Eλληνική τέχνη σαν… αμοιβαίο κεφάλαιο

Ένα από τα μεγαλύτερα σε διαστάσεις έργα (2X2.30 μ.) του Γιάννη Μόραλη που έχει βγει σε δημοπρασία, ο «Διάλογος» (1981) – εκτιμάται στις 223.900 ευρώ – είναι ενδεικτικό της στροφής των συλλεκτών προς ελληνικά έργα της τελευταίας 30ετίας («Bohnam’s»)

Κόντρα στην οικονομική κρίση, η ελληνική τέχνη – και δη η σύγχρονη –
έξακολουθεί να διευρύνει το κοινό της. Τούτο είναι το στίγμα της διεθνούς
αγοράς, όπως διαφαίνεται από το προφίλ των τριών καθιερωμένων πλέον
φθινοπωρινών δημοπρασιών σε Αθήνα και Λονδίνο, κατά τη διάρκεια των οποίων
υπολογίζεται να αλλάξουν χέρια πάνω από 500 έργα τέχνης.

«H ζωγραφική έχει διαρκή ζήτηση. Αμύνεται πολύ καλά απέναντι στην πανευρωπαϊκή
οικονομική κρίση», λέει στα «NEA» ο Πέτρος Βέργος, ιδιοκτήτης του ομώνυμου
οίκου δημοπρασιών.

«Αποτελεί μια πολύ καλή επένδυση, που δεν προκαλεί ανασφάλεια, όπως τα ακίνητα
για παράδειγμα, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι οι τιμές των Ελλήνων ζωγράφων
κυμαίνονται ακόμη σε χαμηλά επίπεδα. Εξάλλου το ενδιαφέρον που έχουν ήδη
εκδηλώσει διάφοροι συλλέκτες, σε συνδυασμό με την ανοδική πορεία των ελληνικών
έργων στην αγορά της τέχνης, μας κάνει να πιστεύουμε ότι και η τωρινή
δημοπρασία θα επιτύχει τα θετικά αποτελέσματα των προηγουμένων», εκτιμά ο
υπεύθυνος για τις ελληνικές δημοπρασίες του οίκου «Sotheby’s», Κωνσταντίνος
Φράγκος.

Αν ισχύουν όμως τα παραπάνω, γιατί ο συνολικός τζίρος των φετινών δημοπρασιών
είναι χαμηλότερος (ενδεικτικά, πέρυσι 570 έργα τέχνης είχαν εκτιμώμενο τζίρο
τα 8,5 εκατομμύρια ευρώ); «Είναι τυχαίο», εξηγεί η κ. Αγγελοπούλου εκ μέρους
του οίκου «Bohnam’s». «Μπορεί να έχουν κρατηθεί απλώς οι εκτιμήσεις σε χαμηλά
επίπεδα, ως μέσο προσέλκυσης των συλλεκτών».

Δημοπρασία χωρίς Κωνσταντίνο Βολανάκη δεν γίνεται. «H επιστροφή των Αργοναυτών» αναμένεται να αγγίξει τις 100.000 ευρώ («Βέργος»)

Αντίθετα προς την τάση των τελευταίων χρόνων, που ήθελε τη σύγχρονη τέχνη
σχεδόν παραγκωνισμένη από τις δημοπρασίες, φαίνεται πως το σκηνικό αλλάζει,
καθώς στους καταλόγους το 30% – 50% των προς πώληση έργων είναι δημιουργίες
της τελευταίας τριακονταετίας. «Δεν απουσιάζουν οι κορυφαίοι εκπρόσωποι του
19ου αιώνα, όπως ο Βολανάκης και ο Ιακωβίδης που πάντα προσελκύουν το
ενδιαφέρον, όμως επίκεντρο αποτελούν οι καλλιτέχνες του 20ου αιώνα», λέει ο κ.
Φράγκος. «Γενικά υπάρχει μια τάση προτίμησης ιδιαίτερα για έργα που ανήκουν
στη δεκαετία του ’60 και εξής, καθώς είναι πολλές φορές πιο εντυπωσιακά αλλά
και οικονομικά», προσθέτει η κ. Αγγελοπούλου. «Σκοπός μας είναι να υπάρχει
ευρεία γκάμα, ώστε να καλύπτονται όλα τα γούστα. Δεν μπορούμε όμως να
παραβλέψουμε ότι όλο και αυξάνονται οι νεώτεροι αγοραστές που προτιμούν έργα
πιο φρέσκα – καθώς τα αισθάνονται πιο οικεία – και οι οποίοι δεν βλέπουν το
έργο μόνο από αισθητικής πλευράς ή ως επένδυση, αλλά επιδιώκουν και να
γνωρίσουν προσωπικά και τον καλλιτέχνη επιδιώκοντας κοινωνικές σχέσεις», λέει
ο κ. Βέργος.

Ωστόσο η γλυπτική – με ελάχιστες εξαιρέσεις, όπως η «Άνοιξη» του Γιαννούλη
Χαλεπά και το «Κοσμικό Φως» του Γεράσιμου Σκλάβου – εξακολουθεί να είναι
σταθερά απούσα, καθώς «πουλιέται δύσκολα, διότι η γλυπτική χρειάζεται άνεση
χώρου αλλά και σωστή τοποθέτηση και για να την απολαύσεις».

Τι συμφέρει να αγοράσει ένας νέος συλλέκτης; «Τα έργα του 19ου αιώνα και των
αρχών του 20ού είναι πολύ οικονομικά, εν συγκρίσει προς εκείνα της σύγχρονης
τέχνης. Ιδιαίτερα αν αναλογισθεί κάποιος ότι ένα κλασικό έργο μπορεί να
κοστίζει 100.000 ευρώ, ενώ ένα σύγχρονο – και, κατά συνέπεια, μη δοκιμασμένο –
αγγίζει τα 20.000 ευρώ. Γενικά, μπορεί οι τιμές να είναι μεν υψηλότερες στους
κλασικούς πίνακες, αλλά μέσα στην τριακονταετία δεν έχουν αυξηθεί όσο θα
ανέμενε κανείς», εκτιμά ο κ. Βέργος.

Το «προφίλ»:

«Sotheby’s»: 94 ελληνικά έργα του 19ου και 20ού αιώνα. Το ακριβότερο
(446.000 ευρώ): «Ο Άγγελος της Κρίσης», του Κωνσταντίνου Παρθένη, 1925. Τιμές
από 6.000 ευρώ.

«Bοhnams»: Περισσότερα από 200 έργα Ελλήνων καλλιτεχνών, αλλά και ξένων
με ελληνικά θέματα. Το ακριβότερο (223.900 ευρώ): «Διάλογος», του Γιάννη
Μόραλη. Τιμές από 750 ευρώ.

«Βέργος»: 202 πίνακες κλασικών, αλλά και σύγχρονων Ελλήνων καλλιτεχνών.
Το ακριβότερο (100.000 ευρώ): «H επιστροφή των Αργοναυτών» του Κωνσταντίνου
Βολανάκη. Τιμές από 600 ευρώ.

INFO

«Βέργος»: 8 Νοεμβρίου, στο ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρετανία». http: //www.vergosauctions.gr

«Sotheby’s»: 16 Νοεμβρίου, στο Λονδίνο. http: //www.sothebys.com

«Bohnam’s»: 13 Δεκεμβρίου, στο Λονδίνο. http: //www.bohnams.com