Ο άνθρωπος στα βάθη των ωκεανών

Εβδομήντα χρόνια μετά την πρώτη κατάδυση του ανθρώπου σε βάθος 1.000
μέτρων, οι επιστήμονες ετοιμάζουν πυρετωδώς μια καινούργια γενιά εξερευνητικών
υποβρυχίων, τα οποία θα μπορούν να φθάσουν στα πιο δυσπρόσιτα σημεία του
ωκεανού.

Σε τρία χρόνια από σήμερα, το Αμερικανικό Ωκεανογραφικό Ινστιτούτο Woods Hole
θα έχει στη διάθεσή του ένα βαθυσκάφος που θα μπορεί να καταδύεται μέχρι τα
6.500 μέτρα βάθος μεταφέροντας τρεις ανθρώπους στον θάλαμο διακυβέρνησης – ο
οποίος θα έχει όγκο πέντε κυβικών μέτρων και που τα τοιχώματά του θα είναι
κατασκευασμένα από τιτάνιο πάχους μεγαλύτερου από 7,5 εκατοστά ώστε να
αντέχουν σε πίεση που θα ξεπερνά τις 600 ατμόσφαιρες.

Το βαθυσκάφος αυτό που θα είναι ο αντικαταστάτης του υποβρυχίου «Alvin» – το
οποίο καθελκύστηκε πριν από 40 χρόνια – θα διαθέτει πέντε φινιστρίνια, αντί
για τρία που έχουν συνήθως τα επανδρωμένα βαθυσκάφη, και σύμφωνα με το
περιοδικό «Newscientist» θα είναι φτιαγμένα από χοντρό ακρυλικό πλαστικό ώστε
τα αντικείμενα στη θάλασσα να φαίνονται πολύ μεγαλύτερα απ’ ό,τι είναι στην
πραγματικότητα.

Βαθυσκάφος από την Κίνα. Παρά το γεγονός ότι μόνο το 1% του ωκεάνιου
πυθμένα βρίσκεται σε βάθος μεγαλύτερο των 6.500 μέτρων, οι επιστήμονες
δείχνουν πολύ μεγάλο ενδιαφέρον γι’ αυτές τις τόσο δυσπρόσιτες περιοχές επειδή
θεωρούν, αφενός, ότι εκεί ζουν άγνωστα είδη οργανισμών αλλά και, αφετέρου, ότι
ενδεχομένως κρύβουν τεράστια αποθέματα ορυκτού πλούτου. Το βαθυσκάφος «Comra»,
που κατασκευάζεται στην Κίνα, θα μπορεί να καταδύεται στα 7.000 μέτρα βάθος
και λέγεται ότι θα χρησιμοποιηθεί για την ανίχνευση ενεργειακών πηγών. Τα
προηγούμενα χρόνια, οι Κινέζοι ενοικίαζαν βαθυσκάφη για τις ωκεανογραφικές
τους έρευνες· ωστόσο αυτή η λύση ήταν οικονομικά ασύμφορη κι έτσι επέλεξαν να
κατασκευάσουν ένα δικό τους επανδρωμένο σκάφος με τη συμβολή Ρώσων ειδικών.
Ήδη την περίοδο αυτή, κατασκευάζεται στην Αγία Πετρούπολη το πλαίσιο του
σκάφους, που είναι από τιτάνιο.

Ζωή σε ακραίες συνθήκες

Το βαθυσκάφος «Τριέστ», που μετέφερε για πρώτη φορά τον άνθρωπο στο βαθύτερο σημείο του πλανήτη

H πρώτη και τελευταία φορά που ο άνθρωπος καταδύθηκε στο βαθύτερο
σημείο του κόσμου, ήταν το 1960. Τότε, ο Ελβετός Ζακ Πικάρντ, χρησιμοποίησε το
βαθυσκάφος «Τριέστ» που κατασκεύασε ο πατέρας του και έφθασε μέχρι τα 11
χιλιόμετρα βάθος, στην περίφημη τάφρο Μαριάνα, στις Φιλιππίνες. Ο Πικάρντ δεν
μπόρεσε να διακρίνει και πολλά πράγματα από το φινιστρίνι του σκάφους. Όμως η
κατάδυσή του ήταν πολύ σημαντική, επειδή απέδειξε ότι υπάρχει ζωή ακόμα και σε
τόσο ακραίες συνθήκες. Στα χρόνια που ακολούθησαν, καμία χώρα δεν κατασκεύασε
κάποιο σκάφος που θα μπορούσε να μεταφέρει τον άνθρωπο σε τόσο μεγάλο βάθος.
Οι επιστήμονες όμως είναι σε θέση να συλλέγουν δείγματα από βάθη 6.000 μέτρων
και να παρακολουθούν ό,τι κινείται «εκεί κάτω» χρησιμοποιώντας υποβρύχια
ρομπότ. Υπάρχουν τα αυτόνομα ρομπότ, που ακολουθούν ένα προγραμματισμένο
δρομολόγιο προτού επιστρέψουν στη βάση τους (που είναι το ερευνητικό σκάφος
επιφανείας) και τα τηλεχειριζόμενα ρομπότ, που ελέγχονται μέσω καλωδίων
οπτικών ινών ώστε να μεταφέρουν στους υπολογιστές του σκάφους όσα δεδομένα
συλλέγουν. Το μοναδικό μη επανδρωμένο ρομπότ που ήταν σε θέση να καταδύεται
μέχρι τα 11 χιλιόμετρα, ήταν το ιαπωνικό «Kaiko», το οποίο όμως χάθηκε στη
θάλασσα κατά τη διάρκεια ερευνών.

H επανάσταση του Γκράχαμ Χοκς με το πολεμικό του βυθού

Όμως, όσο κι αν το «Comra» ή ο αντικαταστάτης τού «Alvin» υπόσχονται να φέρουν
τα πάνω – κάτω στην εξερεύνηση του ωκεανού, o Γκράχαμ Χοκς, που έχει
δημιουργήσει την εταιρεία Hawkes Ocean Technologies, απειλεί να προκαλέσει…
επανάσταση.

Ο στόχος του είναι να φτιάξει ένα βαθυσκάφος που θα «πετάει» στον βυθό και δεν
θα θυμίζει σε τίποτα τα σημερινά υποβρύχια.

Έχοντας λοιπόν σχεδιάσει το «Deep Flight 2», που μοιάζει σε κάτι μεταξύ
αγωνιστικού αυτοκινήτου και πολεμικού αεροσκάφους, ο Χοκς δηλώνει στο
«Newscientist» ότι «”το καινούργιο Alvin” δεν διαφέρει σε τίποτα από το παλιό·
και αυτό είναι πολύ μεγάλο λάθος».

Το «Deep Flight 2» θα έχει δύο μικρά φτερά, πανίσχυρους κινητήρες και θα
μπορεί να φθάνει με μεγάλη ταχύτητα σε μεγάλη βάθη και έτσι να παρατείνει τη
διάρκεια παραμονής του στον πυθμένα.

Ο Χοκς μάλιστα πειραματίζεται με καινούργια υλικά κατασκευής όπως είναι το
γυαλί, το σκυρόδεμα ή άλλα υλικά που δεν έχουν καμία σχέση με τα μέταλλα που
σήμερα χρησιμοποιούνται ευρέως.

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης, Εύη Ελευθεριάδου