Eνστάσεις

H ΛΕΞΗ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ: Οι Αλβανοί. «Σ’ αυτούς (τους Αλβανούς) – έγραφε η
πρόωρα χαμένη ιστορικός E. Σκοπετέα – οι Έλληνες είχαν από τις αρχές ακόμη του
19ου αιώνα απονείμει την ελληνική ταυτότητα. (…) Χαρακτηρίζονταν ως είδος
Ελλήνων, κάτι παραπάνω από αδελφός λαός» (από υποσημείωση σε κείμενο του Λ.
Μπαλτσιώτη στο «H ελληνική μειονότητα της Αλβανίας»)

Ο βασιλιάς Πύρρος και το «βλαχόμετρο»

Ο ΜΙΧΑΛΗΣ Σέρβος θα μπορεί να το λέει στα εγγόνια του. «Εγώ είμαι που
άλλαξα το όνομα ενός αεροδρομίου, εγώ είμαι που έστησα τα δύο αγάλματα της
βασίλισσας Ολυμπιάδας στην Ελλάδα – αν και εκεί με στενοχώρησαν λίγο, έσβησαν
το “βασίλισσα” από την επιγραφή».

Όντως, ο ηλικιωμένος πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ηπειρωτών Καναδά – Αμερικής είχε
την ιδέα. Το περίεργο δεν είναι αυτό. Το περίεργο είναι ότι βρήκε συμμάχους
τόσο στην κυβέρνηση όσο και στη νομαρχία και τον Δήμο Ιωαννίνων. Διότι άλλο
πράγμα να ζητάς από την κυβέρνηση να ονομαστεί το αεροδρόμιο Ιωαννίνων
«Βασιλιάς Πύρρος» ώστε να «μην καπηλευθούν οι Αλβανοί τον αρχαίο βασιλιά»(!)
και δώσουν το όνομά του στα Τίρανα («όπως το πάθαμε και με τα Σκόπια») και
άλλο να επιλαμβάνεται του θέματος προσωπικά ο υπουργός Μιχάλης Λιάπης. Ο
οποίος έδωσε και σχετικές εντολές στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας. Όταν
μάλιστα ο Μιχάλης Σέρβος επιχειρεί να ξαναθέσει ζήτημα «Βορείου Ηπείρου» και
με τον πιο επίσημο τρόπο: Στο τριήμερο παγκόσμιο συνέδριο της Πανειπηρωτικής
που έγινε στα Γιάννενα τον Αύγουστο. Και όπου εκλεκτοί προσκεκλημένοι
πρότειναν μέχρι και τη δημιουργία «με τελίτσες» χάρτη της Βορείου Ηπείρου. Στο
συνέδριο – ευτυχώς όχι στη συγκεκριμένη συνεδρία – παρέστη και ο Πρόεδρος της
Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας. (Οι σύμβουλοί του δεν ήξεραν, δεν ρώταγαν;).
Και δεν είναι τυχαίο ότι στο συνέδριο δεν συμμετείχαν με εισηγήσεις οι
σημαντικότεροι φορείς των Ιωαννίνων, όπως το Πανεπιστήμιο, το Νοσοκομείο και
το Τεχνικό Επιμελητήριο.

