Παζάρι για τα νέα μέτρα

H πολιτική λιτότητας όχι μόνο δεν θα τελειώσει το 2006, όπως διακηρύσσει η
κυβέρνηση σε κάθε τόνο το τελευταίο διάστημα, αλλά θα είναι ακόμη σκληρότερη
απ’ όσο υπονοεί ο προϋπολογισμός και θα συνεχισθεί τουλάχιστον και το 2007.

H τοποθέτηση του αρμοδίου Επιτρόπου Οικονομικών Υποθέσεων Χοακίν Αλμούνια, την
περασμένη εβδομάδα στην Αθήνα, αλλά και πληροφορίες από τις Βρυξέλλες δεν
αφήνουν καμία αμφιβολία ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί «φούσκα» τη
δημοσιονομική προσαρμογή μέσω τιτλοποίησης μελλοντικών εσόδων και θέλει να δει
την ελληνική κυβέρνηση να μειώνει το έλλειμμα με ουσιαστικά, διαρθρωτικά
μέτρα.

Τέτοια μέτρα είναι σύμφωνα με πηγές της Κομισιόν:

1. Φορολογικά, για την αύξηση των εσόδων και λιτότητας για τον
περιορισμό των δαπανών του προϋπολογισμού.

2. Διαρθρωτικές αλλαγές με επίκεντρο το Ασφαλιστικό, έτσι ώστε να
μειωθεί περαιτέρω το έλλειμμα και να ελαφρυνθεί το δημόσιο χρέος.

Οι συστάσεις της Κομισιόν

Κύκλοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θεωρούν βέβαιο ότι οι συστάσεις της Κομισιόν,
που θα διατυπωθούν τον Δεκέμβριο, θα κινούνται σε αυτή την κατεύθυνση,
δεδομένου ότι το Σύμφωνο Σταθερότητας επιβάλλει -όπως φρόντισε να τονίσει και
ο κ. Αλμούνια κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα -να αξιολογείται η πρόοδος που
επιτυγχάνει ένα κράτος-μέλος, με βάση τη μείωση του διαρθρωτικού του
ελλείμματος, χωρίς να συνυπολογίζονται τα προσωρινά μέτρα, όπως η τιτλοποίηση.
Θα ήταν, επομένως, ευθεία παραβίαση της Συνθήκης, αν η Επιτροπή ενέκρινε τον
ελληνικό προϋπολογισμό και αποδεχόταν τη μείωση του ελλείμματος χωρίς να λάβει
υπόψη ότι αυτή επιτυγχάνεται με προσωρινά μέτρα.

Οι συστάσεις της Κομισιόν θα φέρουν, όμως, την κυβέρνηση σε αδιέξοδο, καθώς
-αυτή τη στιγμή τουλάχιστον -δεν έχει στη «φαρέτρα» της άλλα όπλα για τη
μείωση του ελλείμματος. Μια νέα αύξηση των φόρων θεωρείται αυτοκτονική, ενώ
ούτε και η μείωση των δαπανών είναι εφικτή αν δεν παγώσουν οι μισθοί, κάτι που
επίσης αποκλείεται.

Πού ποντάρει η κυβέρνηση

H κυβέρνηση ποντάρει, όπως όλα δείχνουν, στην πολιτική διαπραγμάτευση.
Ελπίζει, δηλαδή ότι όταν το θέμα της Ελλάδας θα φτάσει στο Συμβούλιο Υπουργών,
κατά πάσα πιθανότητα τον Ιανουάριο, θα πάρει το πράσινο φως ακόμη και αν η
εισήγηση Αλμούνια είναι αρνητική, ενώ διατηρεί και την κρυφή ελπίδα ότι και ο
ίδιος ο Ισπανός Επίτροπος θα «μαλακώσει» όταν θα έρθει η ώρα της κρίσης, γιατί
θα συνειδητοποιήσει ότι μια απόρριψη της τιτλοποίησης του 2006 θα φέρει την
κυβέρνηση σε πλήρες πολιτικό αδιέξοδο.

