Πρόσωπα H κυρία της αρχιτεκτονικής

«Οι Ευρωπαίοι δεν φοβούνται τις γυναίκες, αντίθετα από τους Βρετανούς»

Βρετανίδα ιρακινής καταγωγής, τιμημένη το 2004 με το Νόμπελ των αρχιτεκτόνων,
το βραβείο Πρίτζκερ, η Ζάχα Χαντίντ χρειάστηκε να ξεπεράσει πολλές
προκαταλήψεις για να επιβληθεί στην κορυφή της αρχιτεκτονικής. «Δεν είναι τόσο
ο ρατσισμός όσο το γεγονός ότι ήμουν γυναίκα στη Βρετανία που δημιουργούσε
πρόβλημα», εξήγησε την προηγούμενη εβδομάδα στη Μαδρίτη όπου βρέθηκε για να
παρουσιάσει το νέο μεγάλο έργο της, το εργοτάξιο για τη Διεθνή Έκθεση 2008 της
Σαραγόσας, στη Βόρεια Ισπανία, η οποία θα πραγματοποιηθεί με θέμα «Νερό και
αειφόρος ανάπτυξη». H πρότασή της επελέγη μεταξύ 40 σχεδίων. Το κεντρικό
περίπτερο-γέφυρα που εκτείνεται πάνω από τον Έβρο, ο Υδάτινος Πύργος της από
γυαλί, με ύψος 60 μέτρα και τη μορφή σταγόνας νερού, γοήτευσαν τους κριτές.
«Είναι πολύ συναρπαστικό να συμμετέχω σε αυτό το πρόγραμμα που συνδυάζει τα
θέματα του νερού και των υδάτινων χώρων», είπε η αρχιτεκτόνισσα.

H Ζάχα Χαντίντ γεννήθηκε το 1950 στη Βαγδάτη. Πτυχιούχος του Αμερικανικού
Πανεπιστημίου της Βηρυτού στα Μαθηματικά, σπούδασε στη σπουδαία Αρχιτεκτονική
Ένωση του Λονδίνου, από την οποία αποφοίτησε το 1977, πριν αρχίσει αργότερα να
διδάσκει εκεί. Το Λονδίνο των «Σέβεντις» συγκέντρωνε όλη την ευρωπαϊκή αβάν
γκαρντ και τους πιο ενδιαφέροντες ανθρώπους και στο περιβάλλον αυτό η νεαρή
Ζάχα απέκτησε τη φήμη «οραματίστριας». Ωστόσο το γεγονός ότι ήταν γυναίκα δεν
βοήθησε. «Οι Ευρωπαίοι δεν φοβούνται τις γυναίκες, αλλά οι Βρετανοί τις
φοβούνται. Οι περισσότεροι αρχιτέκτονες είναι άνδρες και δυσκολεύονται να
έχουν συνδιαλλαγές με μια γυναίκα σε επαγγελματικό επίπεδο», εξηγεί η ίδια.

Ωστόσο τα δέκα τελευταία χρόνια τα πράγματα έχουν αλλάξει όσον αφορά την
αντίληψη του κόσμου για τις αρχιτεκτόνισσες και το έργο της Ζάχα Χαντίντ
συνέβαλε σημαντικά σε αυτό. Αν και απέκτησε παγκόσμια φήμη, το ταλέντο της
έμενε για καιρό στο χαρτί, καθώς κέρδιζε διαγωνισμούς, αλλά στη συνέχεια τα
έργα εγκαταλείπονταν ελλείψει χρηματοδότησης, όπως η Όπερα του Κάρντιφ στην
Ουαλία. Σήμερα κατασκευάζει έργα και δίνει διαλέξεις στις τέσσερις γωνιές του
κόσμου – τον Απρίλιο είχε βρεθεί στην Αθήνα για μία και μοναδική διάλεξη στο
Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Ανάμεσα στα δώδεκα προγράμματα που έχει αρχίσει ή
σχεδιάζει, είναι το Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης της Ρώμης, το Μουσείο Γκουγκενχάιμ
του Ταϊσούνγκ στην Ταϊβάν και η Όπερα της Καντώνας. Όσο για τη Μαδρίτη, είχε
ξαναβρεθεί εκεί τον Ιούλιο, μία γυναίκα ανάμεσα στους 19 μεγαλύτερους
σύγχρονους αρχιτέκτονες και σχεδιαστές (Ζαν Νουβέλ, Ρον Άραντ, Νόρμαν Φόστερ,
Αράτα Ισοζάκι…) που είχαν έρθει για να παρουσιάσουν ένα ασυνήθιστο
ξενοδοχείο, το Πουέρτα ντε Αμέρικα. Καθένας τους έχει διακοσμήσει έναν όροφο
του ξενοδοχείου αυτού, ανάλογα με την έμπνευσή του.