Συμμετείχε όμως ένας ακροδεξιός πυρήνας…

… ο οποίος ούτε λίγο ούτε πολύ έθεσε όχι μόνο το ζήτημα του «αλυτρωτισμού»,
αλλά και της αυτονομίας της «Βορείου Ηπείρου» απειλώντας με καμπάνια για τη
διεθνή αναγνώριση. Τέτοιες εθνικιστικές εξάρσεις δεν μας είναι άγνωστες και
λίγο – πολύ θεωρούνται περιθωριακές. Αλλά – επισημαίνεται από πολλές πλευρές –
τα θολά νερά της «νέας» εξωτερικής πολιτικής ξαναδίνουν χώρο για.. ψάρεμα σε
τέτοιες ακραίες απόψεις, όπως ακριβώς συνέβη την τελευταία ημέρα του
συνεδρίου. Όπου τις εθνικιστικές εξάρσεις χειροκρότησαν ο νομάρχης Αλ.
Καχριμάνης, ο δήμαρχος Νικ. Γκόντας, αλλά και ο βουλευτής της N.Δ. και πρώην
υπουργός Αντ. Φούσας. Ο νομάρχης δήλωσε ότι το αλβανικό κράτος είναι ελληνικής
προέλευσης, ο βουλευτής ότι η κυβέρνηση θα παραχωρήσει διπλή υπηκοότητα στους
Έλληνες της Νότιας Αλβανίας (ήταν πιο προσεκτικός), ενώ ο δήμαρχος (γνωστός
και από τη συμμετοχή του ως δικηγόρου υπεράσπισης στη δική της
παραστρατιωτικής MABH) παραχώρησε χώρο στην πόλη για το άγαλμα της «βασίλισσας
Ολυμπιάδας», (επίσης προσφορά του M. Σέρβου). Πάντως πείστηκαν ότι για
ιστορικούς λόγους – αφού η μητέρα του Αλεξάνδρου δεν έφερε τον τίτλο – να
σβηστεί από την επιγραφή το «βασίλισσα». Ο Ιπποκράτης Κατσένης, πρώην
αντιπρόεδρος της Πανειπηρωτικής, σημειώνει ότι «τέτοια ακραία στοιχεία πάντα
υπήρχαν μεταξύ των Ηπειρωτών, αλλά μόλις πρόσφατα βρήκαν την ομπρέλα που
χρειάζονταν για να παρέμβουν. Οι απόψεις τους είναι ακροδεξιές, επικίνδυνες
και δυστυχώς αν και έγκαιρα ζητήσαμε το συνέδριο να ασχοληθεί με τα πραγματικά
προβλήματα της πιο φτωχής περιφέρειας της E.E, τελικά δεν εισακουστήκαμε».

Ο «πατέρας» της «Ελένης» Νικόλας Γκατζογιάννης (Γκέιτζ)…

… φαίνεται να είναι αυτός που επέλεξε τον M. Σέρβο ως διάδοχό του στην
ισχυρή ομοσπονδία της Αμερικής. Ο Γκέιτζ επίσης συμμετείχε στη συγκεκριμένη
συνεδρία και – συζητιόταν στους διαδρόμους ότι – προαλείφεται για πρόεδρος του
Συμβουλίου Απόδημου Ελληνισμού. Πάντως απέφυγε τις εθνικιστικές κορόνες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η συμμετοχή των θεωρούμενων ως αποκλειστικών
εκπροσώπων της μειονότητας, της «Ομόνοιας» (φορέας Ελλήνων μειονοτικών) και
του «Κόμματος Ένωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων» (πολιτικός φορέας κυρίως Ελλήνων,
που συνεργάζεται και με Βλάχους, Σλαβόφωνους, Μακεδόνες και Αλβανούς
ορθόδοξους) οι οποίοι επιχείρησαν να καλύψουν τη χρεοκοπία της πολιτικής τους
παρουσίας στα εσωτερικά της Αλβανίας. Είναι κοινό μυστικό ότι μέσα στην
«Ομόνοια» όσο και στο «Κόμμα» κυριαρχούν τα προσωπικά καπετανάτα που
βασίστηκαν στο χρυσοφόρο εμπόριο βίζας προς την Ελλάδα και στις υποτροφίες. Κι
αυτό προκύπτει εύκολα και από τα εκλογικά αποτελέσματα, όπως τα εξηγεί ο
Λάμπρος Μπαλτσιώτης (ιστορικός, μέλος του Κέντρου Ερευνών Μειονοτικών Ομάδων):
«H ελληνική μειονότητα στην Αλβανία, με εξαίρεση το ’91-’92, ψηφίζει
περισσότερο το σοσιαλιστικό κόμμα παρά την ανοικτή υποστήριξη επίσημων και
ημιεπίσημων ελληνικών αρχών στο ΚΕΑΔ. Το ΚΕΑΔ έκτοτε ουδέποτε απέκτησε
πλειοψηφία στις ελληνόφωνες μειονοτικές περιοχές, όπου το Σοσιαλιστικό Κόμμα
Αλβανίας εξέλεγε ελληνόφωνους βουλευτές όπως και φέτος στις ζώνες 92 και 100.
Άλλωστε ας μην ξεχνάμε ότι το ΚΕΑΔ παίρνει πολλές ψήφους και σε περιοχές όπου
δεν υπάρχουν Έλληνες ή άλλοι μειονοτικοί. Για παράδειγμα, εξέλεξε στις
περιφερειακές εκλογές του 2003 δημάρχους και στον βορρά της χώρας και σε
περιοχές που δεν εντοπίζονται μειονοτικές ομάδες. Είναι άξιο μελέτης γιατί η
ελληνική εξωτερική πολιτική φαίνεται συστηματικά να συντηρεί ένα κόμμα που δεν
έχει τον χαρακτήρα για τον οποίο υποτίθεται το στηρίζει».

