλυνε όμως και τη
συγκάλυψη. H παράταξη της “χρηστής διαχείρισης” ήταν εξ ορισμού υπεράνω του
ερωτήματος ποιον ωφελεί η πολιτική της».

Για τον πρώην Πρωθυπουργό, «η δήθεν ηθικολογία της Νέας Δημοκρατίας ήταν
συνονθύλευμα κοινοτοπιών», ενώ το πολιτικό πρόγραμμά της «γενικόλογο,
υποστηρίζοντας πολλές αντιφατικές και ανεφάρμοστες απόψεις ανάλογα με τις
συγκυρίες».

Φυσικά, όπως επισημαίνει ο κ. Σημίτης, «η ηθικολογία, ως πολιτική
επιχειρηματολογία, χρειάζεται τη σκανδαλολογία για να επιζήσει», παρατήρηση
που προσδιορίζει τα προβλήματα που συναντά η κυβέρνηση Καραμανλή, η οποία έχει
εμπλακεί σε σπιράλ γαλάζιων σκανδάλων.

ΕΚΚΛΗΣΙΑ KAI ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ

H κραυγαλέα ιδεολογία του Αρχιεπισκόπου

ΤΟ 2000 η κρίση των ταυτοτήτων δίχασε την κοινωνία. «Σε αυτή την κίνηση»,
γράφει ο Κώστας Σημίτης, «είχα διαβλέψει την αντίδραση της Εκκλησίας, όχι όμως
και το μέγεθός της. Μετά τις πρώτες δηλώσεις του Αρχιεπισκόπου αποφάσισα να
επιμείνω». Ήταν μια σύγκρουση που δεν έβρισκε σύμφωνους όλους στο ΠΑΣΟΚ. «H
ενότητα του ΠΑΣΟΚ», γράφει ο πρώην Πρωθυπουργός, «παρουσίασε ρωγμές. Πολλά
στελέχη οδηγήθηκαν σε μια στάση αμφιβολίας και αδικαιολόγητης ενοχής από τον
φόβο του πολιτικού κόστους», που όμως «το αύξαναν οι ίδιοι με τη δημοσιοποίηση
των αμφιβολιών τους και τη δημιουργία εικόνας διάσπασης».

Ο Σημίτης δεν έχει αμφιβολίες: «Οι ταυτότητες ήταν αφορμή και πρόσχημα για την
Εκκλησία. Στην πραγματικότητα μέσα από την υπόθεση αυτή η Εκκλησία προσπάθησε
να εγκαθιδρύσει μια ιδεολογική εποπτεία επί της πολιτικής εξουσίας. Να την
αποδεχτεί η κυβέρνηση ως υποχρεωτικό συνομιλητή με δικαίωμα βέτο σε όλα τα
μείζονα θέματα της χώρας, από τα εθνικά μέχρι την παιδεία και τον πολιτισμό».
Ο πρώην Πρωθυπουργός θεωρεί σημαντικό ότι οι προσπάθειες διεξαγωγής
δημοψηφίσματος έπεσαν στο κενό. «Αρκεί να σκεφτούμε τι θα συνέβαινε στην
αντίθετη περίπτωση. Ο πολιτικός κόσμος θα ήταν όμηρος της Εκκλησίας, της
οποίας η Ιεραρχία δεν έχει την απαραίτητη πολιτική και συνταγματική
νομιμοποίηση για να επιβάλλει το δικό της κοινωνικό πρότυπο».