Το επιχείρημα στο οποίο θα βασισθεί η ελληνική κυβέρνηση για να πείσει το
Συμβούλιο θα είναι ότι ναι μεν κάνει μια τιτλοποίηση ύψους 2 δισ. ευρώ, αλλά
παίρνει και πρόσθετα μέτρα περιορισμού του ελλείμματος μέσω περικοπής δαπανών
και αύξησης φορολογικών εσόδων ύψους 0,8% του ΑΕΠ (περίπου 1,5 δισ. ευρώ). Και
αυτό, σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του κ. Αλογοσκούφη, είναι αρκετό για να
δείξει τη συμμόρφωσή της στις συστάσεις του Συμβουλίου του περασμένου
Απριλίου, που της ζητούσε «περαιτέρω προσαρμογή κατά τουλάχιστον 0,6% του ΑΕΠ»
το 2006 σε σύγκριση με το 2005.

Σκληρό παζάρι

Είναι φανερό ότι το επόμενο διάστημα θα παιχθεί ένα σκληρό παζάρι μεταξύ
Αθήνας και Βρυξελλών για να μη βρεθεί τον Ιανουάριο ο κ. Αλογοσκούφης
αντιμέτωπος με μια ορθή-κοφτή απόρριψη της πολιτικής του και του
προϋπολογισμού του 2006 από το Συμβούλιο. Στο πλαίσιο αυτού του παζαριού είναι
σίγουρο πως ο υπουργός Οικονομίας θα δεχθεί να φανεί αυστηρότερος το 2006 απ’
ό,τι αφήνει να εννοηθεί ο προϋπολογισμός, κάτι που πιθανότατα θα εκδηλωθεί στη
διαπραγμάτευση της εισοδηματικής πολιτικής με τους δημοσίους υπαλλήλους. Δεν
αποκλείεται μάλιστα να πάρει και ορισμένα πρόσθετα φορολογικά μέτρα για να
κατευνάσει τις ανησυχίες των Βρυξελλών.

Επίσης, είναι βέβαιο ότι θα δεσμευθεί για συνέχιση της πολιτικής λιτότητας και
το 2007 και για περαιτέρω μείωση του ελλείμματος τότε, κατά τουλάχιστον 1 δισ.
ευρώ. Οπότε τινάζονται στον αέρα οι δεσμεύσεις της κυβέρνησης ότι από το 2007
θα αρχίσουν οι παροχές, οι μειώσεις των φορολογικών συντελεστών στη φορολογία
εισοδήματος και οι μεγάλες αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις.

Κρίσιμο το 2006

Ακόμη και αν ο πολιτικός συμβιβασμός εξασφαλισθεί, σε επίπεδο υπουργών, η
έξοδος της χώρας από τη διαδικασία επιτήρησης στο τέλος του 2006 κάθε άλλο
παρά «περίπατος» θα αποδειχθεί, όπως ήλπιζε η κυβέρνηση. Στην πραγματικότητα
είναι αμφίβολο αν πραγματικά θα βγει από την επιτήρηση τότε ή θα ξεκινήσει η
διαδικασία επιβολής κυρώσεων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο υπουργός Οικονομίας Γ. Αλογοσκούφης βολιδοσκόπησε
τις Βρυξέλλες για να διαπιστώσει αν θα μπορούσε να εξασφαλίσει έναν ακόμη
χρόνο ανοχής από τις Βρυξέλλες. Δηλαδή, να γίνει τριετής, από διετής που είναι
τώρα, η περίοδος προσαρμογής -και επιτήρησης -της οικονομικής πολιτικής του.

Ωστόσο, οι πληροφορίες από τις Βρυξέλλες αναφέρουν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα
απέρριπτε ένα τέτοιο ελληνικό αίτημα, επειδή η Ελλάδα έχει τον υψηλότερο ρυθμό
ανάπτυξης στην Ένωση και δεν συγκρίνεται με την Πορτογαλία, όπου ανάλογο
αίτημα έγινε δεκτό.

