Οι κρυφοί φόβοι του κ. Γκαργκάνα

Πολλούς φόβους της κεντρικής τράπεζας κρύβουν οι πράξεις του διοικητού της, με
τις οποίες επιχειρείται να μπει φρένο στη ραγδαία επέκταση των στεγαστικών
δανείων. Οι φόβοι για τη σταθερότητα του πιστωτικού συστήματος, δηλαδή των
ίδιων των τραπεζών, είναι μάλλον οι μικρότεροι, παρ’ ότι θεωρητικά αυτό είναι
το βασικό μέλημα της Τραπέζης της Ελλάδος. Περισσότερο την ανησυχούν οι
κίνδυνοι για τα ίδια τα νοικοκυριά, αλλά και για την οικονομία της χώρας
συνολικά.

Αβέβαιο το αύριο

Πολλά νοικοκυριά κινδυνεύουν να μην είναι σε θέση αύριο να εξυπηρετήσουν τα
δάνειά τους, για πολλούς λόγους. Ο ένας είναι ότι έχουν υπερδανεισθεί, σε
σχέση με τις οικονομικές δυνατότητές τους, παρασυρμένα ίσως και από τις ίδιες
τις τράπεζες που παρουσιάζουν δελεαστικές -υποτίθεται -λύσεις για κάθε
βαλάντιο.

Ο δεύτερος είναι η πιθανότητα μελλοντικής μείωσης του εισοδήματος του
δανειολήπτη, κάτι που στη ζωή δεν μπορεί να αποκλεισθεί, ιδίως όταν μιλάμε για
προοπτική 20 και 30 ετών. Πόσο, μάλλον, που οι σημερινοί ρυθμοί οικονομικής
ανάπτυξης της οικονομίας βρίσκονται σε πολύ ψηλά επίπεδα, άρα είναι λογικό να
αναμένουμε μελλοντική υποχώρησή τους -και μαζί και του εισοδήματος πολλών
νοικοκυριών.

Ο τρίτος λόγος που μπορεί να οδηγήσει πολλά νοικοκυριά σε αδυναμία
εξυπηρέτησης των δανείων τους είναι η προοπτική αύξησης των επιτοκίων, που
ειναι πλέον ορατή, αφού αυτά βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Στα δάνεια
με κυμαινόμενο επιτόκιο, μια τέτοια εξέλιξη μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά τον
δανειολήπτη, που πιθανώς να έχει πάρει δύο και τρία δάνεια, τα οποία θα
επιβαρυνθούν ταυτόχρονα.

Επίπλαστη ευημερία

Οι αποφάσεις της Τραπέζης της Ελλάδος υποκινήθηκαν σίγουρα και από την
ανησυχία της για το στρεβλό μοντέλο ανάπτυξης που τροφοδοτεί η πιστωτική
επέκταση γενικότερα. H κατανάλωση είναι σήμερα βασική κινητήρια δύναμη της
ανάπτυξης στην Ελλάδα -και αυτή με τη σειρά της βασίζεται, σε μεγάλο βαθμό,
στον δανεισμό. Το ίδιο πλαίσιο, η επίπλαστη ευημερία που δημιουργεί ο
δανεισμός, επιτρέπει και τη συνεχή άνοδο των τιμών, με αποτέλεσμα να έχει η
Ελλάδα σταθερά υψηλότερο πληθωρισμό από τους εταίρους της στην ευρωζώνη, κάτι
που είναι εις βάρος της ανταγωνιστικότητάς της. Είναι προφανές ότι όλα αυτά
προβληματίζουν την κεντρική τράπεζα.

Οι τράπεζες, πάντως, λειτουργώντας στο πλαίσιο του εξοντωτικού μεταξύ τους
ανταγωνισμού, δεν αναμένεται να αλλάξουν δραστικά την τακτική τους, παρά τις
συστάσεις Γκαργκάνα. Ουσιαστικά, εναπόκειται στους ίδιους τους δανειολήπτες να
λειτουργήσουν με περισσότερη περίσκεψη, όταν ετοιμάζονται να βαδίσουν προς τα
γκισέ των τραπεζών.