«Το βλαχόμετρο» είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα…

… αυτής της αδιέξοδης ελληνικής πολιτικής. Τον όρο έκαναν γνωστό δύο
πανεπιστημιακοί, ο Δ. Χριστόπουλος και ο K. Τσιτσελίκης, σε σχετική μελέτη
τους: «H Ελλάδα στην πράξη επιχείρησε να δημιουργήσει μια νέα μειονότητα μέσα
στην Αλβανία, των Ελληνόβλαχων, συρμένη πίσω από τις πολιτικές πιέσεις και
οικονομικές προσδοκίες τοπικών παραγόντων. Το “βλαχόμετρο” είναι μέθοδος
κατοχύρωσης της “ελληνικότητας” των αιτούντων βίζας στο ελληνικό προξενείο της
Κορυτσάς με την πιστοποίηση της γνώσης της βλάχικης γλώσσας. H διαδικασία
γίνεται μέσω συνέντευξης του υποψήφιου “Έλληνα” από υπάλληλο του προξενείου,
γνώστη της βλάχικης. Το “βλαχόμετρο” είναι η μέθοδος μέτρησης του πόσο Βλάχος
είναι ο Αλβανός που ζητά βίζα παραμονής στην Ελλάδα υπό την ιδιότητα του
ομογενούς. Αν δεν μιλήσει βλάχικα στον γκισέ του προξενείου μπορεί να φέρει
συγγενή του εξ αίματος ο οποίος θα μιλά βλάχικα, είτε να προσκομίσει ένα
πιστοποιητικό βλάχικης καταγωγής από κάποιον από τους πολλούς βλάχικους
συλλόγους που έχουν αναλάβει με το αζημίωτο να προωθήσουν την εξίσωση “Αλβανός
Βλάχος ίσον Έλληνας”».

Άθλια φυλετική πολιτική από ένα φιλελεύθερο κράτος… Άραγε ποιος είναι ο
στόχος; Να ξαναβγούν παραστρατιωτικοί βρικόλακες; Εκεί οδηγεί (πάλι).

ΠΑΝΟΣ ΜΠΕΓΛΙΤΗΣ

Να ξαναδούμε τις ομογενειακές οργανώσεις

Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ (από τους γνώστες των θεμάτων εξωτερικής πολιτικής
δίπλα στον Γ. Παπανδρέου) παρακολούθησε το συνέδριο στα Γιάννενα και ρίχνει το
γάντι: «Υπάρχει μια ψευδαίσθηση για τον ρόλο της ομογένειας και την
αποτελεσματικότητά της. Αυτοί που μίλησαν στο συνέδριο ζούνε σε μια ιστορική
ανασφάλεια. Πρέπει να ξαναδούμε όλο το θέμα των οργανώσεων αυτών, αφού πλέον
είναι σοβαρά τα ερωτήματα ως προς τις δυνατότητες επιρροής που έχουν αλλά και
ως προς τα προβλήματα που (δυνητικά) μπορούν να δημιουργήσουν».

Info

* Ηπειρωτικός Αγών – Τετάρτη 25/8/2005 – σελ. 9 (ρεπορτάζ
Γ. Παπαχριστοδούλου, σχόλιο Θύμιου Τζάλλα)

* K. Τσιτσελίκη – Δ. Χριστόπουλου (επιμ.) «H ελληνική μειονότητα της
Αλβανίας», Αθήνα 2003, KPITIKH

*Π. Μπάρκα «Αλβανία 1997, η προδοσία της προσδοκίας», Αθήνα 2003,
ΛΙΒΑΝΗΣ

* Τζ. Πέτιφερ, Μιράντα Βίκερς «Αλβανία, από την αναρχία σε μια
Βαλκανική ταυτότητα», Αθήνα 2001, ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ

* Margaret Hasluck «Ο άγραφος νόμος στην Αλβανία», Γιάννενα 2003,
ΙΣΝΑΦΙ

* Μιχάλη Κοκολάκη «Το ύστερο γιαννιώτικο πασαλίκι», Αθήνα 2003, EIE

* Έζεν Ενρίκεζ «Από την ορδή στο κράτος», Θεσσαλονίκη 2005, ΝΗΣΙΔΕΣ

* Ελευθερίας Νικολαΐδου «Ξένες προπαγάνδες και εθνική αλβανική κίνηση»,
Ιωάννινα 1978