Πικρή εμπειρία

Ο Επίτροπος Αλμούνια δεν θα μπορούσε να ήταν σαφέστερος στις δηλώσεις του στην
Αθήνα, αλλά και στη συνέντευξή του την περασμένη Πέμπτη στους «Φαινάνσιαλ
Τάιμς» ότι οι τιτλοποιήσεις δεν είναι του γούστου του.

«Οι κυβερνήσεις προσλαμβάνουν τράπεζες για να τους δείξουν πώς να μειώσουν τα
ελλείμματα», είπε. Και πράγματι η Eurostat, έπειτα και από την πικρή εμπειρία
της Πορτογαλίας -η οποία έκανε τιτλοποίηση (επί πρωθυπουργίας του σημερινού
προέδρου της Κομισιόν κ. M. Μπαρόζο, μάλιστα) για να ξαναβρεθεί στη συνέχεια
στον φαύλο κύκλο των υψηλών ελλειμμάτων ­, αντιμετωπίζει τη μέθοδο με μεγάλη
καχυποψία. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με πληροφορίες από τις Βρυξέλλλες:

* Αναμένεται να απορρίψει το αίτημα της Γερμανίας για την τιτλοποίηση εσόδων
των ασφαλιστικών ταμείων εργατών μετάλλου.

* Τοποθετείται αρνητικά στην πρόταση του Βελγίου για τιτλοποίηση 10 δισ. ευρώ
από την πάταξη της φοροδιαφυγής.

* Έχει ήδη απορρίψει το αίτημα της Ουγγαρίας για τιτλοποίηση εσόδων από
αυτοκινητοδρόμους.

* Υπενθυμίζει ότι στο παρελθόν είχε απορρίψει και αίτημα της κυβέρνησης του
ΠΑΣΟΚ για τιτλοποίηση μελλοντικών εσόδων από το Γ’ ΚΠΣ ύψους 800 εκατ. ευρώ.

Το ρίσκο της τιτλοποίησης

Τα πάντα θα ανατραπούν σε περίπτωση που η Eurostat δεν εγκρίνει τελικά την
τιτλοποίηση. Και όλα δείχνουν ότι η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία θα
εξαντλήσει την αυστηρότητά της για να την εγκρίνει.

Για να εγκριθεί η τιτλοποίηση, η Eurostat θέλει να είναι σίγουρη ότι οι
ανάδοχοι της έκδοσης (η Citigroup, η Εθνική και η Eurobank) θα αναλάβουν
ρίσκο, δηλαδή σε περίπτωση που δεν εισπραχθούν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές από
την κυβέρνηση, δεν θα τις εισπράξουν και αυτοί. Αυτό σημαίνει ότι θα
απαιτήσουν υψηλό επιτόκιο και αμοιβή από την κυβέρνηση, μετατρέποντας τη
«λύση» της τιτλοποίησης σε πανάκριβη μορφή δανεισμού. Σύμφωνα με πληροφορίες,
η Citigroup δέχεται να αναλάβει το ρίσκο.

Προς το παρόν, η κυβέρνηση δεν αποκαλύπτει τους όρους της σύμβασής της με τους
αναδόχους, ενώ ­ σύμφωνα με πληροφορίες ­ δεν τους έχει ακόμη πληροφορηθεί
ούτε η ίδια η Eurostat. H διαπραγμάτευση, άλλωστε, συνεχίζεται με τους
αναδόχους και αναμένεται να έχει κλείσει οριστικά ώς το τέλος του μήνα. Η
Eurostat από την πλευρά της έχει υποσχεθεί απάντηση μέσα σε 4 ημέρες. Αν η
τιτλοποίηση δεν εγκριθεί, η κυβέρνηση θα πρέπει οπωσδήποτε να καταφύγει σε
πρόσθετα σκληρά μέτρα άμεσα. Αυτό θα είναι το χειρότερο σενάριο.